Uzasadnienie
A. B. pismem z 30 stycznia 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 524/16.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z 10 września 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).
Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że powołanym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy doręczono organowi 28 września 2016 r., wobec czego termin w jakim organ zobowiązany był do rozstrzygnięcia sprawy upłynął 28 grudnia 2016 r.
W związku z brakiem rozstrzygnięcia pismem z 23 stycznia 2017 r. wezwał Prezydenta do wykonania wyroku. Skarżący wskazał, że pomimo wezwania organu nie wydane zostało rozstrzygnięcie w sprawie.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że do zakończenia postępowania w sprawie konieczne jest określenie dokładnego położenia przedmiotowej działki, ustalenie wszystkich stron postępowania oraz sprawdzenie, czy w przededniu wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Dodatkowych ustaleń wymaga również kwestia daty, w której poprzedni właściciele utracili możliwość władania nieruchomością.
Organ wyjaśnił, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu [...]. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wskazał, że o kolejności rozpoznania spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej, że wniosek skarżącego jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Z powyższych względów, organ wniósł o nie wymierzanie grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 t.j.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 524/16 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi 28 września 2016 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 524/16 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął 28 grudnia 2016 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżącego organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
Skoro Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
W realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia okresu o jaki przekroczono termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Sąd w wyroku z 12 lipca 2016 r. Dlatego na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 12 lipca 2016 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 12 lipca 2016 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Usprawiedliwieniem w niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy nie może być duża ilość spraw wpływających do organu. Natomiast podnoszona w odpowiedzi na skargę konieczność dokładnego określenie położenia przedmiotowej działki, ustalenie wszystkich stron postępowania oraz sprawdzenie, czy w przededniu wejścia w życie dekretu nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jak również kwestia wyjaśnienia daty, w której poprzedni właściciele utracili możliwość władania nieruchomością są czynnościami, które organ podejmuje w toku prowadzonego postępowania i konieczność ich ustalenia nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku Sądu.
Wniosek w tej sprawie wpłynął do organu 10 września 2014 r. Obowiązkiem organu jest takie zorganizowanie pracy, by szybko i sprawnie ustalić istotne dla sprawy okoliczności oraz zakończyć postępowanie we właściwym terminie, poprzez wydanie rozstrzygnięcia. Dlatego Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a.
W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji). Na powyższe koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 200 zł.