Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie w sprawie odwołania K. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] do czasu przedłożenia postanowienia sądu o nabyciu spadku po zmarłej stronie postępowania, tj. M. G. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] W. z dnia [...] sierpnia 1979 r. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o powierzchni [...] m², położonej w S. K.B. złożyła odwołanie od tej decyzji. W trakcie postępowania odwoławczego organ został poinformowany, że zmarła M. G. będąca jednym ze spadkobierców byłego współwłaściciela nieruchomości i nie zostali ustaleni jej spadkobiercy. Rozstrzygnięcie sądu o nabyciu praw do spadku stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić wszystkim stronom postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez K. B., postanowieniem z dnia [...] września 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. i wezwał na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. F. G. i A. G. do wystąpienie w terminie 3 miesięcy do właściwego sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku po M. G. oraz W. W. do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku po S. W. Prawidłowo zawieszono postępowanie do czasu przedłożenia postanowienia o nabyciu spadku po M. G., ponieważ brak udziału strony w postępowaniu stanowiłby naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.
Jednocześnie wobec zwrotu zawiadomienia z dnia 19 sierpnia 2004 r. wysłanego do S. W. z adnotacją "adresat zmarł" zachodzi konieczność przedłożenia postanowienia o nabyciu praw do spadku po tej osobie, która była spadkobierczynią jednego z byłych współwłaścicieli nieruchomości, a tym samym jest to kolejna przeszkoda do rozpatrzenia odwołania K. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. B. wniosła o uchylenie powyższych postanowień, gdyż w ten sposób następuje przewlekłość postępowania. Skarżąca podała, że organy nie dołożyły starań aby dokładnie ustalić, kto w chwili wywłaszczenia był właścicielem nieruchomości i powoływały się w swoich pismach na uprawnienia F. R., która nie pozostawiła spadku w postaci nieruchomości, bowiem sprzedała swój udział w kwietniu 1936 r. J. B. Umowa sprzedaży była sporządzona w formie aktu notarialnego.
Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisu art. 10 § 1 k.p.a., który ustanawia zasadę udziału stron w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu należy do obowiązków organu administracji. Niedotrzymanie tej zasady stanowi podstawę do wznowienia postępowania na wniosek osoby pominiętej w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147 k.p.a.). W pojęciu czynnego udziału w każdym stadium postępowania mieści się m.in. prawo wnoszenia podań, uzupełniania ich treści, zgłaszania wniosków dowodowych oraz uczestniczenia w rozprawie. Czynny udział wyraża się również w przeglądaniu akt sprawy.
Z postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] września 2003 r., sygn. [...], złożonego na rozprawie wynika, że R. B., uczestniczka postępowania w niniejszej sprawie, zmarła w dniu [...] czerwca 2003 r. i spadek po niej nabył syn A. B. Zaskarżone postanowienia natomiast organ kierował do nieżyjącej R. B., podczas gdy w miejsce wymienionej wstąpił ustalony powołanym postanowieniem następca prawny. Pominięcie w postępowaniu A. B. oznacza, że zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem art. 10 k.p.a.
Wezwanie strony do wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, co przewiduje art. 100 § 1 k.p.a. jest niezbędnym elementem postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Orzeczenie o tym obowiązku dopiero w postępowaniu odwoławczym narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a.
Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "b" i "c" oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).