Uzasadnienie
Sygn. I SA/Wa 1731/04
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] na podstawie art. 105 Kpa w zw. z art. 149 oraz art. 150 ustawy z dnia 15 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593), umorzyło postępowanie w sprawie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i rozpatrzenia odwołania M.S. od pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej Filia nr [...] Dzielnicy [...] miasta W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. informującego o wygaśnięciu z mocy prawa decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] o przyznaniu M.S. prawa do zasiłku stałego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] miasta W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] przyznał M.S. zasiłek wyrównawczy za okres od dnia 1 lutego 2004 r. do dnia 30 listopada 2007 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Po wydaniu tej decyzji, pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] niasta W. filia nr [...] nr [...] poinformował skarżącego, że z dniem 1 maja 2004 r. wygasa z mocy prawa powołana decyzja o przyznaniu zasiłku stałego wyrównawczego.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2004 r. M.S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wniósł odwołanie od powołanego pisma z dnia [...] kwietnia 2004 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wskutek wejścia z dniem 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593) na podstawie art. 149 tej ustawy wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), a więc również powołana decyzja Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] miasta W. z dnia [...] kwietnia 2004 r.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M.S. W skardze wskazał, że prawo do zasiłku stałego wyrównawczego jest jego prawem słusznie nabytym, które jako nabyte przed dniem 1 maja 2004 r. powinno być chronione, a odebranie zasiłku jest w jego przypadku działaniem prawa wstecz. Zdaniem skarżącego decyzja o przyznaniu zasiłku jest ważna do 30 listopada 2007 r. i może być ona zmieniona tylko w ten sposób, że zasiłek zostanie przyznany na stałe. Ponadto M.S. stwierdził, iż powołane pismo z dnia [...] kwietnia 2004 r. jest decyzją, ponieważ na jego podstawie został poinformowany o pozbawieniu prawa do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ stwierdził, że biorąc pod uwagę aktualny stan prawny, a mianowicie art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), który stanowi, iż z dniem wejścia w życie ustawy (1 maja 2004 r.) wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej z wyjątkiem decyzji w sprawie macierzyńskich zasiłków okresowych, decyzji o skierowaniu i umieszczeniu w domu pomocy społecznej, w sprawie zezwoleń na prowadzenie domu pomocy społecznej i w sprawie umieszczenia dzieci w rodzinach zastępczych. W związku w powyższym postępowanie administracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż pismo z dnia [...] kwietnia 2004 r. nie jest decyzją w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wobec czego nie przysługuje od niego odwołanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Czyni to wedle stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] sierpnia 2004 r. M.S. wniósł odwołanie od pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 127 § 1 Kpa odwołanie służy stronie wyłącznie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Tymczasem powołane pismo Kierownika Filii Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. nie jest decyzją administracyjną, ponieważ nie rozstrzyga w formie władczej sprawy administracyjnej, a jedynie informuje obywatela o skutkach wejścia w życie z dniem 1 maja 2004 r. powołanej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W związku z tym w świetle art. 127 § 1 Kpa odwołanie od tego pisma było niedopuszczalne, co zresztą organ potwierdził w odpowiedzi na skargę.
W pierwszej kolejności obowiązkiem organu II instancji było więc zbadanie czy odwołanie jest dopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 134 Kpa organ II instancji jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania jeżeli wszczęcie postępowania odwoławczego jest niedopuszczalne.
W oparciu o powyższe ustalenie należy zauważyć, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zastosowało art. 105 Kpa i umorzyło postępowanie administracyjne powołując się na wejście w życie z dniem 1 maja 2004 r. powołanej ustawy o pomocy społecznej i wygaśnięcie decyzji wydanych w trybie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Przedmiotem odwołania nie jest bowiem decyzja wydana w trybie tej ustawy lecz pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując niedopuszczalne odwołanie nie było zatem uprawnione do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania z powołaniem jako podstawy prawnej art. 105 § 1 Kpa. Decyzja taka w sposób oczywisty i niewątpliwy narusza zasady prowadzenia postępowania odwoławczego, w szczególności zaś art. 134 Kpa i należy uznać, że uchybienie to wypełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.