Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/13 uwzględnił skargę Z. L., E. P., M. R., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S. i S. C. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w W. przy ul. [...] dz. nr [...], regulowaną w księdze wieczystej Hip "w mieście [...] W. przy ulicy [...] pod nr [...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W związku z niewykonaniem ww. wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (po rozpoznaniu skargi S. C., E. P., M. R., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S. i Z. L. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi W.) wyrokiem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2316/14 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000,00 zł płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wobec faktu, iż Prezydent W. po ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt I SA/Wa 2316/14 w dalszym ciągu nie rozpoznał wniosku w przedmiocie odszkodowania skarżący S. C., E. P., M. R., A. A., E. S., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S. i Z. L. (po uprzednim wezwaniu Prezydenta W. do wykonania wyroku) pismem wniesionym w dniu [...] lutego 2015 r., wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą wnosząc o powtórne wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem opisanego wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał, że pełnomocnik skarżących został poinformowany o tym, iż w związku z koniecznością uzupełnienia akt o dokumenty z Archiwum Państwowego w W. nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. oraz o przewidywalnym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 stycznia 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę skarżących na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w W. przy ul. [...], regulowaną w księdze wieczystej Hip "w mieście [...] W. przy ulicy [...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Zaznaczyć należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/13 wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 2 października 2013 r. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 2 grudnia 2013 r. i pomimo tego do dnia rozpoznania przez Sąd powyższej skargi, tj. do dnia 15 grudnia 2015 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym wyżej art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2014 r. i w drugim półroczu 2014 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2014 r. wyniosło 3.389,90 zł.
Jak już wyżej wskazano, bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 2 października 2013 r., a tym samym termin zakończenia postępowania wyznaczony ww. wyrokiem upłynął z dniem 2 grudnia 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent W. nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2013 r. i nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną nieruchomość. Jednocześnie zauważyć należy, że od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2013 r. minęły już ponad dwa lata. Przy czym, Sąd raz już orzekał w przedmiocie niewykonania powyższego wyroku i wyrokiem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2316/14 potwierdził bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu opisanego wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. i wymierzył organowi grzywnę.
Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 13 października 2014 r. wpłynęły do Prezydenta m.st. Warszawy w dniu 11 lutego 2015 r. Co istotne w sprawie, po wystosowaniu przez skarżących pisma z dnia 12 lutego 2015 r. wzywającego organ do wykonania wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. oraz wniesieniu przedmiotowej skargi w dniu 19 lutego 2015 r., działanie organu ograniczało się jedynie do zwrócenia się pismem z dnia 7 października 2015 r. do Archiwum Państwowego w W. o przesłanie dokumentacji oraz poinformowanie pełnomocnika skarżących o przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku.
Przy ocenie działania Prezydenta W. na uwadze trzeba mieć fakt, iż prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże organ, także w zakresie terminu wyznaczonego do dokonania określonej czynności. Z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której wyrok Sądu nie jest wykonywany. Biorąc zatem pod uwagę długotrwałość bezczynności organu, w stosunku do terminów załatwiania spraw wynikających z art. 35 k.p.a. oraz fakt, że Sąd zmuszony jest już po raz drugi orzekać w tym przedmiocie (gdyż poprzednio wymierzona grzywna nie osiągnęła swojego celu), wymiar grzywny został stosownie do tych okoliczności podwyższony do kwoty 3.000,00 zł. "Wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma za zadanie skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, jak również zawiera element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych" (por. wyrok WSA z 30 stzcynia 2008 r. I SA/Wa 1672/07, LEX nr 459927).
Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/13 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z dnia 9 sierpnia 2013 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął skutecznych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo wezwań skarżących do wykonania wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. Po wystosowaniu przez skarżących ponownego wezwania z dnia 12 lutego 2015 r. do wykonania wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., działanie organu ograniczało się jedynie do zwrócenia się pismem z dnia 7 października 2015 r. (a więc upływie ponad siedmiu miesięcy) do Archiwum Państwowego w W. o przesłanie dokumentacji oraz poinformowanie pełnomocnika skarżących o przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku. Prezydenta nawet nie zmobilizował fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uprzednio wyrokiem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2316/14 ukarał już organ za niewykonanie opisanego wyroku z dnia 9 sierpnia 2013r. grzywną w wysokości 1.000,00 zł.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 200 w zw. z art. 202 § 2 p.p.s.a.