Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 19 lipca 2023 r. nr KOC/3924/Sr/23, działając na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchyliło decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 2023 r. nr [...] odmawiającą przyznania A. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem D. K. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
A. K. 13 marca 2023 r. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem D. K. (ur. [...] r.).
Prezydent m.st. Warszawy decyzją z [...] maja 2023 r. odmówił przyznania świadczenia podnosząc, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) - niepełnosprawność D. K. powstała po ukończeniu przez niego 25-go roku życia, a ponadto w świetle ww. ustawy fakt zawieszenia przez A. K. działalności gospodarczej nie oznacza utraty przez niego dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
A. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wskazując przede wszystkim na niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, a także zarzucając organowi pierwszej instancji błędną ocenę, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nie jest tożsame z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie rozpoznając sprawę, stwierdziło, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1a, art. 17 ust. 1b i art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, określających przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i podkreślił, że Prezydent m.st. Warszawy decyzją z [...] maja 2023 r. niezasadnie odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia z uwagi na niespełnienie kryterium, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy, tj. momentu powstania niepełnosprawności ojca. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł bowiem, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Organ przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i zaznaczył, że na mocy powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium z art. 17 ust. 1b ww. ustawy. Powoduje to, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Decyzja organu pierwszej instancji została zatem wydana z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.
SKO w Warszawie stwierdziło ponadto, że organ pierwszej instancji wadliwie uznał, że zawieszenie przez A. K. prowadzenia działalności gospodarczej nie oznacza utraty przez niego dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że A. K. od 12 marca 2015 r. prowadził działalność gospodarczą, którą zawiesił 1 sierpnia 2022 r., a następnie 21 maja 2023 r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej. Wykreślenie wpisu z rejestru nastąpiło 29 maja 2023 r.
SKO w Warszawie przytoczyło przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm.) oraz ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.) i podkreśliło, że przepisy ww. ustaw jednoznacznie określają, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Zawieszenie działalności gospodarczej, co wiąże się nieświadczeniem pracy i nieuzyskiwaniem dochodów, można zatem uznać jako rezygnację z jej wykonywania, co potwierdza stanowisko doktryny oraz stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji dokonał zatem błędnej wykładni art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ww. ustawy. W sprawie zaistniały zatem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uznało jednocześnie, że przesądzenie powyższych okoliczności nie daje samoistnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez poczynienia wyczerpujących ustaleń faktycznych związanych z pozostałymi ustawowymi przesłankami.
Organ odwoławczy zaznaczył, że podstawowym wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Przepis art. 17 ust. 1 ww. ustawy należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1, utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1a ustawy pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.
W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia.
SKO w Warszawie stwierdziło, że na podstawie akt sprawy nie jest w stanie ustalić, czy rezygnacja A. K. z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz jej niepodejmowanie są bezpośrednio związane z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, czy też nie wystąpiła niezależnie od konieczności opieki nad ojcem. W szczególności organ pierwszej instancji nie zbadał, czy skarżący zrezygnował z zajęć zarobkowych (bądź ich nie podejmuje) w związku z koniecznością sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad ojcem. Niezdolność do samodzielnej egzystencji ojca skarżącego datuje się od 16 czerwca 2021 r., natomiast zakończenie przez skarżącego zatrudnienia (zawieszenie działalności gospodarczej) nastąpiło dopiero 1 sierpnia 2022 r. W aktach sprawy nie ma żadnych informacji o dochodach A. K. w czasie prowadzenia działalności gospodarczej (w kolejnych latach) oraz obecnie, ani dokumentów, z których wynikałoby, z czego utrzymuje się wnioskodawca w okresie braku zatrudnienia.
SKO w Warszawie wskazało, że nie daje wiary stwierdzeniu A. K., że wraz z ojcem utrzymują się z renty ojca (zwłaszcza, że jednocześnie wnioskodawca wskazuje, że wśród kosztów utrzymania są opłaty za mieszkanie, koszty leków, żywności, dojazdów na wizyty lekarskie, raty kredytu). Analiza dochodów A. K. mogłaby zobrazować kondycję firmy mającą niewątpliwie wpływ na ewentualne jej zawieszenie bądź wyrejestrowanie. Chronologia zdarzeń może świadczyć o tym, że rezygnacja A. K. z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz jej niepodejmowanie nie są bezpośrednio związane z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem, lecz wystąpiły zanim powstała konieczność stałej i osobistej opieki nad ojcem i niezależnie od niej. Zabrakło również wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy miejscem zameldowania ([...], ul. [...] [...] m. [...]), a miejscem zamieszkania ojca z synem ([...], ul. [...]), tzn. czy syn rzeczywiście zamieszkuje z ojcem, czy jedynie na potrzeby postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Zdaniem SKO w Warszawie organ pierwszej instancji nie ustalił ponadto, czy siostra wnioskodawcy, E. K. istotnie wyjechała za granicę i nie utrzymuje kontaktów z niepełnosprawnym ojcem (taką sytuację przedstawił wnioskodawca w oświadczeniu z 6 kwietnia 2023 r.). W aktach sprawy nie ma też żadnych dokumentów medycznych ojca wnioskodawcy, cała wiedza o stanie zdrowia D. K. pochodzi wyłącznie z oświadczeń wnioskodawcy.
Kolegium podkreśliło, że rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadzony wyłącznie z wnioskodawcą nie daje odpowiedzi na pytania istotne dla sprawy. Podczas wywiadu nie ustalono, jaki charakter ma opieka syna nad ojcem, w jakim dokładnie wymiarze świadczona jest opieka i na czym ona polega. Nie ma również ustaleń o stanie zdrowia D. K., które umożliwiłyby dokonanie oceny sytuacji, takich jak informacji o tym, jakie czynności samoobsługowe jest w stanie wykonywać samodzielnie, czy podopieczny jest w stanie pozostać sam w domu. Wywiadu w ogóle nie przeprowadzono z niepełnosprawnym ojcem wnioskodawcy.
Tym samym w ocenie SKO w Warszawie zachodzi wątpliwość, czy bezpośrednim powodem niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącego jest konieczność sprawowania stałej i osobistej opieki nad ojcem, a ponadto, czy faktycznie skarżący sprawuje stałą i długotrwałą opiekę nad ojcem w sposób uniemożliwiający mu podjęcia się zajęć zarobkowych. Z zebranej w sprawie dokumentacji nie wynika w sposób niewątpliwy, czy rezygnacja skarżącego z zatrudnienia bądź jego niepodejmowanie wynikają z konieczności sprawowania stałej opieki nad ojcem. Powyższe (jak również spełnienie pozostałych przesłanek) wymaga szczegółowego wyjaśnienia, w szczególności poprzez przeprowadzenie rzetelnego wywiadu środowiskowego (zarówno z synem, jak i z ojcem) bądź pozyskanie stosownych oświadczeń (w zakresie ustalenia szczegółowego zakresu czynności opiekuńczych, jakie wykonuje A. K. na rzecz osoby niepełnosprawnej, zakresu czasowego czynności opiekuńczych w ciągu doby, przebiegu dnia A. K. i D. K.) oraz dokumentów dotyczących dochodów z działalności gospodarczej oraz obecnego źródła utrzymania.
SKO w Warszawie zaznaczyło, że przepisy art. 17 ustawy mają charakter norm prawnych bezwzględnie obowiązujących, a to znaczy, że aby móc otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, trzeba spełnić wszystkie wymienione w nim przesłanki. Wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem nakłada na organ administracyjny obowiązek rzetelnego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, przez co należy rozumieć zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie i ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy, czuwanie nad przestrzeganiem podstawowych standardów procedury administracyjnej (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa).
Zdaniem SKO w Warszawie dokumentację zgromadzoną przez organ pierwszej instancji w tym zakresie należy uznać za niepełną. Prezydent m.st. Warszawy naruszył zatem przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Brak poczynienia przez organ pierwszej instancji ustalenia spełnienia pozostałych przesłanek do przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego oraz ustalenia niezaistnienia przesłanek negatywnych, uzasadnia wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej. Naruszenie takie nie może być bowiem usunięte przez organ odwoławczy w wyniku przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, gdyż naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji uwzględni wyżej przedstawioną ocenę prawną i przeprowadzi rzetelne postępowanie wyjaśniające w zakresie spełnienia pozostałych przesłanek niezbędnych do przyznania wnioskowanego świadczenia, oraz ustalenia, czy nie zaszły wyżej przywołane negatywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z zachowaniem wymogów wynikających z regulacji zawartych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, a następnie stosownie do ustaleń poczynionych w oparciu o prawidłową ocenę całokształtu materiału dowodowego wyda rozstrzygnięcie odpowiadające regulacjom prawa materialnego znajdującym zastosowanie w sprawie, uzasadniając je zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa.
A. K. wniósł sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 136 kpa i w zw. z art. 7, art. 9, art. 10 kpa poprzez nieuzupełnienie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jeżeli istniały w nim braki, i niewydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a także niepoinformowanie strony o tych brakach i niewyznaczenie stronie terminu do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w sprawie. Zdaniem skarżącego wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami oraz poinformowanie o wątpliwościach lub brakach w materiale dowodowym spowodowałoby przekazanie stosownych dokumentów lub złożenia dodatkowych wyjaśnień, które rozwiałyby wątpliwości Kolegium pozwalając jednocześnie na wydanie merytorycznej decyzji.
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący przytoczył argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedzi na sprzeciw wniosło o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej jako P.p.s.a., sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, tj. od decyzji organu odwoławczego uchylającej w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Stosownie do treści art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa.
W myśl art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Sąd nie jest natomiast uprawniony do badania innych ewentualnych naruszeń prawa, jakie mogły mieć miejsce w sprawie, a zwłaszcza naruszeń prawa materialnego.
Zauważyć należy, że decyzja w trybie art. 138 § 2 kpa może być wydana wyjątkowo i dotyczy co do zasady sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, skutkiem czego nie zostały w nim poczynione ustalenia wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o normy prawa materialnego, a zakres postępowania, jakie winno jeszcze zostać przeprowadzone przekracza granice postępowania uzupełniającego, które może przeprowadzić organ odwoławczy, stosownie do art. 136 kpa.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uznało, że Prezydent m.st. Warszawy dokonał błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych uznając, że data powstania niepełnosprawności u ojca wnioskodawcy w orzeczeniu o niepełnosprawności może stanowić przesłankę odmownego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrażone w tym zakresie stanowisko Kolegium odnośnie treści i interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, odzwierciedla utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, którą Sąd w pełni podziela i aprobuje.
Sąd podziela także stanowisko SKO w Warszawie, że zawieszenie działalności gospodarczej, może oznaczać utratę dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a tym samym, że organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, związanej z rozumieniem przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
W ocenie Sądu organ odwoławczy wadliwie jednak stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i zakres tych okoliczności jest na tyle szeroki, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 § 1 kpa mogłoby skutkować naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał, że w sprawie konieczne jest m.in. wyjaśnienie czy rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz jej niepodejmowanie są bezpośrednio związane z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, czy też nie wystąpiła niezależnie, zanim powstała konieczność opieki nad ojcem. Jak wskazano brak jest dokumentów dotyczących dochodów uzyskiwanych przez skarżącego w czasie prowadzenia działalności gospodarczej oraz obecnego źródła utrzymania. Brak jest ponadto dokumentów dotyczących stanu zdrowia ojca oraz nie został przeprowadzony rzetelny wywiad środowiskowy (z ojcem i synem), m.in. w zakresie wykonywanych czynności opiekuńczych, wymiaru i charakteru opieki, sposobu funkcjonowania i samodzielności ojca, a tym samym czy sprawowana opieka ma charakter stały i długotrwały uniemożliwiający podjęcie zajęć zarobkowych. Nie została też wyjaśniona rozbieżność pomiędzy miejscem zameldowania i zamieszkania ojca i syna, a także kwestia przebywania siostry wnioskodawcy za granicą.
Zdaniem Sądu stanowisko Kolegium co do potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego ww. zakresie jest wadliwe. W toku postępowania administracyjnego zgromadzony bowiem został materiał dowodowy umożliwiający jego ocenę przez organ odwoławczy, który posiada uprawnienie do skorzystania, w przypadku wątpliwości, z możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 kpa.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z 15 grudnia 2022 r., którym D. K. zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 grudnia 2025 r. z adnotacją, że niepełnosprawność istnieje od 53-go roku życia. Z orzeczenia tego jednoznacznie wynika, że ojciec wnioskodawcy wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Niezdolność do samodzielnej egzystencji datuje się od 16 czerwca 2021 r. (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 7 października 2021 r.). Istotne jest, że kwestie dotyczące stanu zdrowia D. K. zostały przy tym szczegółowo przedstawione w oświadczeniu skarżącego z 6 kwietnia 2023 r. (gdzie opisano m.in. rodzaj choroby, jej przebieg i stan zdrowia ojca, który od 2021 r., po wznowieniu choroby nowotworowej, ulegał stopniowemu pogorszeniu), a także w przeprowadzonym 5 kwietnia 2023 r. wywiadzie środowiskowym i wnioskach pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad z 11 kwietnia 2023 r. W oświadczeniu z 6 kwietnia 2023 r. skarżący dokładnie wyjaśnił na czym polega sprawowana nad ojcem opieka, który jest osobą głównie leżącą, poruszającą się z wielkim trudem przy pomocy balkonika, wymagającą pomocy przy zaspokajaniu potrzeb życiowych, jakie czynności i w jakim wymiarze są przez skarżącego wykonywane (m.in. podawanie posiłków, leków, masaże, ćwiczenia, pomoc w ubieraniu się, czynnościach higienicznych, dojściu do toalety), jakie sprawy codzienne i urzędowe zobowiązany jest on załatwiać (wizyty u lekarzy, rehabilitacja, przygotowywanie posiłków, utrzymanie domu). Podobne wyjaśnienia złożone zostały podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i zostały przedstawione w ustaleniach pracownika socjalnego.
Z akt sprawy wynika również, że A. K. od 12 marca 2015 r. prowadził działalność gospodarczą, którą zawiesił 1 sierpnia 2022 r., a następnie 21 maja 2023 r. zaprzestał wykonywania działalności. Wykreślenie wpisu z rejestru nastąpiło 29 maja 2023 r. W oświadczeniu z 6 kwietnia 2023 r. skarżący wyjaśnił, że stan zdrowia ojca, którego niezdolność do samodzielnej egzystencji datuje się od 16 czerwca 2021 r., od 2021 r. ulegał stopniowemu pogorszeniu i z czasem niemożliwe stało się godzenie opieki z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz w oświadczeniu z 6 kwietnia 2023 r. skarżący wskazał ponadto, że źródłem utrzymania rodziny jest renta ojca. Ze złożonego oświadczenia wynika również, że siostra skarżącego ponad 20 lat temu wyjechała za granicę, nie utrzymuje kontaktów i nie jest znany jej obecny adres zamieszkania.
Zdaniem Sądu w świetle powyższego stwierdzić trzeba, że większość okoliczności, które organ odwoławczy nakazuje wyjaśnić została ustalona ww. wywiadzie środowiskowym i oświadczeniu skarżącego z 6 kwietnia 2023 r. Nie jest zatem konieczne przeprowadzanie kolejnych czynności dowodowych na ustalenie tych samych okoliczności. Organ odwoławczy miał ponadto możliwość dokonania dodatkowych ustaleń samodzielnie lub skorzystania z instytucji zawartej w art. 136 kpa i zlecenia dodatkowych, uzupełniających czynności dowodowych organowi pierwszej instancji (np. w kwestii wysokości otrzymywanej renty, czy dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej). Uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było więc nieprawidłowe.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni wskazane wyżej kwestie i dokona ponownej oceny zebranego materiału dowodowego, co do jego zupełności i kompletności, ewentualnie przeprowadzi samodzielnie dowody na okoliczności wymagające w jego ocenie uzupełnienia i wykazania, a następnie na tej podstawie rozstrzygnie sprawę.
W świetle powyższego Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151a § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.