Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z [...] marca 2011 r. nr [...] zatwierdzającą podział działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w G. gm. Z., stanowiącej własność Z. i E. M..
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że organ I instancji zatwierdził podział nieruchomości na działki oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], [...] i [...], z których działka o numerze [...] została wydzielona na poszerzenie pasa drogowego drogi publicznej zaś pozostałe działki, powstałe z podziału działki nr [...] zostały przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe. Taki podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Od decyzji podziałowej odwołanie złożył Starosta [...]. Kolegium postanowiło potraktować Starostę [...] jako stronę postępowania podziałowego i przyznać mu legitymację procesową do złożenia odwołania. Zdaniem Kolegium, Starosta [...] jako podmiot potencjalnie zobowiązany do zapłaty odszkodowania za działkę przejętą pod drogę ma interes prawny w postępowaniu podziałowym.
Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja podziałowa nie orzeka o przejściu prawa własności działki wydzielonej pod drogę publiczną jako, że przejście to następuje z mocy prawa. Sformułowanie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż działka nr [...] wydzielona pod poszerzenie pasa drogowego drogi na działce nr [...] przechodzi z mocy prawa za odszkodowaniem na własność Skarbu Państwa po uprawomocnieniu się decyzji podziałowej, ma w ocenie organu odwoławczego charakter wyłącznie informacyjny, nie stanowi natomiast władczego rozstrzygnięcia organu orzekającego, bo decyduje o tym nie organ ale ustawa. Organ odwoławczy nie mógł zatem uznać, iż zaskarżona decyzja naruszyła obowiązujące prawo. Kolegium nie miało żadnych podstaw prawnych aby dokonać oceny, na czyją rzecz powinna przejść działka nr [...] wydzielona pod poszerzenie pasa drogowego, ponieważ rozstrzygnięcie w tej materii jest poza właściwością rzeczową organów administracji.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarb Państwa - Starosta [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. Skarżący zarzucił skarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, a w szczególności:
- – naruszenie art. 98 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;
- – nie wzięcia pod uwagę przy rozpatrywaniu odwołania naruszenie przez organ
I instancji przepisów art. 9, 10, 61 § 4 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu lecz z innych przyczyn niż powołano w skardze.
W myśl art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym od dawna jest utrwalony pogląd, że stroną postępowania o podział nieruchomości jest jej właściciel, a także użytkownik wieczysty tej nieruchomości oraz osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe, jeśli wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że właścicielami nieruchomości, której podział został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy Z. z [...] marca 2011 r. są Z. i E. M.. Nie zostało ujawnione by do tej nieruchomości przysługiwały ograniczone prawa rzeczowe innym podmiotom. Odwołanie od tej decyzji zostało wniesione przez Starostę [...] działającego w imieniu Skarbu Państwa, któremu organ I instancji doręczył decyzję.
Organ odwoławczy uznał, że Skarbowi Państwa przysługuje legitymacja do złożenia odwołania, gdyż jako podmiot potencjalnie zobowiązany do zapłaty odszkodowania za działkę przejętą pod drogę ma interes prawny w prowadzonym postępowaniu podziałowym. Takie stanowisko organu odwoławczego jest błędne. Odwołując się do pojęcia strony określonego w art. 28 kpa, jest nią każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Istotą postępowania podziałowego jest zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości w kontekście jego zgodności z planem. Decyzja Wójta Gminy Z. zatwierdziła projekt podziału nieruchomości w sposób w niej wskazany. Decyzja ta nie rozstrzyga o żadnym obowiązku lub uprawnieniu Skarbu Państwa. Brak jest więc podstaw prawnych do uznania Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę [...] za stronę przedmiotowego postępowania podziałowego. Samo doręczenie temu podmiotowi decyzji organu I instancji nie czyni z niego strony postępowania.
Legitymacja do bycia stroną takiego postępowania musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego a takiego przepisu nie wskazały zarówno organy jak i sam skarżący.
Nabycie uprawnień strony postępowania podziałowego nie wynika z fragmentu uzasadnienia decyzji organu I instancji, w którym organ ten wskazał, że działka nr [...] została wydzielona na poszerzenie pasa drogowego drogi Skarbu Państwa nr [...] i przechodzi z mocy prawa za odszkodowaniem na własność Skarbu Państwa, po uprawomocnieniu się decyzji. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że sformułowanie to, zamieszczone w uzasadnieniu decyzji, ma charakter informacyjny. Uzasadnienie decyzji nie rozstrzyga o obowiązkach i prawach a organ orzekający o zatwierdzeniu podziału nieruchomości nie jest uprawniony do rozstrzygania o kwestiach objętych regulacją art. 98 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami tj. o tym, na który z podmiotów wymienionych w ust. 1 tego przepisu przechodzą na własność działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne jak i o kwestii odszkodowań za takie działki. I decyzja Wójta Gminy Z. z [...] marca 2011 r. tych kwestii nie rozstrzyga.
Zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że wnoszący odwołanie Skarb Państwa – Starosta [...] nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Czyni to postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym. W tej sytuacji organ odwoławczy winien wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa i umorzyć postępowanie odwoławcze.
Organ natomiast uznał, że wnoszący odwołanie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, rozpoznał odwołanie merytorycznie i wydał decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Zaskarżona decyzja zapadła więc z naruszeniem art. 28 kpa, 127 § 1 kpa i 138 § 1 pkt 1 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.