Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1667/09

Uzasadnienie

Postanowienie

Dnia 20 stycznia 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska

Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

WSA Bogdan Wolski (spr.)

Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi [...] Szkoły [...] w K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnień do prowadzenia studiów drugiego stopnia

postanawia:

zawiesić postępowanie sądowe.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...]

Szkoły [...] w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w której cofnięto [...] Szkoły [...] w K. uprawnienie do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] w zakresie [...] – uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. w całości. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. ponadto zawiesił [...] Szkoły [...] w K. uprawnienie do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] w zakresie [...].

Skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Szkoła [...] w K. Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. Sąd wydał postanowienie na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Przedstawienie przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu oznacza konieczność zawieszenia postępowania sądowego.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Postanowienie

Dnia 20 stycznia 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska

Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

WSA Bogdan Wolski (spr.)

Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi [...] Szkoły [...] w K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnień do prowadzenia studiów drugiego stopnia

postanawia:

1. 1. przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne:
2. a) czy art. 9 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
3. b) czy rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. Nr 144, poz. 1048 ze zm.) jest zgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
4. c) czy § 6 ust. 1 i § 10 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. Nr 144, poz. 1048 ze zm.) są zgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?
5. 2. wystąpić o rozpoznanie pytania z udziałem Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Prokuratora Generalnego i pytającego Sądu,
6. 3. wyznaczyć sędziego Bogdana Wolskiego do reprezentowania pytającego Sądu w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym.
7. I. Stan faktyczny.

1. 1. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...]

Szkoły [...] w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w której cofnięto [...] Szkoły [...] w K. uprawnienie do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] w zakresie [...] – uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. w całości. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. ponadto zawiesił [...] Szkoły [...] w K. uprawnienie do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] w zakresie [...].

1. 1.1. Z uzasadnienia decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2009 r. wynika, iż zawieszenie uprawnienia do prowadzenia studiów na podstawie art. 11 ust. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.; dalej: "ustawa") było następstwem między innymi ustalenia, iż Uczelnia nie spełnia warunków dotyczących minimum kadrowego. Organ wskazał, iż zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2005 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. Nr 144 poz. 1048 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"), minimum kadrowe dla studiów drugiego stopnia na kierunku [...] stanowi zatrudnienie co najmniej pięciu nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego i dorobek naukowy w zakresie [...], z tym że spośród tych osób co najmniej dwóch nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego powinno specjalizować się w zakresie [...], który jest przedmiotem studiów. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przychylił się do stanowiska Państwowej Komisji Akredytacyjnej, że do minimum kadrowego może być zaliczonych zaledwie trzech z pięciu wskazanych przez uczelnię profesorów i doktórów habilitowanych. Organ wyjaśnił także, iż do minimum kadrowego może być wliczony tylko jeden cudzoziemiec, co wynika z § 10 rozporządzenia.
2. 2. Skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Szkoła [...] w K.
3. 2.1. Uczelnia zarzuciła organowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP, przepisów postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 77, 80, 86 i 107 § 3 k.p.a.) i przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (art. 11 pkt 6, 49 ust. 1 pkt 1, 50 ust. 5 i 52 ust. 1 ustawy). Wskazując na naruszenie wymienionych przepisów, Uczelnia wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
4. II. Zagadnienie konstytucyjne.
5. 1. Kontrola decyzji wymienionej w pkt I.1. sprawowana jest pod względem zgodności tego aktu z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres kognicji Sądu w niniejszej sprawie wynika z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").

1. 1.1. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie ogranicza się zatem do oceny zasadności zarzutów zawartych w skardze, ale zmierza między innymi do ustalenia czy decyzja została wydana na podstawie przepisów zgodnych z Konstytucją. Wydanie decyzji na podstawie przepisów niespełniajacych tego warunku prowadzi do stwierdzenia, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 lit. a § 1 k.p.a.; zob. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 października 2008 r., II SA/Gd 545/08, niepubl.).

1. 1.2. W niniejszym postępowaniu sądowym konieczne i zasadne było wobec tego dokonanie także oceny przepisów, na podstawie których wydano zaskarżony akt, pod względem ich zgodności z Konstytucją. Wątpliwości Sądu co do zgodności z Konstytucją aktów normatywnych wymienionych w pkt 1 postanowienia, uzasadniały przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu odpowiedniego pytania prawnego.
2. 2. Przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu wymaga między innymi spełnienia przesłanki funkcjonalnej: przedmiotem pytania może być wyłącznie akt normatywny mający bezpośrednie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu sądowym.

Sygn. akt I SA/Wa 1667/09 2.1 W pkt I.1.1. Sąd wyjaśnił, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozstrzygnął sprawę w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2005 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne Uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 9 pkt 4 ustawy. Organ ustalił, iż uczelnia nie spełnia wymaganego minimum kadrowego w oparciu o § 6 ust. 1 i § 10 rozporządzenia. Oznacza to, że ocena zgodności z Konstytucją aktów normatywnych wymienionych w pkt 1 postanowienia ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu sądowym, co zostało opisane w pkt II. 1.1.

1. 3. Pytanie prawne dotyczy zgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji upoważnienia zawartego w art. 9 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r., które zostało wydane na postawie tej delegacji. Pytaniem prawnym objęto także § 6 ust. 1 i § 10 rozporządzenia, co znajduje swoje uzasadnienie w stanowisku Trybunału Konstytucyjnego zawartym w wyroku z dnia 6 maja 2003 r. (P 21/01).
2. 4. Arytukuł 92 ust. 1 Konstytucji stanowi:

Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

1. 4.1. Upoważnienie zawarte w art. 9 pkt 4 stanowi:

Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporządzenia:

warunki, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia, a w szczególności liczbę nauczycieli akademickich, zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, posiadających tytuł naukowy lub stopień naukowy, zaliczanych do minimum kadrowego, z uwzględnieniem zasady, iż jeden nauczyciel akademicki może być wliczony do minimum kadrowego nie więcej niż dwukrotnie, z tym że tylko do jednego minimum kadrowego kierunku studiów drugiego stopnia albo kierunku jednolitych studiów magisterskich, oraz zasady, iż w przypadku, gdy podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadzi na danym kierunku studia pierwszego i drugiego stopnia, do minimum kadrowego studiów pierwszego stopnia mogą być również wliczani nauczyciele akademiccy stanowiący minimum kadrowe kierunku studiów drugiego stopnia, a także proporcje liczby tych pracowników do liczby studentów na danym kierunku studiów.

1. 4.2. Wytyczne dotyczące treści aktu, o których mowa w art. 92 ust.1 Konstytucji, to wskazania wyznaczające treści (kierunki rozwiązań), jakie mają być zawarte w rozporządzeniu (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 lipca 2009 r., K 36/08; § 66 ust. 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", Dz. U. Nr 100, poz. 908).

1. 4.3. Analiza art. 9 pkt 4 ustawy potwierdza, że upoważnienie zawarte w tym przepisie określa organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania. Zakres spraw przekazanych do uregulowania został wskazany wyjątkowo szczegółowo. Upoważnienie nie zawiera jednak jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu, w tym odniesieniu do obowiązku określenia w rozporządzeniu liczby wymaganych nauczycieli akademickich. Oznacza to, że upoważnienie zawarte art. 9 pkt 4 ustawy ma charakter upoważnienia blankietowego i nie spełnia wzorca konstytucyjnego określonego w art. 92 ust. 1 Konstytucji. W konsekwencji Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sposób dowolny ustalił między innymi, iż minimum kadrowe dla studiów drugiego stopnia na kierunku studiów [...] stanowi zatrudnienie co najmniej pięciu nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego i dorobek naukowy w zakresie [...], jednocześnie przyjmując, iż spośród tych osób co najmniej dwóch nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego powinno specjalizować się w zakresie [...], który jest przedmiotem studiów. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego także w sposób dowolny przyjął, iż do minimum kadrowego, o którym mowa w § 5 - 7 rozporządzenia może być wliczony nie więcej niż jeden cudzoziemiec, który uzyskał poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej stopień odpowiadający co najmniej stopniowi naukowemu doktora, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 oraz z 2005 r. Nr 164, poz. 1365), w zakresie dyscypliny naukowej lub artystycznej związanej z danym kierunkiem studiów, jeżeli zostanie zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na okres co najmniej dwóch lat, albo osoba, która została zatrudniona w uczelni w trybie określonym w art. 115 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Wynika to z § 10 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

1. 4.4. Niezgodność z art. 92 ust. 1 Konstytucji upoważnienia zawartego w art. 9 pkt 4 ustawy skutkuje niezgodnością z Konstytucją także rozporządzenia wydanego na

Sygn. akt I SA/Wa 1667/09 podstawie tego upoważnienia oraz przepisów zawartych w rozporządzeniu, a więc § 6 ust. 1 i § 10 rozporządzenia odnoszących się do ustalenia minimum kadrowego.

1. 4.5. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego prezentowane jest stanowisko, że wytyczne, o których mowa w art. 92 ust. Konstytucji, nie muszą być zawarte w przepisie zawierającym upoważnienie do wydania rozporządzenia. Dopuszczalne jest ich pomieszczenie, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, w innych przepisach ustawy, o ile tylko pozwala to na precyzyjne zrekonstruowanie treści tych wytycznych (por. przykładowo wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 maja 2002 r., P 1/01; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2002 r., P 9/01). Należy zatem ponadto stwierdzić, iż analiza przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym nie pozwala na zrekonstruowanie wytycznych na podstawie pozostałych przepisów ustawy, co mogłoby doprowadzić do uzupełnienia upoważnienia zawartego w art. 9 pkt 4 ustawy.
2. 5. Przedstawione powyżej wątpliwości uzasadniały przedstawienie

Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego ujętego w pkt 1 orzeczenia. W pkt 2 i 3 postanowienia Sąd wykonał dyspozycję art. 27 pkt 2 a i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym.

W tym stanie sprawy Sąd, na postawie art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, orzekł jak w sentencji postanowienia.