Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 11 marca 2016 r. I. D., E. D., A. R., J.R., M. H., K.K., C. W., M. B., E. D., A.D., S. D., G. D., M. D., I. R. i A.D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 409/13. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku, organ nie wydał decyzji w kwestii odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] hip. nr [...]. Podnieśli, że niniejsza skarga jest już kolejną skargą w sprawie niewykonania ww. wyroku, a w uprzednio zapadłych wyrokach z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2322/14 i z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1955/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył grzywny za niewykonanie powołanego orzeczenia, a mimo to wyrok z dnia 5 listopada 2013 r. nie został wykonany.
Jednocześnie podnieśli, że pozostało bezskuteczne pismo skarżących z dnia [...] marca 2016 r. wzywające organ do wykonania tego wyroku. W związku z powyższym skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie im od organu sumy pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji nie było możliwe wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie za opisaną nieruchomość w terminie wyznaczonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 409/13.
Z analizy akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 409/13 uwzględnił skargę skarżących na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął bezskutecznie w dniu 20 marca 2014 r. Organ decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] ustalił odszkodowanie jedynie za [...] % przedmiotowej nieruchomości. Wobec niewydania decyzji co do pozostałej części gruntu skarżący wystąpili do Sądu ze skargami na niewykonanie ww. wyroku.
W konsekwencji wyrokami z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2322/14 i z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1955/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny za niewykonanie wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 409/13 wymierzył Prezydentowi [...] grzywny w wysokości odpowiednio [...] zł. Od wydania przez Sąd wyroku z dnia 29 stycznia 2016 r. organ nadal przez prawie 2 miesiące nie załatwił sprawy w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość, co skutkowało wystąpieniem przez skarżących z kolejną skargą z dnia 11 marca 2016 r. na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozpatrywana skarga została ona złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.), który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z przepisu tego wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę.
Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę, wydanym na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu Prezydent [...] nie wykonał wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 409/13, co czyni zasadną przedmiotową skargę na niewykonanie tego wyroku. Stosownie do art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz to, że Prezydent [...] został już ukarany grzywnami w wysokości [...] zł, które to sankcje jednak nie przyniosły skutku w postaci wykonania wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 409/13, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku. Określając wysokość grzywny, Sąd uwzględnił fakt wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], ustalającej odszkodowanie za [...] % przedmiotowej nieruchomości.
Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 powołanej ustawy, Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaistniała w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu, bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 409/13 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ od dnia wydania decyzji nr [...], dotyczącej ustalenia odszkodowania za [...] % opisanej nieruchomości, tj. od dnia [...] kwietnia 2015 r. nadal nie podjął praktycznie żadnych kroków zmierzających do załatwienia całości wniosku odszkodowawczego i to pomimo ukarania organu przez Sąd grzywną, wezwań skarżących do wykonania wyroku oraz złożenia do Sądu przedmiotowej skargi w dniu 11 marca 2016 r. Przy czym z akt sprawy wynika, że organ zgromadził potrzebny materiał dowodowy, a nierozpoznanie wniosku odszkodowawczego spowodowane jest wyłącznie koniecznością zabezpieczenia środków pieniężnych przeznaczonych na realizację decyzji odszkodowawczej. Z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której prawomocne wyroki Sądu nie są wykonywane i to permanentnie. Tymczasem w niniejszej sprawie do dnia rozprawy, tj. do dnia 9 stycznia 2017 r., powołany wyrok z dnia 5 listopada 2013 r. nadal nie został wykonany.
Z tego też względu Sąd uznał, że zawarty w skardze wniosek skarżących o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie solidarnie na rzecz skarżących kwoty [...] złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie skarżącej zadośćuczynienia z tego powodu. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi [...] termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął 20 marca 2014 r. Tymczasem organ przez ponad trzy lata od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania w 2014 r. (sygn. akt I SA/Wa 2322/14) i 2016 r. (sygn. akt I SA/Wa 1955/15) wyroków wymierzających grzywnę, nadal nie rozpoznał wniosku.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) orzekł jak sentencji wyroku. Sąd, na podstawie art. 154 § 7 powołanej ustawy, uwzględnił wniosek skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej powyżej ustawy.