Uzasadnienie
W. G. pismem z 15 czerwca 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku tut. Sądu z 7 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 504/16, zobowiązującego Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku skarżącej z 4 sierpnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...] o powierzchni 24606,09 m2 ozn. hip. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 4 stycznia 2017 r.
W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z: 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1314/17 oraz 22 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1505/18 wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokości odpowiednio: 1000 i 1500 złotych, oddalając skargę w zakresie zgłoszonego w niej żądania przyznania skarżącej sumy pieniężnej. Przy czym w wyroku z 24 stycznia 2018 r. stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w wyroku z 22 listopada 2018 r. stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta administracyjne sprawy, wraz z odpisem prawomocnego wyroku, po wymierzeniu drugiej grzywny, zwrócone zostały organowi 20 lutego 2019 r.
Postanowieniem z 15 listopada 2019 r. nr 137/SD/2019, utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewody Mazowieckiego z 15 kwietnia 2020 r. nr 457/2020, Prezydent m.st. Warszawy, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku H. S. z 20 lipca 1965 r. (data prezentaty - 27 lipca 1965 r.) o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.
W tym stanie rzeczy, pismem z 7 czerwca 2021 r. W. G. wezwała organ do wykonania wyroku z 7 października 2016 r.
W takich okolicznościach wniesiona została wskazana na wstępie skarga, w której skarżąca żądała: wymierzenia Prezydentowi grzywny stosownej do jego bezczynności, biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2020 r. ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 9 lutego 2021 r.; stosownie do art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", przyznania od organu sumy pieniężnej w kwocie 3000 złotych; zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawnie przypisanych; a także rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W motywach skargi przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazała, że za przyznaniem sumy pieniężnej przemawiają okoliczności niniejszej sprawy.
Podniosła, że pomimo upływu niemal 5 lat od wydania wyroku z 7 października 2016 r., sygn. I SAB/Wa 505/16 oraz nałożenia na Prezydenta m.st. Warszawy grzywny w wysokości 1000 zł oraz grzywny w wysokości 1500 zł organ od lat nie podejmuje żadnych realnych działań zmierzających do zakończenia postępowania. Zdaniem skarżącej w sprawie występuje uzasadniona obawa, że bez nałożenia na Prezydenta środka w postaci sumy pieniężnej sprawa nie zostanie rozpozna przez najbliższe miesiące, a nawet lata. Wskazała także, że od 4 lat oczekuje rozpoznania sprawy zgodnie z wyrokiem z 7 października 2016 r. Przedmiotem sprawy jest przyznanie odszkodowania za majątek rodzinny bezprawnie odebrany. Podkreśliła, że szczególnie dotkliwe jest dla niej, że domagając się rekompensaty za bezprawne pozbawienie mienia, spotyka się z bezprawnym działaniem Prezydenta, który przez lata nie rozpoznaje wniosku o odszkodowanie pomimo, iż obowiązek taki wynika z przepisów prawa oraz wyroku Sądu. W świetle dotychczasowego przebiegu postępowania oraz braku podejmowania przez organ realnych działań mających na celu rozpoznanie wniosku, obawia się, że nie doczeka się zakończenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie, podając, że postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie zostało zawieszone, utrzymanym w mocy postanowieniem z 15 lipca 2019 r. W przedmiocie zgłoszonego żądania rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym organ nie zajął stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest niezasadna.
Wniesiona ona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Celem takiej skargi jest z jednej strony przymuszenie organu do załatwienia sprawy, w której nie wydaje on stosownego rozstrzygnięcia - mimo nałożonego nań wyrokiem sądu obowiązku zakończenia postępowania w oznaczonym terminie - przez co pozostaje w zwłoce kwalifikowanej jako bezczynność lub przewlekłość; z drugiej zaś wymierzenie mu z tego tytułu sankcji, jak też ewentualne wynagrodzenie stronie cierpień i niedostatków związanych z niewykonywaniem wyroku i nieprawidłowym działaniem organów administracji publicznej. Przy czym zastosowanie środków prawnych o charakterze dyscyplinującym czy kompensacyjnym, przewidzianych w omawianym przepisie, nie wyklucza załatwienia sprawy już po wniesieniu skargi, o czym wprost przesądza art. 154 § 3 p.p.s.a. Odmiennie jednak w ocenie Sądu przedstawia się sytuacja, gdy stan bezczynności w wykonaniu wyroku ustał przed wniesieniem skargi. Aby bowiem skutecznie postawić organowi zarzut bezczynności (przewlekłości) przy jego wykonywaniu, koniecznym jest by w dacie wnoszenia skargi tak kwalifikowana opieszałość rzeczywiście istniała. Ta zaś ma miejsce jedynie wówczas gdy organ ma obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie, ale tego nie czyni.
W rozpoznawanej sprawie natomiast - jak wynika z odpowiedzi na skargę, przed wniesieniem przez W. G. skargi, doszło do zawieszenia prowadzonego przed Prezydentem m.st. Warszawy postępowania odszkodowawczego, do zakończenia którego zobowiązał organ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 października 2016 r. (vide: utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody Mazowieckiego z 15 kwietnia 2020 r. nr 457/2020 postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 15 lipca 2019 r. nr 137/SD/2019). Zawieszenie postępowania oznacza z kolei, że terminy określone w kodeksie postępowania administracyjnego nie biegną (art. 103 k.p.a.). Ponieważ w zakresie terminów załatwienia sprawy kodeks ów w art. 35 § 4 odsyła także do terminów ustalonych w przepisach szczególnych (a takim jest art. 286 § 2 p.p.s.a.), przyjąć należy, że zawieszenie postępowania wstrzymuje także bieg terminu załatwienia sprawy określonego wyrokiem sądu.
W sytuacji zatem zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie, której dotyczył wyrok wydany ze skargi na bezczynność, nie można organowi postawić zarzutu, że owego wyroku nie wykonuje. Niezależnie bowiem od czasu zwłoki w załatwieniu tej sprawy, podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania oznacza, że bezczynność organu ustaje, a sam okres zawieszenia stanem bezczynności nie jest. Zawieszenie postępowania jest to wszak taki stan postępowania, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy lis pendens i jakkolwiek nadal istnieją powstałe w nim stosunki prawnoprocesowe, to tok postępowania ulega wstrzymaniu, a sprawa spoczywa bez nadawania jej biegu i żadne czynności procesowe nie mogą być podejmowane (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3082/13, Lex nr 1564045). Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje zatem także możność powstania bezczynności związanej z upływem terminu załatwienia sprawy, dając jednocześnie stronie możliwość zaskarżenia postanowienia w toku instancji, a w dalszej kolejności do sądu administracyjnego.
Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie w dacie wnoszenia przez W. G. skargi, stan bezczynności w wykonaniu wyroku nie występował (wobec uprzedniego zawieszenia postępowania administracyjnego) i na dzień wyrokowania stan ów nie uległ zamianie, to skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegać musi oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.