Uzasadnienie
M.J., B.J., A.W., M.C., Z.C., M.J. i I.J. skargą z dnia [...] lipca 2018 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 646/13.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w [...], róg [...], ozn. dawnym nr hip. nr [...] "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie od Prezydenta na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłość organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący głównie skupili się na zasadności przyznania na ich rzecz od organu żądanej przez nich sumy pieniężnej podnosząc, że poprzez brak wykonania wyroku Sądu doznali istotnej krzywdy związanej z poczuciem braku możliwości korzystania z rodzinnych składników majątkowych, brakiem możliwości zagospodarowania środków pieniężnych.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. Prezydent wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] umorzył postępowanie o przyznanie odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona, co skutkować musi jej oddaleniem.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r. zobowiązał Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 5 sierpnia 2014 r. Następnie na skutek złożonej skargi na niewykonanie ww. wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 284/15 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł.
W piśmie, które wpłynęło do organu w dniu [...] lutego 2016 r. skarżący cofnęli wniosek o ustalenie odszkodowania i umorzenie postępowania w związku z toczącym się postępowaniem przed sądem powszechnym.
W dniu [...] stycznia 2018 r. skarżący wezwali organ do wykonania wyroku z dnia 22 maja 2014 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Prezydent [...] umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
W takim stanie sprawy Sąd uznał niezasadność skargi i wniosków w niej zawartych.
Wprawdzie niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane, jednakże w realiach niniejszej sprawy wystąpiły przeszkody uniemożliwiające organowi wykonanie wyroku z dnia 22 maja 2014 r. zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania wobec jego cofnięcia.
Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 394/11, że cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego jest równoznaczne z brakiem żądania uprawnionego podmiotu do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej, co oznacza, że przedmiot postępowania, oznaczony we wniosku, przestał istnieć. Inaczej rzecz ujmując z chwilą cofnięcia wniosku odpadł jeden z koniecznych elementów sprawy administracyjnej (przedmiot), co obligowało organ do umorzenia postępowania (tzw. obiektywna konieczność umorzenia postępowania) na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny dla jakich doszło do cofnięcia wniosku.
Oczywiście naganne jest, że organ dopiero po upływie ponad trzech lat umorzył postępowanie z wniosku skarżących o ustalenie odszkodowania wobec jego cofnięcia, jednakże powyższe pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Przedmiotem bowiem skargi było niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Sądu zobowiązującego go do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania, a już w dniu 29 lutego 2016 r. wniosek został cofnięty, a jak wskazano wyżej w takiej sytuacji przestał istnieć przedmiot postępowania, co w konsekwencji mogło prowadzić wyłącznie do umorzenia postępowania, a nie do rozpatrzenia wniosku skarżących.
Dodać należy, że brak umorzenia postępowania niezwłocznie po cofnięciu przez skarżących wniosku w żaden sposób nie wpłynął negatywnie na ich sytuację prawną. Jak wynika bowiem z oświadczenia pełnomocnika skarżących złożonego na rozprawie w dniu [...] listopada 2019 r. za przedmiotową nieruchomość odszkodowanie skarżącym zostało przyznane wyrokiem sądu powszechnego i wypłacone w 2015 r.
W tej sytuacji domaganie się przez skarżących wykonania wyroku Sądu z dnia 22 maja 2014 r. jest zupełnie niezrozumiałe i stanowi zdaniem Sądu nadużycie prawa, w szczególności biorąc pod uwagę uzasadnienie żądania przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.