Uzasadnienie
M. S. (dalej jako "skarżący") i B. S. pismem z 31 sierpnia 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 września 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 664/16, mocą którego Sąd uwzględnił skargę skarżącego na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 31 sierpnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu do wydania decyzji i wymierzenia już raz organowi grzywny w związku z niewykonaniem powyższego wyroku oraz wystosowanego w dniu 19 marca 2018 r. wezwania do wykonania wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny; stwierdzenie, że jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że postanowieniem z [...] października 2015 r. zawieszono postępowanie administracyjne w sprawie. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. uchylił ww. postanowienie. Orzeczenie to zaskarżone zostało następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 260/16 oddalił skargę. Od powyższego wyroku wniesiona została skarga kasacyjna, którą wraz z aktami sprawy przekazano do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji akta własnościowe nieruchomości przesłano w dniu 23 grudnia 2016 r. do ww. Sądu. Pismem z 7 czerwca 2018 r. poinformowano pełnomocnika stron o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 30 listopada 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 27 listopada 2018 r. I SA/Wa 1790/18 odrzucił skargę B. S. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku z 22 września 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 664/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga M. S. jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 22 września 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 664/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M. S. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu przedmiotowej nieruchomości, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 22 września 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu 15 lutego 2017 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 15 kwietnia 2017 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, tj. do 23 stycznia 2019 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z 19 marca 2018 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 22 września 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 664/16. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny.
Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 22 września 2016 r., okoliczność że jest to druga skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1718/17 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 1000 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku.
Rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi w szczególności sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania, bądź podejmuje je opieszale. Jak wynika natomiast z akt administracyjnych organ po otrzymaniu w dniu 15 lutego 2017 r. prawomocnego rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi na bezczynność, nie podjął żadnych czynności w sprawie. Organ nie zareagował również na wyrok z 5 grudnia 2017 r. wymierzający mu grzywnę w związku z niewykonaniem ww. orzeczenia.
Odnosząc się natomiast do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, że organ nie posiada akt własnościowych sprawy z uwagi na toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w związku z czym nie mógł zakończyć sprawy zainicjowanej przedmiotowym wnioskiem, wskazać należy, na co zwrócił już uwagę Sąd w ww. wyroku z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1718/17, że okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do całkowitego zaprzestania działania organu w rozpoznaniu wniosku. Prezydent mógł bowiem zwrócić się do Sądu o wypożyczenie akt, jednak czynności takich nie podjął. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości Sądu, że bezczynność organu w wykonaniu powołanego wyżej wyroku, ma charakter rażący.
Sąd uznał jednak, że dodatkowa sankcja prawna, tj. przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej nie może być w niniejszej sprawie zastosowana i w tej części skargę oddalił. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie. Suma pieniężna z art. 154 § 7 P.p.s.a. ma bowiem charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. W ocenie Sądu środek w postaci przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, skarżący w żaden sposób nie uzasadnił wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Z treści skargi nie wynika w szczególności, aby skarżący doznał krzywdy w związku z niewykonaniem przez organ administracji wyroku, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.