Uzasadnienie
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku Z. J. i R. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r., [...], uchylającej orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1958 r., nr [...], przywracające termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), ozn. nr hip. [...] - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2008 r.
Organ przedstawił następujące okoliczności sprawy:
W dniu 9 czerwca 2008 r. wpłynął wniosek Z. J. i R. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, iż nieprawidłowa jest podstawa prawna oraz uzasadnienie decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r., bowiem decyzja ta została oparta na podstawie art. 101 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341) bez sprecyzowania, która spośród wymienionych w powyższym przepisie przesłanek nieważności uzasadniała uchylenie decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1958 r. Ponadto wskazanie w uzasadnieniu ww. decyzji orzeczenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. nie jest prawidłowe ponieważ, zdaniem skarżących, ww. orzeczenie nie jest prawomocne, gdyż nie zostało skutecznie doręczone stronie.
Minister Infrastruktury, ustosunkowując się do stanowiska zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, iż nie można zgodzić się zarzutem podniesionym przez wnioskodawców, iż decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r. była nieprawidłowa z uwagi na powołanie, jako podstawy prawnej tej decyzji art. 101 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o postępowaniu administracyjnym, bez sprecyzowania, która spośród wymienionych w powyższym przepisie przesłanek nieważności uzasadniała uchylenie decyzji Prezydium. Wskazany przez wnioskodawców zarzut nie jest zasadny, gdyż zgodnie z art. 101 ówczesnego rozporządzenia, władza nadzorcza mogła uchylić każdą decyzję, która została wydana bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Nie ulega wątpliwości, iż orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1958 r. zostało wydane bez podstawy prawnej, bowiem przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st.
Warszawy nie zawierały żadnych dyspozycji upoważniających organ administracji do przywracania sześciomiesięcznego terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Orzeczenie Prezydium z dnia [...] czerwca 1958 r., jak słusznie podkreślił organ nadzorczy, jest bezprawne i decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r. prawidłowo wyeliminowane z obrotu prawnego. Uzupełniająco należy dodać, iż art. 101 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym dotyczy każdej decyzji, zarówno ostatecznej jak i nieostatecznej, prawomocnej i nieprawomocnej, bezwzględnie nieważnej, jaki i unieważnialnej. Powołanie przez organ dekretowy w sentencji decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej art. 101 rozporządzania o postępowaniu administracyjnym bez precyzyjnego wskazania, która spośród wymienionych w powyższym przepisie przesłanek nieważności uzasadniała uchylenie decyzji Prezydium, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Minister Infrastruktury ponadto wyjaśnił, iż postępowanie wszczęte na wniosek H. J. i W. M., zakończone orzeczeniem administracyjnym Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r., stanowiło postępowanie odrębne, niezależne od postępowania wszczętego na wniosek M. J. Tym samym bez znaczenia dla niniejszego postępowania jest podniesiony zarzut brak doręczenia orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r.
Minister Infrastruktury ostatecznie wskazał, iż poczynione ustalenia nie pozwalają stwierdzić, aby decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r. obarczona była jedna z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Z. J. i R. O. wnieśli skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. Zaskarżając decyzję w całości skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., a podnosząc ten zarzut wnieśli o uchylenie decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż analiza decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r. potwierdza, że nie spełnia ona wymogów ustawowych. Z jej uzasadnienia jednoznacznie wynika, że podstawą prawną rozstrzygnięcia było tylko i wyłącznie błędne przekonanie, iż orzeczenie administracyjne z dnia [...] marca 1950 r. zostało stronom skutecznie doręczone, a więc stało się prawomocne. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury wskazuje, że organ nie zbadał kwestii wydania przez Ministerstwo Gospodarski Komunalnej decyzji opartej na błędnym przekonaniu o istnieniu w obrocie prawnym orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1950 r. Ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ ograniczył się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, iż powyższa okoliczność jest bez znaczenia.
Skarżący uznali, iż Minister Infrastruktury nie dokonał należytej analizy decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r., która była oparta wyłącznie na ustaleniu, że sprawa została już prawomocnie zakończona orzeczeniem Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r.
Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", nie wskazuje, aby Minister Infrastruktury uchybił prawu w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy podkreślić, iż postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło wniosku Z. J. i R. O. zawierającego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r., w której uchylono decyzję Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1958 r. W decyzji tej uwzględniono wniosek M. J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. [...].
Zdaniem wnioskodawców decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r. nie spełniała wymogów określonych w art. 75 ust. 1 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym, a wobec tego wydana została bez podstawy prawnej. Wnioskodawcy wskazali także, iż w odniesieniu do decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1958 r. nie zachodziła żadna z przesłanek uchylenia decyzji w trybie nadzoru, które zostały wymienione w art. 101 ust. 1 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym. Minister Infrastruktury nie uwzględnił powyższego stanowiska, co zostało zakwestionowane przez skarżących, którzy wskazali na uchybienie przez ten organ wymogom określonym w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz nieuwzględnienie przez organ nadzorczy faktu wydania decyzji z dnia [...] stycznia 1959 r. na błędnym przyjęciu, iż orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. stało się prawomocne.
Zarzuty skarżących są całkowicie chybione.
Minister Infrastruktury w prawidłowy sposób ocenił, iż decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r. nie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Minister Infrastruktury w szczególności słusznie uznał, iż w stosunku do badanej decyzji nie zachodzą podstawy nieważności wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd wyjaśnia, iż w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż sześciomiesięczny termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu, a złożenie wniosku o przyznanie własności czasowej po upływie tego terminu stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji odmownej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., OPK 19/96, ONSA 1997/2/56).
Wobec tego nie było w ogóle dopuszczalne przywrócenie terminu do złożenia wniosku na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu na podstawie przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.). W przepisach dekretu nie zawarto jakiejkolwiek regulacji mogącej stanowić podstawę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz uwzględnienia tego wniosku. Wobec tego złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej po terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu nie tylko stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji odmownej, ale także oznacza, iż towarzyszący temu podaniu wniosek o przywrócenie terminu nie mógł być uwzględniony.
Wbrew powyższemu Prezydium Rady Narodowej W. decyzją z dnia [...] czerwca 1958 r. uwzględniło wniosek M. J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. [...]. Wobec tego wymieniona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co mogło stanowić podstawę uchylenia tego aktu w oparciu o art. 101 ust. 1 lit. b) rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji Minister Infrastruktury prawidłowo ustalił, iż Ministerstwo Gospodarki Komunalnej wydając decyzję z dnia [...] stycznia 1959 r., w której uchylono decyzję Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1958 r., działał w oparciu o wymienioną podstawę prawną, a więc nie mamy w tym przypadku do czynienia z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ nadzorczy nie uchybił obowiązkom określonym w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie koniecznym do rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu nadzorczym.
Minister Infrastruktury prawidłowo przy tym ocenił, iż wydanie przez Prezydenta W. orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1950 r. nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik oceny decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r. Orzeczeniem z dnia [...] marca 1950 r. rozstrzygnięto bowiem wniosek W. M. i H. J. z dnia 27 lipca 1949 r. o przywrócenie terminu do przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Wniosek M. J. z dnia 31 marca 1958 r. zawierał tożsame żądanie, co powinno prowadzić do wydania analogicznego orzeczenia z uwagi na niedopuszczalność przywrócenia terminu do złożenia wniosku na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu. Postępowania zainicjowane wymienionymi wnioskami nie pozostawały w jakiejkolwiek proceduralnej zależności. Uzasadnienie orzeczenia Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1950 r., z którego może wynikać, iż organ nadzorczy dostrzegł znaczenie wydania orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. dla rozstrzygnięcia kolejnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego, należało ocenić wyłącznie jako błąd co do motywów wydania orzeczenia nadzorczego.
Organ ten prawidłowo jednak uznał, iż w tej sytuacji orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1958 r., powinny być uchylone na podstawie art. 101 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym. Dodać przy tym należy, iż wadliwość orzeczenia z dnia [...] stycznia 1950 r., wynikająca z nietrafności argumentacji ujętej w uzasadnieniu tego aktu oraz nieprecyzyjności podanej podstawy prawnej orzeczenia, nie może być oceniona jako rażące naruszenie prawa lub działanie bez podstawy prawnej. Ministerstwo Gospodarki wydając orzeczenie z dnia [...] stycznia 1950 r. działał w oparciu o art. 101 ust. 1 lit. b) rozporządzenia o postępowaniu administracyjnymi i prawidłowo wyeliminował z obrotu prawnego orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1958 r., gdyż to ostatnie orzeczenie zostało wydane bez podstawy prawnej.
Podsumowując Sąd stwierdza, iż Minister Infrastruktury odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1959 r. nie uchybił przepisom postępowania administracyjnego, gdyż w szczególności wyjaśnił sprawę w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu nadzorczym oraz uzasadnił decyzję w sposób wymagany w art. 107 § 3 k.p.a. W toku postępowaniu sądowego nie ujawniły się także inne okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.