Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 września 2017 r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Jednocześnie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznania prawa pomocy.
Przy piśmie z dnia 24 października 2017 r. przesłano wnioskodawcy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, celem jego wypełnienia i odesłania do Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Po przeprowadzeniu postępowania reklamacyjnego ustalono, że przesyłka zawierająca urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z wezwaniem do jego wypełnienia i odesłania do Sądu doręczona została skarżącemu w dniu 1 listopada 2017 r. (pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 czerwca 2018 r.). Termin do wykonania wezwania upływał w dniu 8 listopada 2017 r.
Wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządził pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że mimo stosownego wezwania skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy – nie nadesłał wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z 1 maja 2018 r. skarżący wniósł sprzeciw od ww. zarządzenia, zarzucając błędne ustalenia faktyczne. Skarżący podniósł, że pismo z dnia 24 października 2017 r. nie zostało mu doręczone. Sąd nie może dysponować pokwitowaniem odebrania tego pisma, gdyż pokwitowania takiego nie składał. Wskazał, że w dniu 1 listopada 2017 r. przebywał poza domem. Na ten dzień przypada święto "Wszystkich Świętych", a na 2 listopada "Dzień Zaduszny". Każdego roku w tych dniach przebywa w Polsce odwiedzając rodzinne groby. Taka sytuacja wystąpiła również w 2017 r. Nie było zatem możliwości doręczenia mu pisma urzędowego w tym dniu 1 listopada 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl art. 260 § 2 p.p.s.a. wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie natomiast do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wezwanie to uznano za skutecznie doręczone 1 listopada 2017 r., co wynika z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 czerwca 2018 r. i załączonego do niego skanu podpisu odbiorcy wystawionego przez [...]. Termin na uzupełnienie braków wniosku upłynął bezskutecznie 8 listopada 2017 r. Wnioskodawca pomimo stosownego wezwania, nie uzupełnił braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tych okolicznościach starszy referendarz zasadnie pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Dodatkowo wskazać należy, że skarżący w niniejszej sprawie na podstawie art. 239 pkt 1 lit a) p.p.s.a. zwolniony jest od ponoszenia kosztów sądowych. Przepis ten stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw należy sprawa ze skargi skarżącego. Należy podkreślić, że to zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi). Ponadto, zwolnienie to obejmuje postępowania sądowe zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.