Uzasadnienie
M. W. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m [...] (dalej jako "Prezydent") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 263/16, mocą którego Sąd uwzględnił jego skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [....] przy ul. [...][...], oznaczoną nr hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazał, że mimo wymierzenia już raz organowi grzywny w związku z niewykonaniem powyższego wyroku oraz ponownego wezwania do jego wykonania, w sprawie nadal nie wydano merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie.
Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; stwierdzenie, że bezczynność organu po wydaniu wyroku ma charakter rażącego naruszenia prawa; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. wystąpił do Wojewody [...] o rozważenie możliwości wystąpienia do właściwego Sądu o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku poprzez orzeczenie, że spadek po J. R. nabył Skarb Państwa. W dniu [...] stycznia 2020 r. z pismem tej samej treści wystąpiono również do Biura Prawnego. Powyższa okoliczność, jak również konieczność gromadzenia pełnego materiału dowodowego powodują, że nie jest możliwe dotrzymanie ustawowych terminów załatwienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 20 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 263/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M. W. na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 20 maja 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu [...] września 2016 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu [...] grudnia 2016 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do [...] lipca 2020 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z [...] czerwca 2018 r., którym wezwał Prezydenta do wykonania wyroku z 20 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 263/16. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny.
Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 20 maja 2016 r., okoliczność że jest to już druga skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z 29 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1294/17 wymierzono grzywnę w wysokości 1000 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku.
Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania w dniu [...] września 2016 r. odpisu wyroku z 20 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 263/16, organ nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, nawet mimo wymierzenia już raz grzywny za niewykonanie tego wyroku. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że od ww. daty w sprawie podjęto zaledwie dwie czynność, a mianowicie w dniu [...] sierpnia 2018 r. wystąpiono do Wojewody [...] o rozważenie możliwości wystąpienia do właściwego Sądu o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku poprzez orzeczenie, że spadek po J. R. nabył Skarb Państwa (w dniu [...] października 2018 r. uzyskano odpowiedź, że właściwym organem do wystąpienia z takim wnioskiem jest Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta m [...]), zaś w dniu [...] stycznia 2020 r. z podobnym wnioskiem wystąpiono do Biura Prawnego Urzędu m [...].W tej sytuacji podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczności związane z charakterem postępowań odszkodowawczych i koniecznością gromadzenia materiału dowodowego, w żaden sposób nie uzasadniają bezczynności organu w niewykonywaniu przez prawie 4 lata prawomocnego wyroku Sądu.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.