Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2008 r., nr [...],[...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu zażalenia R. B. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] lutego 2008 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie wniosku R. B. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
R. B. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jego rodziców A. i Z. B. nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego w pozostałych - części. Wnioskodawcy wydano w trybie poprzednio obowiązujących przepisów zaświadczenie Starosty Powiatu W. z 19 lutego 2001 r., nr [...] potwierdzające w 1/4 części jego uprawnienia do rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że R. B. wystąpił również do sądu powszechnego z powództwem o zasądzenie odszkodowania za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego. Wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. Sąd Okręgowy w W. w sprawie sygn. akt IC [...] zasądził na rzecz skarżącego odszkodowanie w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Zarówno Minister Skarbu Państwa jak i R. B. wnieśli od powyższego wyroku apelacje. Apelacja Ministra Skarbu Państwa została odrzucona. Apelacja R. B. została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z 5 czerwca 2007 r. o sygn. akt I [...]. W dniu 26 listopada 2007 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo Departamentu Zastępstwa Procesowego Ministerstwa Skarbu Państwa informujące o wniesieniu przez R. B. skargi kasacyjnej od tego wyroku, co zostało potwierdzone także w pismem z 31 grudnia 2007 r. Sądu Apelacyjnego w W. Z tej przyczyny Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lutego 2008 r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 101 kpa, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wniosku R. B. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego.
Od tego postanowienia R. B. wniósł zażalenie do Ministra Skarbu Państwa podnosząc, że postanowienie jest dla niego krzywdzące. W toku postępowania zażaleniowego pismem z dnia 28 kwietnia 2008 r. przedłożył Ministrowi Skarbu Państwa kopię postanowienia Sądu Najwyższego z 7 marca 2008 r., sygn. akt I [...] o odmowie przyjęcia przez Sąd Najwyższy do rozpoznania wniesionej przez niego skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z 5 czerwca 2007r.
Rozpoznając zażalenie Minister Skarbu Państwa zauważył, że przyczyną zawieszenia przez Wojewodę [...] z urzędu postępowania w sprawie wniosku R. B. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego było otrzymanie przez organ pierwszej instancji informacji o wniesieniu przez R. B. do Sądu Najwyższego skargi kasacyjnej od orzeczenia Sądu Apelacyjnego z 5 czerwca 2007 r. sygn. akt I [...]. Organ drugiej instancji zaznaczył również, że ww. skarga kasacyjna dotyczyła bezpośrednio prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro w chwili wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z [...] lutego 2008 r. Sąd Najwyższy nie wydał jeszcze żadnego rozstrzygnięcia Minister Skarbu Państwa uznał, że Wojewoda [...] spełnił przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 upoważniające go do zawieszenia postępowania.
Mając na uwadze powyższe Minister Skarbu Państwa postanowieniem z [...] września 2008 r., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r.
Na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] września 2008 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] lutego 2008 r. R. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się ich uchylenia. Skarżący przedstawił przebieg postępowania administracyjnego toczącego się z jego wniosku. Skarżący zaznaczył, że domaga się zarówno wydania decyzji potwierdzających jego prawo do pełnej wartości przysługującej mu rekompensaty jak również szybkiej jej wypłaty. W ocenie R. B. Wojewoda [...] zwleka z załatwieniem jego sprawy. Skarżący załączył do skargi odpisy szeregu dokumentów, które znajdują się w aktach administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że w chwili wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z [...] lutego 2008 r. przed Sądem Najwyższym prowadzone było postępowanie ze skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z 5 czerwca 2007 r. sygn. akt I [...]. Skarga ta dotyczyła bezpośrednio prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego na dzień wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia spełnione były przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa do zawieszenia postępowania. Wobec wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia z 7 marca 2008 r. o odmowie przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez R. B., czyli wobec zmiany okoliczności Wojewoda powinien w dalszej kolejności podjąć zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należały, że skarga jest zasadna.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności przedmiotem postępowania odwoławczego (zażaleniowego) nie jest wyłącznie kontrola orzeczenia organu pierwszej instancji, lecz ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej tym orzeczeniem w jej całokształcie. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji (postanowienia) przez organ odwoławczy, a zatem organ odwoławczy jako organ o charakterze reformatoryjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji (postanowienia) przez organ pierwszej instancji (por. wyrok WSA z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 2699/04, Lex nr 164953; wyrok WSA z dnia z 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wa 1996/95 ONSA 1997, nr 1. poz. 35).
Oceniając w powyższym zakresie wydane przez Ministra Skarbu Państwa postanowienie stwierdzić należy, że organ odwoławczy naruszył przywołane zasady. Bezpośrednią przyczyną zawieszenia przez Wojewodę [...] postępowania było wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2007 r. Jednakże w dacie wydania postanowienia przez Ministra Skarbu Państwa to jest w dniu [...] września 2008 r. sprawa ta była rozpatrzona przez Sąd Najwyższy, który postanowieniem z 7 marca 2008 r. sygn. akt I [...] odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Zatem w dacie orzekania przez organ II instancji odpadła przesłanka zawieszenia, którą wskazał organ I instancji. Dodać należy, że o fakcie zakończenia postępowania przed Sądem Najwyższym Minister Skarbu Państwa został poinformowany przez skarżącego, który po wniesieniu zażalenia nadesłał do organu kopię postanowienia z 7 marca 2008 r. W tej sytuacji organ II instancji obowiązany był uchylić postanowienie Wojewody [...], gdyż jak wskazano wcześniej istotą postępowania odwoławczego (zażaleniowego) jest ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej, a nie tylko przeprowadzenie kontroli postanowienia organu I instancji.
Utrzymanie w mocy przez organ II instancji postanowienia przez Wojewodę [...] naruszyło przepisy art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a uchybienia te jak wskazano miały wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dodatkowo należy podkreślić, iż zarzuty skargi dotyczące przewlekłości postępowania i żądanie merytorycznego załatwienia sprawy nie mogą być objęte rozstrzygnięciem Sadu w niniejszej sprawie, gdyż zakres kontroli Sądu jest ograniczony do oceny legalności postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.