Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. orzekającej o odmowie uwzględnienia wniosku z dnia 22 listopada 2007 roku o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne położone w W. w [...] przy ul. [...] i [...] -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ przedstawił następujący stan sprawy:
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Prezydent W. orzekł o odmowie uwzględnienia wniosku W. K. z dnia 22 listopada 2007 roku o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne położone w W. w [...] przy. ul. [...] i [...] z uwagi na fakt, że powyższy wniosek został złożony po terminie..
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem odwołania złożyła W. K. kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji.
Rozpoznając odwołanie organ wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z wniosku W. K. z dnia 19 listopada 2007 roku. Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odszkodowanie będzie ustalane (...) na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa. Postępowanie odszkodowawcze zostało w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z wniosku złożonego w dniu 19 listopada 2007 r. Natomiast pismo z dnia 16 kwietnia 2005 r., na które powołuje się W. K. jako wcześniejsze złożenie wniosku o odszkodowanie.dotyczy wyjaśnień w sprawie opłacania podatku za grunt. Z tych względów organ odwoławczy uznał, że skoro wniosek o odszkodowanie został złożony po terminie zawitym określonym w art. 73 ust. 4 ww. ustawy, zasadnie organ I instancji odmówił ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę.
Skargę na powyższa decyzję wniosła W. K. wnosząc o jej uchylenie i pozytywne załatwienie jej sprawy. W skardze szczegółowo przedstawiła dotychczasową korespondencję dotyczącą działki nr [...] położonej w W. [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś stwierdzenia naruszenia prawa sądy administracyjne mają jedynie uprawnienia do uchylenia zaskarżonej decyzji, nie mogą natomiast orzekać w sprawie merytorycznie. Badając wniesioną skargę pod kątem wskazanych kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości jest ostateczna decyzja wojewody (art. 73 ust. 3 w/w ustawy). Odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa (art. 73 ust. 4 cyt. ustawy).
Powołany wyżej przepis wprowadza, generalną zasadę uwłaszczenia w odniesieniu do nieruchomości zajętych w dniu 31 grudnia 1998 roku pod drogi publiczne. Deklaratoryjna decyzja Wojewody, stwierdzająca nabycie własności ex lege, jest dokumentem stanowiącym podstawę wpisu tego prawa do księgi wieczystej i oznacza, że decyzja ostateczna stanowi wyłączny dowód nabycia własności. Postępowanie w sprawie uregulowania stanu prawnego gruntów, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z dnia 1 lutego 2007 roku, I OSK 394/06, Lex Nr 348011), ze względu na konstrukcję przyjętą przez ustawodawcę składa się z dwóch odrębnych stadiów. Pierwsze stanowi wydanie decyzji deklaratoryjnej przez wojewodę – bez wątpliwości z udziałem gminy oraz właścicieli gruntów, z zagwarantowaniem im prawa do odszkodowania. Drugi etap to ustalenie i wypłacenie odszkodowań. Wskazanie w przepisie art. 73 ust. 4 terminu do składania wniosków ma tylko takie znaczenie, iż nie można skutecznie złożyć wniosku ani przed dniem 1 stycznia 2001 roku, ani po dniu 31 grudnia 2005 roku.
W stanie faktycznym sprawy, organ I instancji odmówił ustalenia odszkodowania, gdyż uznał, że skarżąca złożyła wniosek o wypłatę takowego odszkodowania po terminie, składając go w dniu 22 listopada 2007 roku do Kancelarii Urzędu W. (data widniejąca na wniosku to 19 listopada 2007 r.). Organ II instancji, po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy decyzję I instancji zgadzając się z ustaleniami tego organu w zakresie dotyczącym ustalenia daty złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania przez skarżącą.
Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się zatem do oceny w jakiej dacie skarżąca złożyła wniosek o wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku.
W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 23 września 2005 roku, w którym zawarte jest żądanie następującej treści " za pozostałe zabrane pod infrastrukturę [...] m2 proszę o wypłacenie odszkodowania ".Przy czym nie ma w aktach administracyjnych dowodu, aby zawartemu w tym piśmie wnioskowi został przez organ nadany bieg. W świetle powyższego, zachodziła podstawa do poddania w wątpliwość, czy wniosek W. K. z dnia 23 września 2005 roku rzeczywiście dotyczył odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, nie będący w dniu 31 grudnia 1998 r. własnością Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego (art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r.), czy też ten wniosek dotyczył odszkodowania zgłoszonego w innym trybie
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracyjne ustalą przedmiot postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 23 września 2005 r., mając na uwadze to, że żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji.
Wobec powyższego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. [...] lipca 2009 r. wydaną w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania zapadła z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.i podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).