Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia[...] lipca 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. i umorzył w całości postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku P. W., stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej w dacie przejęcia własność K. W., w decyzji W. (poprzednika prawnego wnioskodawcy).
Wnioskiem z dnia 17 maja 2012 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. wystąpił S. Wnioskodawca podniósł, że ww. decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 28 k.p.a., gdyż postępowanie dotyczyło interesu prawnego Nadleśnictwa, jako aktualnego hipotecznego właściciela nieruchomości objętych decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. Podmiot ten nie brał jednak udziału w postępowaniu.
Wojewoda [...] postanowieniami z dnia [...] listopada 2012 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Wojewoda [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], którą stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej w dacie przejęcia własność K. W., w decyzji W. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł S. Rozpoznając wniesione odwołanie Minister wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. nr [...] w części stanowiącej w chwili przejęcia własność K. W., w orzeczeniu ujętej jako K. W. Wobec uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nie ma podstaw do orzekania co do istoty sprawy ani do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż brak jest przedmiotu rozpoznania.
W związku z tym brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, a tym samym postępowanie przed organem pierwszej instancji stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. W., S. W., M. W. i P. W. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. W skardze zarzucono naruszenie: przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy objęte postępowaniem orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, art. 138 kpa poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy postepowanie nie jest bezprzedmiotowe, art. 80 kpa poprzez naruszenie swobodnej oceny dowodów oraz art. 28 kpa poprzez jego zastosowanie w odniesieniu do N. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Przedmiotem decyzji poddanej kontroli sądu jest uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. i umorzenie postępowania przed organem I instancji w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej K.W. Zdaniem organu odwoławczego brak jest przedmiotu rozpoznania, gdyż decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozstrzygnął o kwestiach merytorycznych w zakresie objętym wymienionymi decyzjami. Tym rozstrzygnięciem w kwestiach merytorycznych jest wydanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., którą uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. oraz odmówiono stwierdzenia nieważności nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej K.W.
Wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia powoduje, że kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii -zdaniem organu - powoduje jego oczywistą bezzasadność. W tej sprawie należy jednak zwrócić uwagę na charakter prawny decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. Zgodnie z art. 16 §1 i 2 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzje takie mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. W przepisie art. 16 § 1 k.p.a. jest mowa jednak o decyzjach ostatecznych, od których należy odróżnić decyzje prawomocne (...).
Prawomocne są te decyzje, od których nie przysługuje skarga do sądu, jak też decyzje, co do których sąd ograniczył się tylko do stwierdzenia ich niezgodności z prawem na skutek przedawnienia, bądź gdy sąd skargę oddalił lub wydał wyrok merytoryczny w sprawie." (Cz. Martysz, A. Matan, Komentarz do art. 16 k.p.a., LEX-el.). Tego rodzaju decyzją jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. Przypomnieć także należy, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Przepis ten nie stanowi jednak samodzielnej podstawy umorzenia postępowania, bowiem nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego. Przesłanek bezprzedmiotowości tego postępowania upatrywać należy na gruncie art. 105 k.p.a. W niniejszej sprawie jako przyczynę umorzenia postępowania odwoławczego organ wskazał brak przedmiotu zaskarżenia.
Stanowisko organu jest jednak przedwczesne i nie uwzględnia możliwości uchylenia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. przez sąd administracyjny. I właśnie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż wyrokiem z dnia 25 stycznia 2016 r. wydanym w sprawie I SA/Wa 1696/15 tutejszy sąd uchylił decyzję Ministra z dnia [...] lipca 2015 r. Właściwe zatem byłoby zawieszenie postępowania odwoławczego wszczętego przez S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. do czasu upływu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. lub do prawomocnego rozpoznania skargi od powyższej decyzji przez sąd. Powyższe oznacza, że organ naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 kpa oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa, bowiem wydanie zaskarżonej decyzji pozbawiło stronę odwołującą się prawa do weryfikacji decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. pod względem merytorycznym.
Ponownie rozpoznając sprawę z odwołania S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., należy mieć na uwadze poczynione powyżej rozważania prawne, uznając je za wiążące w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów orzeczono jak w wyroku na podstawie w art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.