Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania z dnia 6 lipca 2009 r., przez G. K., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...].
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 15 października 2006 r. A. K. złożył do Wojewody [...] wniosek wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W toku postępowania wniosek o wydanie decyzji złożyła również m. in. G. K. Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2009 r., znak [...] odmówił potwierdzenia G. K., M. F., A. B., A. B. i J. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez L. K. Od powyższej decyzji G. K. wniosła do Ministra Skarbu Państwa za pośrednictwem Wojewody [...] odwołanie z dnia 6 lipca 2009 r.
W toku prowadzonego przez organ drugiej instancji postępowania ustalono, iż decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2009 r. została wysłana listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres G. K., ul. [...] w W., który został wskazany przez nią we wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z dnia 1 grudnia 2008 r. W dniu 26 czerwca 2009 r. przesyłkę zawierającą decyzję odebrała A. B., którą G. K. upoważniła do odbioru korespondencji. Minister Skarbu Państwa przyjął, iż wobec powyższego decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. należało uznać za skutecznie doręczoną stronie z dniem 26 czerwca 2009 r. Organ odwoławczy powołał się przy tym na treść art. 57 § 1 k.p.a. w związku z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdzając, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2009 r. upłynął z dniem 10 lipca 2009 r. Ostatnim dniem terminu był piątek nie będący dniem ustawowo wolnym od pracy, dlatego w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 57 § 4 k.p.a. Minister Skarbu Państwa wskazał, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. G. K. nadała w zagranicznym urzędzie pocztowym na adres [...] Urzędu Wojewódzkiego.
Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, a contrario nadanie pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym przed upływem terminu nie skutkuje jego zachowaniem.
Minister Skarbu Państwa zaznaczył, że pieczątka umieszczona na kopercie w której nadano odwołanie wskazuje, iż datą przekazania przesyłki polskiemu urzędowi pocztowemu był dzień 13 lipca 2009 r., a zatem po upływie terminu ustawowego do wniesienia odwołania. W sytuacji, gdy strona uchybi terminowi do wniesienia odwołania organ drugiej instancji ma obowiązek wydać postanowienie o którym mowa w art. 134 k.p.a. chyba, że strona wnosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do treści art. 58 k.p.a. i wniosek ten zostanie uwzględniony.
Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie objętej odwołaniem G. K. nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego Minister Skarbu Państwa postanowieniem z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] stwierdził uchybienie przez G. K. terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] lipca 2009 r. od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2009 r., nr [...].
Na powyższe postanowienie G. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi strona zaznaczyła, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożyła w ustawowym terminie, nadała je 8 lipca 2009 r. w urzędzie pocztowym na terenie E. Ponadto wyjaśniła, że w dniu 24 lipca 2009 r. osobiście była w Urzędzie Wojewódzkim w W., aby sprawdzić dokumentację i sprawdzić czy złożyła odwołanie. W placówce została poinformowana, że jej odwołanie wpłynęło, a cała dokumentacja została przekazana do Ministra Skarbu Państwa celem rozpatrzenia odwołania. Z uwagi na to, że Minister Skarbu Państwa przesłał jej zawiadomienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] skarżąca uznała, że jej odwołanie jest skuteczne i nie składała wniosku o przywrócenie terminu. G. K. przyjęła, że skoro Minister Skarbu Państwa podjął już czynności na etapie postępowania odwoławczego m. in. przesłał jej zawiadomienie to powinien zakończyć postępowanie, a zatem nie powinien przerywać rozpoczętych działań.
W dalszej części skargi G. K. odniosła się do okoliczności związanych z postępowaniem prowadzonym przez Wojewodę [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez L. K. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że w dniu 8 lipca 2009 r. skarżąca nadała w zagranicznym urzędzie pocztowym odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., na adres [...] Urzędu Wojewódzkiego. Organ powołał się przy tym na treść art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdzając, że nadanie pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym przed upływem terminu nie skutkuje jego zachowaniem. Minister Skarbu Państwa zaznaczył również, że pieczątka umieszczona na kopercie w której nadano odwołanie wskazuje, iż datą przekazania przesyłki polskiemu urzędowi pocztowemu był 13 lipca 2009 r. a zatem po upływie terminu ustawowego do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżone postanowienie Sąd doszedł do przekonania, że jest ono zgodne z prawem.
Stosownie do treści art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej również k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. § 2 powołanego artykułu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Zaakcentować należy również to, że organ odwoławczy do którego wniesiono odwołanie obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, co jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2009 r., nr [...] została doręczona A. B. – osobie upoważnionej przez skarżącą do odbioru korespondencji - za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 26 czerwca 2009 r. Zatem termin do wniesienia przez G. K. odwołania o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. upłynął w dniu 10 lipca 2009 r. i jak ustalił Minister Skarbu Państwa ostatnim dniem terminu był piątek.
Bezspornym jest również to, co podkreśla sama skarżąca, iż odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nadała w zagranicznym urzędzie pocztowym (to jest [...] urzędzie pocztowym) w dniu 8 lipca 2009 r. Następnie przesyłka została przekazana polskiemu urzędowi pocztowemu w dniu 13 lipca 2009 r.
Nie można zgodzić się ze skarżącą, że odwołanie zostało skutecznie wniesione w dniu 8 lipca 2009 r., gdyż zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się w szczególności za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie akcentuje się, że w przypadku, gdy pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej przez operatora publicznego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1101/07, Lex nr 500037, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1370/07, Lex nr 420211). W przedmiotowej sprawie na kopercie zawierającej odwołanie, jak również na samym odwołaniu znajduje się prezentata Kancelarii Biura Wojewody [...] Urzędu Wojewódzkiego z datą 13 lipca 2009 r. W świetle brzmienia przepisu art. 57 § 5 k.p.a. i stanowiska, które ugruntowało się w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjąć zatem należy, że G. K. wniosła odwołanie do organu drugiej instancji w dniu 13 lipca 2009 r., a zatem po upływie 14 dniowego terminu od doręczenia jej decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2009 r.
Tym samym Minister Skarbu Państwa słusznie zastosował w sprawie tryb o którym mowa w art. 134 k.p.a., skoro skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi, w szczególności do stwierdzenia strony, że skoro Minister Skarbu Państwa przesłał skarżącej zawiadomienie o wszczęciu postępowania drugoinstancyjnego to powinien rozpatrzyć jej odwołanie Sąd pragnie zauważyć, że każdy organ administracji państwowej ma obowiązek prowadzić postępowanie administracyjne według zasad zapisanych w kodeksie postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest powiadomienie wszystkich stron postępowania, iż zostało wniesione odwołanie (art. 131 k.p.a.) Z powyższego obowiązku Minister Skarbu Państwa się wywiązał przesyłając G. K. zawiadomienie z dnia 12 sierpnia 2009 r. Nie zmienia to jednak faktu, iż przy rozpoznawaniu odwołania każdy organ prowadzący postępowanie w tym organ drugiej instancji ma obowiązek zastosowania się do treści art. 7, 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Z przepisów tych wynika m. in. konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Istotne jest również to, że organ prowadzący postępowanie powinien wydać rozstrzygnięcie w oparciu o zebrany materiał dowodowy. W ocenie Sądu Minister Skarbu Państwa zastosował się do wskazanych wyżej zasad, gdyż wydał orzeczenie adekwatne do poczynionych przez niego ustaleń, i dlatego nie mógł zakończyć postępowania decyzją, bowiem z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia odwołania zmuszony był zastosować środek o którym mowa w art. 134 k.p.a. co również jest równoznaczne z rozpatrzeniem odwołania.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji wyroku.