Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 26 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1672/22

Uzasadnienie

M. G. pismem z 14 marca 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Główną Bibliotekę Lekarską w Warszawie podnosząc zarzut działania wbrew art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2019 r. poz. 1479). Zdaniem skarżącego Główna Biblioteka Lekarska wystąpiła z nadmiernie wygórowanym roszczeniem (22,50 złotych) za wykonanie usługi reprograficznej polegającej na wykonaniu kopii cyfrowych materiałów bibliotecznych. Doszło więc do arbitralnego ustalenia ceny za usługę, podczas gdy powinna opierać się ona na obiektywnie skalkulowanym koszcie. Powyższe było spowodowane zakazem bezpośredniego udostępniania materiałów bibliotecznych uzasadnionym pandemią. We wnioskach skarżący zwrócił się o nałożenie grzywny na Główną Bibliotekę Lekarską i zobowiązanie do zwrócenia nadpłaty za zamówione skany. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Główna Biblioteka Lekarska, reprezentowana przez adwokata, wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie wraz z zasądzeniem od skarżącego na rzecz Biblioteki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podkreślono, że biblioteka nie jest organem administracji publicznej, działalność tego podmiotu nie podlega właściwości sądów administracyjnych. Również żądania skarżącego wykraczają poza kompetencje ustawowo przypisane sądom administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga jest niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Wskazany katalog aktów oraz bezczynności i przewlekłości, które podlegają kognicji sądów administracyjnych ma charakter zamknięty. Nie można zatem skarżyć aktu lub czynności w sytuacji, gdy nie toczy i nie może się toczyć postępowanie administracyjne, gdyż żaden przepis prawa nie nakłada na organ takiego obowiązku. Przywołany w skardze art. 14 ust. 3 ustawy o bibliotekach stanowi, że wysokość opłat przewidzianych w ust. 2 pkt 1 i 2, wśród których przewidziana jest możliwość pobierania opłat za usługi reprograficzne, nie może przekraczać kosztów wykonania usługi. Przepis ten jednak nie przewiduje działania biblioteki w ramach którejkolwiek z administracyjnych form władczych polegających na wydaniu decyzji, postanowienia bądź podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej. Zaskarżona zatem w niniejszej sprawie czynność Głównej Biblioteki Lekarskiej dotycząca poboru opłat za wykonaną usługę reprograficzną nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.