Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. w związku z wniesieniem w dniu 07 kwietnia 2022 r. odwołania przez M. Z., stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. w dniu [...] marca 2022 r. nr: [...].
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ wskazał, że w dniu 12 stycznia 2022 r. do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. wpłynął wniosek M. Z. o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień wraz z załączoną dokumentacją medyczną. Organ wyjaśnił, że postępowanie orzecznicze jest postępowaniem wnioskowym, odbywa się na wniosek osoby zainteresowanej. Podał, że na podstawie art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 573) osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w art. 62 oraz orzeczenia, o których mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
Ustęp 2 ww. artykułu stanowi, iż w postępowaniu w sprawach, o których mowa w ust. 1, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności wydaje orzeczenie, w którym: stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 5 i 62; wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3, ustala się stosownie do naruszonej sprawności organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Organ wskazał, że Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. rozpatrzył przedmiotowy wniosek i wydał w dniu [...].03.2022 r. orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień nr [...] dla M. Z. Organ podał następnie, że na podstawie art. 5a ust. 4 ww. ustawy od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień odwołanie nie przysługuje, jest to postępowanie jednoinstancyjne.
M. Z. złożył w dniu 07.04.2022 r. odwołanie od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawień. Organ wskazał następnie, że zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego organ administracyjny drugiej instancji obowiązany jest do zbadania czy nie zachodzi niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym bądź podmiotowym. Zdaniem organu w tym przypadku niedopuszczalność odwołania wynika z art. 5a ust. 4 ww. ustawy. Od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień odwołanie nie przysługuje. Organ podał, że zgodnie z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne".
Mając na uwadze treść powołanego przepisu organ stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. w dniu [...] marca 2022 r., nr [...].
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. Z. wskazując, że jest osobą całkowicie niewidomą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazał, że prosi o sprostowanie pomyłki, która wystąpiła w punkcie 10 orzeczenia. Podał, że w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].02.2017, które było dokumentem obowiązującym i złożonym podczas wydawania przez ZUS orzeczenia z dnia [...].10. 2019 przez orzecznika z ZUS, w którym jest stwierdzone, że " orzeczenie zostało wydane po dokonaniu analizy przedstawionej dokumentacji medycznej" - koniec cytatu jest napisane w punkcie 10 tegoż orzeczenia: "prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju - wymaga". W orzeczeniu o wskazaniu do ulg i uprawnień z dn. [...] marca 2022 jest napisane " nie wymaga". Zdaniem skarżącego jest to pomyłka i prosi o jej sprostowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 5a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej (dalej ustawa o rehabilyacji), osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, o którym mowa w art. 62, oraz orzeczenia, o których mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Rozstrzygnięcie o uprawnieniach do dodatkowej powierzchni mieszkaniowej wchodzi w skład tego orzeczenia. Z kolei art. 5a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wskazuje, że w postępowaniu w sprawach, o których mowa w ust. 1, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności wydaje orzeczenie, w którym
- 1) stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 5 i 62;
- 2) wskazania, których mowa w art. 6b ust. 3, ustala się stosownie do naruszonej sprawności organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
W myśl § 2 pkt 3 rozporządzenie z dnia 15 lipca 2003 r. w sytuacji osób posiadających prawo do ulg i uprawnień oraz posiadających orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5 i 62 ustawy, nazywa to "orzeczeniami o wskazaniach do ulg i uprawnień". Od orzeczenia, o którym mowa w ust. 2 art. 5a ustawy o rehabilitacji, nie służy odwołanie (art. 5a ust. 4 tej ustawy). Odwołanie służy zatem od części orzeczeń powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Przepis art. 5a ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, będący przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, normuje możliwość zaskarżenia orzeczenia wydanego przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przedmiocie wskazań do ulg i uprawnień, wyłączając możliwość jego zaskarżenia.
Zgodnie z powyższym, wyłączona jest także możliwość zaskarżenia zawartego w ww. orzeczeniu jakiegokolwiek elementu tego orzeczenia wymienionego w § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.
W świetle powyższego gdyby intencją skarżącego było wprost wniesienie odwołania od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] marca 2022 r., to prawidłowo Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziłby niedopuszczalność wniesienia odwołania. Jednak wobec treści odwołania postanowienie w niniejszej sprawie było przedwczesne.
Sąd zwraca uwagę, że zarówno w piśmie z dnia 6 kwietnia 2022 r. uznanym przez organ za odwołanie jak i w skardze skarżący wnosił o sprostowanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień podając, że ważne w dacie wniosku oraz w dacie wydawania orzeczenia przez ZUS orzeczenie o niepełnosprawności rozstrzygało w zakresie uprawnień do odrębnego pokoju wskazując "wymaga" zaś w orzeczeniu z [...] marca 2022 wskazano "nie wymaga". Sąd zwraca także uwagę, że we wniosku skarżący nie wnosił o przyznanie uprawnień w tym zakresie i jak wynika z protokołu posiedzenia składu orzekającego z [...] marca 2022 r. uprawnienie to nie było przedmiotem analizy.
W związku z powyższym przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wobec treści pism skarżącego organ winien wyjaśnić ze skarżącym jaki jest zakres wniosku i treść jego żądania zgodnie z art. 7a i 8 kpa. Kierując się słusznym interesem strony, organy zobowiązane były do poinformowania skarżącego, że w związku z upływem ważności orzeczenia o niepełnosprawności orzeczenie będzie zawierało rozstrzygnięcie w tym zakresie. Obowiązek informowania stron wynika bowiem z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy winny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W niniejszej sprawie organy zaniechały jednak poinformowania skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach, nie poinformowały również, że w związku z upływem terminu ważności orzeczenia będą rozstrzygały także w zakresie nie objętym wnioskiem, czym naruszyły dyspozycje art. 9 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpatrując sprawę organ ustali jak jest treść żądania skarżącego a następnie w zależności od wyniku tych ustaleń wyda rozstrzygnięcie.