Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lipca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.), dalej: Kpa, po rozpatrzeniu wniosku A. P., dalej "Skarżącej" o zmianę decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], orzekającą o ustalenia odszkodowania na rzecz A. P. w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w gminie [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej na budowę drogi [...] odcinek [...]: od km [...] do km [...], dalej "nieruchomość", - odmówiono zmiany decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Opisana wyżej nieruchomość, decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], została przeznaczona pod budowę drogi [...] odcinek [...]: od km [...] do km [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] maja 2015 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], orzekł o ustalenia odszkodowania na rzecz Skarżącej w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia ww. nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Na skutek odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].
Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2168/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. skargę.
Wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. Skarżąca wystąpiła o ponowne rozpatrzenie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015r., znak: [...]. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. Skarżąca wskazała, że wnioskuje o wszczęcie postępowania w trybie art. 155 Kpa. Domagała się sporządzenia nowej wyceny nieruchomości, a także podwyższenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości.
Rozpoznając sprawę organ wskazał, że podstawę prawną niniejszego postępowania stanowi art. 155 Kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Treść art. 155 Kpa zawiera dwa rodzaje przesłanek: formalne i materiale. Formalne przesłanki to istnienie decyzji ostatecznej i zgoda stron postępowania.
Natomiast przesłanki materialne to brak sprzeciwu się przepisów szczególnych oraz wystąpienie interesu społecznego, bądź słusznego interesu strony postępowania. W myśl art. 155 Kpa zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej jest dopuszczalne tylko w przypadku spełnienia łącznie ww. przesłanek. Przed rozważaniem przesłanek materialnych organ weryfikuje czy spełnione zostały przesłanki formalne.
Przedmiotem postępowania jest zmiana decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz A. P. w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości. Decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. jest ostateczna, zatem została spełniona jedna z formalnych przesłanek do zastosowania art. 155 kpa. Weryfikując drugą przesłankę formalną, tj. zgodę stron, które na skutek decyzji nabyły prawo, organ wezwał drugą stronę tego postępowania tj. Generalnego Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, pismem z dnia [...] maja 2019 r. do ustosunkowania się w zakresie wyrażenia zgody na zmianę decyzji. w terminie 14 dni od daty doręczenia pisma. Pouczono również, że brak odpowiedzi zostanie potraktowany jako odmowa wyrażenia zgody na zmianę ww. decyzji.
Pismo Ministra Inwestycji i Rozwoju zostało doręczone Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad w dniu [...] maja 2019 r. Do dnia wydania decyzji Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie udzielił odpowiedzi. Zatem brak odpowiedzi, stosownie do zawartego w nim pouczenia, uznany został za brak zgody. Ponieważ tego rodzaju zgoda musi być wyrażona w sposób nie budzący wątpliwości, nie może być dorozumiana, w takiej sytuacji, wobec braku spełnienia tej przesłanki organ uznał, że wykluczone jest pozytywne rozpoznanie tego wniosku z uwagi na nie spełnienie formalnej przesłanki o jakiej mowa w art. 155 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła Skarżąca.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 134 ust. 1, art. 150 ust. 1 i 2 oraz art. 151 ust. 1 ustawy z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.,), polegające na wadliwym ustaleniu wysokości odszkodowania.
Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi i o wszczęcie postępowania w trybie art. 154 Kpa., za czym przemawia słuszny interes strony Skarżącej.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca odniosła się do sporządzonego w postępowaniu pierwotnym operatu oceniając go jako wadliwy gdyż odszkodowanie ustalono na podstawie operatu dokonanego przez rzeczoznawcę, który zastosował zdaniem skarżącej metodą niewłaściwą - nieodpowiednią dla tego typu nieruchomości. W wyniku czego skarżącej wypłacono zaniżone odszkodowanie którego wysokość nie pozwala na odtworzenie dotychczasowej sytuacji majątkowej a zaniżona wartość odszkodowania narusza słuszny interes strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ dokonał prawidłowej wykładni art. 155 k.p.a. i doszedł do niewadliwych wniosków o nie spełnieniu jednego z wymogów formalnych.
Z przepisu tego jasno wynika, że w sytuacji gdy mocą decyzji strona nabyła prawo /tu prawo do odszkodowania/ dla zmiany tej decyzji konieczna jest zgoda stron postępowania głównego. W niniejszej sprawie druga strona tj. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie wyraził zgody na zmianę decyzji ostatecznej, co implikuje wydanie negatywnej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 K.p.a. Badanie interesu społecznego czy słusznego interesu strony następuje gdy zostaną spełnione przesłanki o charakterze formalnym. Nie ma w tym wypadku możliwości "zmiany" przedmiotu sprawy – jak o to wnosiła skarżąca. Wynika to z tego, że organ związany jest wnioskiem strony a ten dotyczył wydania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Nie było w związku z tym podstaw do zastosowania przez organ art. 154 K.p.a. Przepis ten dotyczy zresztą takich decyzji w których żadna ze stron nie nabyła prawa. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że strona skarżąca nabyła prawo do odszkodowania.
Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.