Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie przez D. E. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., Nr [...] odmawiającej D. E. umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent miasta W. po rozpoznaniu wniosku D. E. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmówił wnioskodawczyni umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w łącznej kwocie [...] zł.
Powyższe orzeczenie zostało odebrane przez D. E. w dniu [...] maja 2012 roku.
W dniu [...] maja 2012 r. wpłynęło odwołanie skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2012 r. (prezentata organu na odwołaniu).
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia powyższego odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy odwołanie zostanie złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa – czternastodniowego terminu. Termin ten minął dla skarżącej w dniu [...] maja 2012 r., co oznacza, że złożenie odwołania dopiero w dniu [...] maja 2012 r. skutkować musi stwierdzeniem jego uchybienia na podstawie art. 134 kpa.
Na powyższe postanowienie Kolegium D. E. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uwzględnienie z uwagi na ciężką sytuację życiową w jakiej się znalazła.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stwierdzające uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania, wydane zostało na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - zwanego dalej kpa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Powyższe oznacza, że w myśl art. 134 kpa organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania zobowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Dokonując ustaleń w tym zakresie organ winien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia konieczności dokonania takiej oceny. Postanowienie o niedopuszczalność odwołania oraz uchybienia terminu do jego wniesienia skutkuje bowiem zamknięciem stronie drogi do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej rozstrzygnięciem organu I instancji.
Stosownie do treści art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy odwołanie D. E. zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy decyzja pierwszoinstancyjna została doręczona skarżącej w dniu [...] maja 2012 roku. Bezspornym jest zatem, że termin do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji organu I instancji upłynął dla skarżącej w dniu [...] maja 2012 roku.
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że odwołanie skarżącej zostało złożone po terminie. Organ przyjął bowiem, że skarżąca złożyła dowołanie osobiście w organie pierwszej instancji w dniu [...] maja 2012 roku.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności naruszenia terminu do wniesienia odwołania w budzą jednak wątpliwości. Po pierwsze, jak wynika z akt sprawy oraz prezentaty organu znajdującej się odwołaniu skarżącej, brak jest na niej adnotacji mówiącej o tym w jaki sposób odwołanie skarżącej trafiło do organu. Ponadto nie wiadomo, do którego organu zostało ono złożone, gdyż wspomniana prezentata zawiera jedynie zapis "WPŁYNĘŁO DNIA [...].05.2012" oraz nr "[...]". Na tej podstawie, nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, do jakiego organu pismo skarżącej zostało złożone i czy złożone zostało bezpośrednio przez skarżącą w biurze podawczym organu – jak twierdzi Kolegium, czy też doręczone zostało ono za pośrednictwem urzędu pocztowego, a jeśli tak to kiedy D. E. je nadała.
Zgromadzone w sprawie dowody nie świadczą zatem bezspornie o sposobie w jaki skarżąca złożyła odwołanie od decyzji pierwszej instancji. Organ nie miał zatem podstaw do arbitralnego stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu, co uzasadniało wydanie orzeczenia w trybie art. 134 kpa
Dokonując zatem kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem, Sąd uznał, że organ administracyjny nie dokonał szczegółowej analizy stanu faktycznego, przez co naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 i art. 77 Kpa. Podkreślić należy, że obowiązek udowodnienia ponad wszelka wątpliwość uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ciąży na organie administracyjnym, skoro organ ten wyciąga z tego faktu negatywne dla skarżącej konsekwencje. Powinien zatem zebrać i rozpatrzyć w wyczerpujący sposób cały materiał dowodowy oraz dokonać jego właściwej oceny. Na marginesie należy wskazać również, że w przypadku powzięcia przez organ odwoławczy wątpliwości, co do sposobu złożenia odwołania, Kolegium mogło wystąpić do skarżącej o wykazanie w jaki sposób zostało ono przez nią złożone.
W aktach administracyjnych brak jest tymczasem jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego fakt przeprowadzenia przez organ stosownego postępowania mającego na celu jednoznaczne ustalenie sposobu i daty wniesienia odwołania przez skarżącą. Kolegium ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, iż na potwierdzeniu odbioru widnieje prezentata z datą [...] maja 2012 r. i że to właśnie tą datę należy uznać za termin w jakiej skarżąca złożyła odwołanie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe obejmujące czynności zmierzające do ustalenia w jaki sposób skarżąca złożyła odwołanie, przy uwzględnieniu zaleceń zawartych w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł jak w sentencji.