Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] odmawiającą przyznania J. i M. K. dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w wyniku przeprowadzonego u wnioskodawcy wywiadu środowiskowego ustalono dysproporcję pomiędzy udokumentowanymi, a ponoszonymi wydatkami, jak również pomiędzy wykazanymi dochodami, a stanem majątkowym, którą potwierdzają zebrane w sprawie dokumenty. Do akt sprawy został załączony akt notarialny, z którego wynika, że M. K. oraz jej były mąż J.K. w 2003 r. wspólnie wykupili mieszkanie za kwotę [...] zł. Gospodarstwo domowe skarżącej zasilił również przychód w postaci wygranej męża na wyścigach konnych w wysokości [...] złotych. Ustalono, że w skład majątku wchodzi pięcioletni samochód [...] oraz, że wyłożono środki finansowe na remont przedpokoju oraz wymianę drzwi wejściowych.
Organ podniósł, iż domownicy od dziesięciu lat pobierają zasiłki, natomiast skarżąca do czerwca 2004 r. otrzymywała dodatek mieszkaniowy. Z powyższego organ wywnioskował, że skarżąca i jej domownicy przez ten okres czasu nie mieli możliwości uzyskania w inny sposób funduszy na życie, a pomimo tych okoliczności w okresie tym przeprowadzono w mieszkaniu remonty, wykupiono mieszkanie oraz kupiono samochód, który jak twierdzi skarżąca jest współwłasnością córki i jej męża, ale zdaniem organu nie zmienia to faktu, że ½ części należy do współmieszkańca lokalu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z powyższym uznało, że wydatki nie mogły być zaspokojone z zadeklarowanych dochodów, a różnica pomiędzy wydatkami domowników, a zadeklarowanymi jest tak duża, że należy ją uznać za rażącą.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. złożyła M. K.. Skarżąca podniosła, że decyzja została wydana na błędnych ustaleniach faktycznych i z naruszeniem zasad współżycia społecznego. Wspomniany przez organ samochód nie był własnością skarżącej lecz jej córki i zięcia. Samochód został sprzedany na pokrycie bieżących wydatków i wyjazd zagranicę w celach zarobkowych. Ponadto skarżąca wskazała, że jej mąż jest z zawodu budowlańcem i prace remontowo-budowlane w mieszkaniu jest w stanie wykonywać samodzielnie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, do czego sąd administracyjny powołany jest w myśl art. 3 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), stwierdzić należy, że zarówno decyzja ostateczna jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania co nie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Ustawa z dnia z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w art. 7 ust. 3 przewiduje możliwość odmowy przyznania przez organ dodatku mieszkaniowego gdy "występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1 tego art., a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe lub faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanej na podstawie powołanego wyżej przepisu nie może oznaczać granic swobody uznania organu orzekającego. Organ ma obowiązek załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza on możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.
Rzeczą organów orzekających było sprawdzenie, czy faktycznie skarżąca nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.
Tymczasem organy ustaliły, że skarżąca mieszka w mieszkaniu o pow. [...] m 2, które wykupiła na własność w 2003 r. wraz z mężem za pieniądze pochodzące z wygranej na wyścigach konnych. W mieszkaniu zainstalowane są nowe drzwi,nadto mieszkanie jest odnowione, w przedpokoju położono terakotę. Nie wyjaśniono przy tym w jakim okresie zostały zakupione drzwi i terrakota oraz ile kosztowały te elementy wyposażenia mieszkania. Ponadto organy stwierdziły, że córka skarżącej była współwłaścicielką samochodu nie wyjaśniły jednak w którym roku samochód został sprzedany i za jaką kwotę.
Uznanie w oparciu o tak nikłe ustalenia faktyczne, że w przypadku skarżącej występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym uzasadniającym odmowę przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe, jest zdaniem Sądu przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
Celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. W takiej sytuacji znajdują się także osoby, które były dawniej lepiej sytuowane, bądź uzyskały w przeszłości jednorazowo większą sumę pieniędzy w wyniku zdarzeń losowych (spadek, wygrana).
Niemożliwy do zaakceptowania byłby pogląd, że zamiarem ustawodawcy było traktowanie tych osób jako posiadających przychody, a tym samym wyłączenie lub ograniczenie ich prawa do dodatku mieszkaniowego. Należy przy tym uwzględnić, że chodzi przecież o takie przychody (dochody), które mogą być przeznaczone na pokrycie bieżących należności za lokal mieszkalny. Z całą pewnością fakt utrzymywania mieszkania w pewnej kulturze oraz wyposażenie go w elementarne sprzęty, nie może być uznany za środki do pokrycie bieżących należności za zajmowany lokal mieszkalny.
Organy nie ustaliły czy od daty kupna mieszkania, za pieniądze wygrane na wyścigach konnych w 2003 r., stan majątkowy M. K. uległ tak znacznej poprawie, że uzasadnia to zastosowanie art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, tym bardziej, że w 2004 r. skarżąca korzystała z tego świadczenia.
Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "rażąca dysproporcja" co pozwala na przyjęcie, że musi to być dysproporcja bardzo znaczna i oczywista w odbiorze i postrzeganiu. Nie można pojęcia tego interpretować w sposób rozszerzający i przyjąć, że rażąca dysproporcja występuje wtedy, gdy lokal jest zadbany i wyposażony w podstawowe kilkuletnie sprzęty gospodarstwa domowego. W każdym wypadku zastosowanie art. 7 ust. 3 ww. ustawy musi być poprzedzone dokładnymi ustaleniami dotyczącymi aktualnych dochodów wnioskodawcy, a także dochodów osób zamieszkujących wspólnie i nie może, jak w omawianej sprawie, opierać się na subiektywnych ocenach czy wrażeniach pracownika organu administracji.
Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 7 i 77 k.p.a.). Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie według przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych powinna spełniać M. K. ażeby otrzymać świadczenie, ale również okoliczności, które decydują o odmowie jego przyznania.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wymienione braki w wyjaśnieniu sprawy wskazują, że jej rozstrzygnięcie nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 107 kpa, zaś uchybienie tym przepisom pozostaje w związku z treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, co powoduje ich uchylenie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o nie wykonalności zaskarżonej decyzji.