Uzasadnienie
W. H., K. H. i Z. H. wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 687/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip [...] dz. nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny oraz o stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wnieśli o przyznanie od Prezydenta sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego i rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że prawomocnym wyrokiem z 27 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 687/17 Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] w W. w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Pomimo upływu wyznaczonego przez Sąd terminu sprawa nie została przez organ załatwiona.
Skarżący wyjaśnili, że m.in. pismem z [...] sierpnia 2018 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku.
W związku z dalszą bezczynnością organu wystąpili ze skargą na niewykonanie wyroku. Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej wskazali, że jest on uzasadniony krzywdą wynikającą z naruszenia dóbr osobistych w postaci prawa do wolności dysponowania swoją własnością, zdrowia, poszanowania dziedzictwa rodzinnego, prawa do niezwłocznego rozpoznania swej sprawy przez właściwy organ oraz poczucia bezsilności i braku możliwości korzystania z rodzinnych składników majątkowych.
Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane, m.in. bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach nieruchomości objętych działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zaznaczył, że waga tych spraw, ich złożony charakter oraz stopień skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być dokładne i rzetelnie ustalone wymagają wielu czynności, co skutkuje długotrwałością działań niezbędnych w toku postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 687/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] [...] czerwca 2018 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 687/19 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy upłynął [...] września 2018 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent [...] nie wydał decyzji.
Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 27 marca 2018 r. terminu na załatwienie sprawy Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2.000 zł jest właściwą sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia okresu o jaki przekroczono termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Sąd w wyroku z 27 marca 2018 r. Dlatego na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 27 marca 2018 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o ustanowienie użytkowania wieczystego nie została załatwiona, a termin wyznaczony przez Sąd został znacznie przekroczony. Dlatego Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku z mocy art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a.
W ocenie Sądu brak jest usprawiedliwionych podstaw uzasadniających przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej ustalonej na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również treść skargi nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący na skutek niewykonania powołanego wyroku, a co za tym idzie nierozpoznania przez organ złożonego wniosku w terminie zakreślonym przez Sąd, doznali uciążliwości wymagającej zadośćuczynienia poprzez przyznanie wnioskowanej sumy pieniężnej. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna z art. 154 § 7 P.p.s.a. ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi.
Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie obecnie nie zachodzi. Natomiast powoływanie się przez skarżących na krzywdę polegającą na naruszeniu ich dóbr osobistych w postaci prawa do dysponowania swoją własnością, prawa do korzystania z niej, prawa do poszanowania dziedzictwa rodzinnego jest o tyle przedwczesne, gdyż to przedmiotowe postępowanie wykaże, czy wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego może być uwzględniony. Z wyżej omówionych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a.
W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2) P.p.s.a.