Uzasadnienie
Decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także jako organ/kolegium) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania A. S. (dalej także jako skarżący) od [...] marca 2020 r. do [...] maja 2020 r. zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w kwocie [...] złotych miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm., dalej jako ustawa). Art. 7 ustawy przewiduje kryterium dysfunkcji i zdarzeń (m.in. ubóstwo, sieroctwo, bezrobocie, niepełnosprawność), a art. 8 ustawy przewiduje kryterium dochodowe (dla osoby samotnie gospodarującej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje, jeżeli jej dochód nie przekracza kwoty [...] złotych, a dla osoby w rodzinie [...] złotych). Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca w którym wniosek został złożony.
W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie zasiłku okresowego został złożony [...] marca 2020 r. W ocenie organu materiał dowodowy wskazuje, że w świetle ww. przepisów skarżący nie osiągał żadnego dochodu i nie przekraczał ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że dla skarżącego zaplanowano następującą pomoc:
- - w okresie od marca do maja 2020 r. – zasiłek okresowy w kwocie [...] złotych miesięcznie;
- - w marcu 2020 r. - zasiłek celowy w kwocie [...] złotych na żywność;
- - w kwietniu 2020 r. - zasiłek celowy w kwocie [...] złotych na opłaty mieszkaniowe oraz zasiłek celowy w kwocie w kwocie [...] złotych na zakup obuwia;
- - w maju 2020 r. – zasiłek celowy w kwocie [...] złotych na żywność.
W dalszej kolejności organ podniósł, że zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej do wysokości różnicy między kryterium dochodowym tej osoby a jej dochodem, przy czym kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] złotych miesięcznie. Tym samym w ocenie organu decyzja o przyznaniu zasiłku okresowego jest decyzją związaną, tj. sposób rozstrzygnięcia podyktowany jest treścią normy prawnej. Mając na uwadze treść art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy nie ma możliwości przyznania skarżącemu zasiłku w kwocie wyższej niż [...] złotych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz art. 10, 24 § 3 i 4, 26 § 3, 66a § 3, 73, 75, 77-78, 80-81, oraz 86 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 256) i wniósł o jej uchylenie w całości a także o uchylenie decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący jest osobą bezrobotną w trudnej sytuacji życiowej, prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe w zajmowanym nieodpłatnie i bez tytułu prawnego lokalu. Skarżący nie osiąga nadto żadnego dochodu. Powyższe potwierdzają zgromadzone w sprawie akta administracyjne. Kryterium sytuacje i dochodowe określone w ww. przepisie zostało wobec skarżącego spełnione. Okoliczności te nie były w sprawie kwestionowane.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1). Przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3), a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). Oznacza to, że wbrew stanowisku strony skarżącej, celem i istotą świadczeń z pomocy społecznej nie jest tylko dowolne zaspokajanie potrzeb uznanych subiektywnie za niezbędne przez osobę korzystająca z takich świadczeń.
Jest to instytucja ukierunkowana na pomoc osobom najbardziej potrzebującym ale ukierunkowaną na dążenie do osiągnięcia ustawowo założonych celów pomocy społecznej. Celem pomocy społecznej nie jest natomiast zaspokajanie wszelkich potrzeb zgłoszonych przez osobę ubiegającą się o przyznanie pomocy.
Zauważyć należy, że o ile decyzja o przyznaniu zasiłku okresowego w zakresie, w jakim dotyczy przesłanki kryterium dochodowego i przesłanki sytuacyjnej, jest decyzją związaną (tzn. zaistnienie przesłanki dochodowej i sytuacyjnej obliguje organ do przyznania pomocy, tak jak w niniejszej sprawie) to w zakresie, w jakim odnosi się ona do określenia wymiaru, okresu i formy pomocy, jest to decyzja uznaniowa (tj. zależna od uznania organu, jakie rozstrzygnięcie powziąć), przy czym jednak w zakresie wysokości przyznanego zasiłku uznanie organu zostało ograniczone przez wskazanie w ustawie dolnej i górnej granicy świadczenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 901/06).
Organy obu instancji trafnie wskazały, że nie ma możliwości przyznania skarżącemu świadczenia we wnioskowanej przez niego wysokości, albowiem niezależnie od sytuacji materialnej wnioskodawcy zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy w przypadku osoby samotnie gospodarującej kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] złotych miesięcznie – i w takiej wysokości przyznano skarżącemu świadczenie. Tym samym zaskarżona decyzja odpowiada prawu a zarzuty podniesione w skardze nie są uzasadnione.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Sąd skargę oddalił.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).