Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 29 września 2022 r., nr DAP-WOSRFR/7280-70/2022/KK - po wszczęciu postępowania z urzędu – stwierdził nieważność decyzji Wojewody Śląskiego z 25 maja 2022 r., nr NRŚ-MZ.7541.1.912.2016.DM (D-1713/08), potwierdzającej K. L., A. P. i J. Z. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. Z. nieruchomości położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo lwowskie, poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W decyzji zawarto pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia.
Decyzja została doręczona A. P. w dniu 10 października 2022 r.
Pismem z 26 października 2022 r. A. P., zastępowana przez radcę prawnego, złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powołaną wyżej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 września 2022 r.
Następnie pismem z 7 listopada 2022 r. A. P., zastępowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powołaną wyżej decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 września 2022 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o odrzucenie skargi we względu na niedopuszczalność skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 52 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach albo konsul (§ 3).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 listopada 2019 r., sygn. akt I OZ 1169/19, przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronom wybór środka ochrony prawnej, co nie oznacza jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu można bowiem wnieść tylko wtedy, gdy strona nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie ma przy tym znaczenia, czy środek przysługujący w toku postępowania administracyjnego został złożony skutecznie, czy też nie, bowiem jedynym warunkiem ustawowym pozostaje nieskorzystanie z prawa złożenia tego wniosku.
Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby wnieść skargę do sądu niejako na wypadek, gdyby wniosek do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Taka argumentacja byłaby jednak wprost niezgodna z literalnym brzmieniem art. 52 § 3 p.p.s.a., który wymaga od strony jasnego wyboru, w jakim trybie będzie domagała się ona ochrony, a więc czy skorzysta z trybu postępowania administracyjnego, czy też z trybu sądowoadministracyjnego. Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a., dopuszczający jako wyjątek możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w pierwszej instancji, zgodnie z zasadami wykładni prawa nie może być interpretowany rozszerzająco. Wprowadzając omawiany przepis ustawodawcy chodziło wyłącznie o przyznanie stronie uprawnienia do dokonania wyboru, czy chce wyczerpać drogę administracyjną (przez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), czy też chce z niej zrezygnować i z pominięciem wniosku od razu wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Konsekwencje tego wyboru obciążają stronę. Wykluczone jest, aby ta strona korzystała z prawa do zaskarżenia danego aktu niejako "dwutorowo", tj. z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz na skutek skargi wniesionej na decyzję nieostateczną. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżąca pismem z 26 października 2022 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 września 2022 r. W efekcie rozpatrzenia tego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 28 listopada 2022 r., nr DAP-WOSR-7280-99/2022/AP, utrzymał w mocy decyzję własną z 29 września 2022 r.
Skoro zatem skarżąca złożyła w toku postępowania administracyjnego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to dokonała w ten sposób wyboru trybu zaskarżenia pierwszoinstancyjnej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 września 2022 r. Tym samym wolą skarżącej było wyczerpanie drogi administracyjnej.
W tej sytuacji wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga na pierwszoinstancyjną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 września 2022 r., jako decyzję nieostateczną, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.