Uzasadnienie
B. C., P.C., Z.C., K. K., E.G., P. G., H.L., H. N., M. B., J. P., P. S. i G. S. (dalej: "skarżący’) pismem z 20 sierpnia 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tut. Sądu z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 580/17, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania ich wniosku z 29 listopada 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 14 marca 2018 r.
Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z 22 marca 2018 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku, a następnie wnieśli wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny; stwierdzania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznania na rzecz każdego z nich od organu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS; zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego; a także rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W motywach skargi wskazywali na niewykonanie wyroku mimo wystosowanego w tym względzie wezwania. Jeśli zaś chodzi o uzasadnienie przyznania sumy pieniężnej, powoływali się na wyrządzenie im zaistniałą opieszałością krzywdy polegającej na naruszeniu dóbr osobistych, w postaci prawa do dysponowania swoją własnością, zdrowia, prawa do dziedzictwa rodzinnego, do niezwłocznego rozpoznania ich sprawy przez właściwy organ lub sąd.
Podnosili nadto argument o braku możliwości zagospodarowania środków z odszkodowania, np. na lokacie bankowej lub jako innej formie lokaty kapitału. Zwracali także uwagę na stres i rozdrażnienie wywoływane poczuciem bezsilności wobec postępowania organu. Wskazując z kolei na medialne doniesienia o tzw. "aferze reprywatyzacyjnej" wywodzili, że w czasie gdy w ich sprawie nie podejmowano działań, podmiotom zamieszanym w tę aferę były wypłacane w krótkim czasie znaczne sumy. Z tego powodu czują się w pewien sposób oszukani. Zasądzenie zatem sumy pieniężnej będzie w tym wypadku właściwą odpowiedzią na doznane krzywdy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaistniała zwłoka w załatwieniu sprawy spowodowana jest bardzo dużą liczbą tego rodzaju spraw wpływających do organu, których waga i stopień skomplikowania, przekłada się na długotrwałość ich procedowania. Zwracał nadto uwagę na wyjątkową aktywność procesową strony jak też przekazanie 23 października 20107 r. oryginałów akt sprawy do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, w związku z zainicjowanym przez skarżących postępowaniem w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] kwietnia 1955 r. nr [...]
W przedmiocie zgłoszonego wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym organ nie zgłosił sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki.
Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 504/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu zostały mu zwrócone 14 marca 2018 r. Od tej daty zatem, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 14 czerwca 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął.
Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił, ani nie podjął w tym czasie aktu o charakterze procesowym wstrzymującym bieg terminów określonych kodeksie postepowania administracyjnego, to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest uzasadniony. Niewykonywanie wyroków sądów godzi bowiem w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W dacie wnoszenie skargi termin ten przekroczony został bowiem zaledwie o dwa miesiące, a aktualnie zwłoka ta wynosi 8 miesięcy. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także wyłaniającą się z odpowiedzi na skargę jak też przekazanych do sądu akt zastępczych okoliczność uruchomienia przez skarżących równolegle do postępowania odszkodowawczego, odrębnego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] marca 1959 r. nr [...] i decyzji tego organu z [...] kwietnia 1955 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] stycznia 1955 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...].
Takie "trałowe" uruchamianie szeregu postępowań w odniesieniu do tej samej nieruchomości warszawskiej w sposób oczywisty wpływać musi na tempo ich załatwiania, co związane jest choćby z koniecznością przekazywania akt pomiędzy rożnymi organami administracji publicznej, czy wreszcie zachowaniem właściwej kolejności ich merytorycznego załatwiania. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc przywołanych wyżej decyzji (wydanych w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy -Dz.U. Nr 50, poz. 279) spowoduje, że ponownie "odżyje" sprawa nimi dotychczas załatwiona (o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w [...]), a ta z kolei wyprzedzać będzie postępowanie odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204). W związku z czym do jej zakończenia ta ostatnia sprawa nie będzie mogła być merytorycznie rozpoznana.
Mając zatem na uwadze skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zaistniałą obecnie zwłokę w wykonaniu wyroku kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania i intencjonalnego naruszania, przekładającego się na szczególnie długotrwałe milczenie w sprawie.
W tej sytuacji nie jest także zasadnym przyznanie od organu na rzecz skarżących na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. żądanej sumy pieniężnej i z tego względu w powyższej części skarga została oddalona. Suma ta bowiem ze względu na jej kompensacyjny charakter, stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za realną krzywdę jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej, a nie li tylko rekompensatę za zwłokę w procedowaniu sprawy administracyjnej. Zwłaszcza w sytuacji gdy do tej zwłoki sama w znacznej mierze przyczyniła się swoimi działaniami procesowymi.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.