Uzasadnienie
M. B. pismem z [...] lipca 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 175/15.
Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi M. B., zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania jej wniosku z [...] stycznia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...]- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] sierpnia 2015 r.
Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z [...] czerwca 2016 r. skarżąca wezwała Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku. Wezwanie to okazał się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie przez wyżej wymienioną wskazanej na wstępie skargi, w której poza żądaniem wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w wymiarze stosownym do okresu bezczynności w sprawie, domagała się także przyznania od organu na jej rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy wymierzonej grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że pełnomocnik strony został poinformowany o tym, iż z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie w terminie wyznaczonym przez Sąd. Poinformowano go również (w piśmie datowanym na dzień [...] października 2016 r.) o planowanym terminie rozpatrzeniu wniosku, który wyznaczono do dnia [...]lutego 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest zasadna.
Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 175/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2014 r. o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] sierpnia 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana.
W konsekwencji upłynął on [...] października 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął.
Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej.
Mając przy tym na względzie, że zwłoka w wykonaniu przez Prezydenta [...] wyroku wynosi na dzień wyrokowania przeszło 14 miesięcy, a przez ten czas organ ów - poza wyznaczeniem dodatkowego terminu załatwienia sprawy (co uczynił już po wniesieniu skargi) - nie podjął ani jednej czynności ukierunkowanej na merytoryczne zakończenie postępowania, uprawniona jest ocena, że zaistniała w sprawie bezczynność przybrała postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Świadczy przy tym o intencjonalnym lekceważeniu norm postępowania i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia sprawy, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać.
Nie sposób bowiem za takowe uznać konieczności analizy zgromadzonej w aktach dokumentacji z punktu widzenia materialnoprawnych przesłanek uprawniających do odszkodowania, na co wskazywano w piśmie z [...] października 2016 r. Tym bardziej, w sytuacji gdy samo postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za utraconą nieruchomość prowadzone jest już od dwóch lat. Taki zaś okres czasu z cała pewnością pozwala zarówno na zgromadzenie niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego, jego analizę jak też zabezpieczenie środków, z których odszkodowanie mogłoby być sfinansować, co - jak wynika ze znanych Sądowi z urzędu okoliczności - jest zazwyczaj zasadniczą przyczyną zwłoki. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia mu z tytułu niewykonywania wyroku grzywny jak też uzasadnia nałożenie nań dodatkowej sankcji w postaci przyznania skarżącej od organu określonej w sentencji wyroku sumy pieniężnej.
Zważywszy na skalę przekroczenia na dzień orzekania wyznaczonego wyrokiem terminu załatwienia sprawy, skład orzekający ocenił, iż adekwatną do skali owego przekroczenia będzie grzywna w wysokości 2000 złotych. Sankcja ta w powiązaniu z nałożonym na Prezydenta [...] obowiązkiem wypłaty skarżącej sumy pieniężnej w wymiarze 1000 złotych winna przy tym skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności ponownego występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowania z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku (pkt 1-3). W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).