Uzasadnienie
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 roku nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 roku nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1952 roku nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 roku nr [...]- stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1952 roku nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 roku nr [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2001 roku A. D. zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku, jednocześnie zwracając się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 roku Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pismem z dnia [...] października 2006 roku A. D., złożyła kolejny wniosek o "rozpoznanie odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r.". Organ wskazał, że zgodnie za art. 134 kpa, organ odwoławczy w razie zaistnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek, stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu. W wyniku rozpatrzenia pierwszego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wpłynął w dniu [...] maja 2001 roku. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 roku odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zatem postępowanie w tej sprawie zostało rozstrzygnięte, zaś strona niezadowolona mogła złożyć skargę na ww. postanowienie. Merytoryczne rozpatrzenie wniosku wniesionego - wg organu z uchybieniem terminu - po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 kpa.
Na powyższe postanowienie Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. D. i J. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając ww. postanowieniu naruszenie podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, mianowicie art. 6, 8 i 12 kpa, naruszenie art. 107 § 3 kpa przez całkowite pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia materiału dowodowego, naruszenie art. 134 kpa przez oczywiście błędne przyjęcie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa. W skardze podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest błędne, albowiem odwołanie wniesione przez stronę w dniu [...] kwietnia 2001 roku, w sytuacji gdy decyzja została doręczona w dniu [...] kwietnia 2001 roku było wniesione w terminie. Niedoręczenie decyzji w sposób prawidłowy powoduje, że decyzja taka nie staje się ostateczna i zawsze w trybie zwykłym można wnieść od niej odwołanie, co skarżący uczynili, a co dotychczas nie było przedmiotem rozpoznania.
Mnożenie ponad potrzebę tzw. postępowań wpadkowych przez organ spowodowało zamęt proceduralny i stworzyło wrażenie niezwykłej komplikacji w sprawie do tego stopnia, że organ całkowicie pominął wnioski i twierdzenia strony zawarte w pismach składanych w toku postępowania. Z tych względów przywracanie terminu, względnie jego odmowa było czynnością całkowicie zbędną, jeśli strona wniosła w ustawowym terminie odwołanie od zaskarżonej decyzji, które nie zostało rozpoznane.
Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej - w niniejszej sprawie zaskarżonego postanowienia. Badana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Art. 134 k.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu.
W niniejszej sprawie sąd uznał, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie A. D. i J. P. decyzji Prezesa Urzędu i Mieszkalnictwa z dnia [...] sierpnia 2000 roku, orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. A zatem nie można mówić o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również nie można rozważać kwestii przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przedmiotowej sprawie brak było zatem podstaw do wydania postanowienia z dnia [...] sierpnia 2001 roku, odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 roku, jak również brak było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2007 roku, stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzja administracyjna to akt sformalizowany, który musi spełniać warunki określone w kodeksie postępowania administracyjnego tj. musi być m.in. doręczona stronom (art. 109 § 1 kpa). Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 roku wysłał do pełnomocnika A. D. i J. P. - adwokata A. R. Natomiast z pisma likwidatora kancelarii z dnia [...] lutego 2001 roku dowiedział się o śmierci adwokata R. w [...] 1999 roku. Należy w tym miejscu mieć na uwadze fakt, ze z chwilą śmierci mocodawcy lub pełnomocnika, pełnomocnictwo wygasa. W tej sytuacji organ nie mógł zastosować art. 40 § 2 kpa,czyli obowiązku doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Po wzięciu wiadomości o śmierci pełnomocnika organ jednak nie podjął próby doręczenia decyzji bezpośrednio stronie, lecz z urzędu w dniu [...] czerwca 2001 roku wznowił postępowanie zakończone decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 roku. Jako podstawę wznowienia wskazano wystąpienie nowej okoliczności, która nie była znana organowi w chwili wydawania decyzji tj. nie posiadał informacji o śmierci A. R. – pełnomocnika skarżących.
Doręczenie decyzji zgodnie z art. 110 K.p.a. powoduje jej wejście do obrotu prawnego, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika, kiedy decyzja została skarżącym doręczona, z ich twierdzeń zawartych w odwołaniu wynika, że miało to miejsce w dniu [...] kwietnia 2001 roku. Skoro skarżącym decyzja został doręczona dopiero w dniu [...] kwietnia 2001 roku, to od tej pory zaczął biec termin do złożenia od niej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Całe zatem postępowanie dotyczące przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy uznać za bezprzedmiotowe, gdyż wniosek o przywrócenie terminu może dotyczyć tylko terminu uchybionego. Wydanie zatem zaskarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2007 roku, jedynie na tej podstawie, że wcześniej zostało wydane postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy uznać za nieprawidłowe.
Należy zwrócić uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż wydanie przez organ administracji publicznej postanowienia o niedopuszczalności odwołania oraz o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oznacza naruszenia art. 7 i 77 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (np. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 roku, SA/Gd 2813 /93, Wspólnota 1994, nr 39, s. 14).
Reasumując, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyżej opisane naruszenie prawa miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ma obowiązek ustalić w jakiej dacie decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 roku została skarżącym doręczona i po ustaleniu tego faktu rozpoznać złożony w dniu [...] kwietnia 2001 roku przez skarżących wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Dlatego też, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.