Uzasadnienie
Skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 410/15 wniosła B. W., reprezentowana przez adwokat K. M. Wskazanym powyżej orzeczeniem, w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. W. z dnia 27 grudnia 1991 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W złożonej skardze skarżąca wniosła o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, przewidzianej w przepisie art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "ppsa".
Strona skarżąca uzasadniła, że pomimo upływu wyznaczonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny terminu do wykonania wyroku, a także wydania orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nakładającego grzywnę na ten organ za niewykonanie ww. wyroku oraz wezwania, pismem złożonym w dniu 21 listopada 2016 r., do wykonania wyroku - Prezydent W. wyroku nie wykonał i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Postępowanie prowadzone jest już od ponad 25 lat, a organ pozostaje w rażącej bezczynności.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji w sprawie konieczne jest zlecenie wykonania przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Art. ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 410/15 uwzględnił skargę, zobowiązując Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. W. z dnia [...] grudnia 1991 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], ozn. jako "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 tego orzeczenia stwierdził zaś, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 16 lipca 2015 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu [...] października 2015 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 410/15 (k. 34). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 7 stycznia 2016 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, wezwania strony skarżącej do wykonania powołanego wyroku, jak też uprzedniego wymierzenia organowi grzywny w wysokości [...] zł za niewykonanie przedmiotowego orzeczenia – organ nie wydał rozstrzygnięcia. Jak wynika z nadesłanych do Sądu akt sprawy, po ich zwrocie przez Sąd, Prezydent nie uczynił w sprawie nic, co zbliżyłoby go do rozpoznania sprawy.
Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. w drugim półroczu 2016 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 3.536,87 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, z uwagi na przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy oraz to, że przedmiotowa grzywna może być wymierzana kilkakrotnie - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości [...] złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 16 lipca 2015 r.
Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, w której organ nie podjął w sprawie żadnych czynności, zmierzających do jej zakończenia od maja 2015 r. i to w sytuacji, gdy Sąd już raz wymierzył organowi grzywnę za niewykonanie wyroku. W ocenie Sądu uzasadnia to uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Sądowi znany jest z urzędu fakt, że w sprawy gruntów warszawskich należą, z uwagi na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak w niniejszym przypadku wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku nie uczynił w sprawie nic. Nie wykonał nawet obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 36 § 1 kpa. Jego reakcji nie wywołał też, jak wspomniano uprzednio, kolejny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 499/16, którym została organowi wymierzona grzywna za niewykonanie przedmiotowego orzeczenia z 2015 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.