Uzasadnienie
W. I. (dalej jako "skarżący") pismem z 12 września 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 marca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 22/16, mocą którego Sąd uwzględnił jego skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 3 listopada 2009 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. [...] oraz ul. [...] hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy, organ nadal pozostaje w bezczynności.
Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 20 236,05 zł, określonej na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że z uwagi na to, że zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do wydania decyzji, w maju 2017 r. wykonany został operat szacunkowy określający wartość rynkową gruntu objętego roszczeniem, natomiast Biuro Spraw Dekretowych przygotowuje obecnie projekt decyzji merytorycznej rozstrzygającej wniosek o odszkodowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 18 marca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 22/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę W. I. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 3 listopada 2009 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 18 marca 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 9 czerwca 2016 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 9 sierpnia 2016 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny, tj. do 23 lutego 2018 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z 10 maja 2017 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z 18 marca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 22/16. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny.
Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 18 marca 2016 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku z 3 listopada 2009 r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1500 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzając grzywnę Sąd uwzględnił kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) za utraconą nieruchomość [...].
Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co także determinuje zwłokę w ich załatwianiu. Oczywiście okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku, jednakże muszą być uwzględnione przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny.
Rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi w szczególności sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, po otrzymaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. prawomocnego rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, organ oczekiwał na sporządzenie operatu szacunkowego, którym dysponuje od maja 2017 r. Mimo tego do dnia wyrokowania nie wydał decyzji ustalającej odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, jak również nie informował skarżącego o przyczynach zwłoki, czy przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a., gdyż w ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sąd wziął bowiem pod uwagę okoliczność, że organ, aby ustalić odszkodowanie za grunt nieruchomości [...], musiał zlecić biegłemu wykonanie operatu szacunkowego, który otrzymał dopiero w maju 2017 r. W tym zatem zakresie przedmiotowa skarga podlegała oddaleniu.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.