Uzasadnienie
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu zażalenia H. R, postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] uchylił w całości postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] o przekazaniu wniosku H. R. w sprawie przywrócenia stanu wody na gruncie objętym działką nr [...] (staw) oraz działką nr [...] (rów) do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. jako organowi właściwemu w sprawie i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Wójt Gminy G. przekazał, na podstawie art. 65 § 1 Kpa, według właściwości pismo H. R. z dnia [...] stycznia 2011 r. dotyczące zasypania części stawu na działce położonej w obrębie P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], objęta strefą ochrony konserwatorskiej. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy G. staw położony jest w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu pałacowo-parkowego w B., a zgodnie z art. 38 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków prowadzą kontrole przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki.
Wojewódzki Konserwator Zabytków w dniu [...] marca 2011 r. wydał postanowienie przekazujące powyższy wniosek H. R. Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. jako organowi właściwemu w przedmiotowej sprawie. Organ konserwatorski pierwszej instancji wskazał, że do rejestru zabytków został wpisany pałac w B. wraz z otaczającym parkiem, natomiast przedmiotowa sprawa dotyczy działek nr [...], [...] (staw) i nr [...] (rowu), które znajdują się poza obszarem wpisanym do rejestru zabytków. Ponadto zdaniem organu wniosek H. R. dotyczy zakłócenia stosunków gruntowo-wodnych i żądania przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie na działce m.in. nr [...], (leżącej co prawda w strefie ochrony konserwatorskiej ekspozycji zespołu dworsko-parkowego), ale poza obszarem zabytkowym i w myśl obowiązujących przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nie upoważnia wojewódzkiego konserwatora zabytków do podejmowania czynności w przedmiotowej sprawie, a zatem powinna być ona rozpatrywana na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
Od powyższego postanowienia H. R. wniósł zażalenie.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] uchylił w całości postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ odwoławczy winien rozpatrzyć sprawę na nowo w jej całokształcie w aktualnym stanie prawnym. Organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji.
Minister wskazał, że jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ konserwatorski pierwszej instancji powołał art. 65 § 1 Kpa, zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Organ odwoławczy zaznaczył, że na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z dniem 11 kwietnia 2011 r. art. 65 § 1 Kpa został zmieniony. Obecnie, jeżeli organ administracji publicznej do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.
Zdaniem Ministra, przekazanie wniosku organowi właściwemu, jest obecnie czynnością materialno-techniczną, nie wymagającą formy postanowienia. Okoliczność ta przesądza z kolei o konieczności uchylenia przedmiotowego postanowienia w całości i umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w sprawie przekazania wniosku H. R, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kpa.
Od postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] H. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powziąwszy informację o ingerencji w strefę ochrony konserwatorskiej ekspozycji zespołu pałacowo-parkowego w B. nie podjął działań koniecznych dla przywrócenia poprzedniego jej charakteru, poprzez co zaakceptował zubożenie ekspozycji zespołu pałacowo-parkowego, co leży w sprzeczności z interesem zabytku i jego otoczenia. Zasypanie części historycznego, niepowtarzalnego stawu w sposób wyraźny pogarsza otoczenie widokowe wokół pałacu. Strefy ochrony konserwatorskiej zabytków zostały określone w celu zachowania właściwego otoczenia zabytków, a swoboda działalności w ich obszarze celowo ograniczona.
W ocenie skarżącego, rolą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego powinna być troska o zachowanie dóbr kultury i ich ochrona. Nie służy temu powzięte postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Rację ma Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia uległ zmianie stan prawny w zakresie rozstrzygania w przedmiocie właściwości organu do którego wniesiono podanie dotyczące sprawy indywidualnej załatwianej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. Z dniem 11 kwietnia 2011 r. na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.) zmieniony został tryb badania przez organ z urzędu swej właściwości. Od daty wejścia w życie ustawy zmieniającej zniesiony został tryb orzekania o uznaniu się przez organ za niewłaściwy i przekazaniu podania do organu właściwego w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia. Obecnie organ uznając się za niewłaściwy w sprawie zawiadamia wnoszącego podanie o tym fakcie i w zawiadomieniu uzasadnia motywy swego stanowiska.
Skoro zatem przed wydaniem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] został zniesiony dwuinstancyjny tryb postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia swej niewłaściwości i przekazania podania do organu właściwego, to Minister prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 144 Kpa.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie było podstaw do działania w oparciu o przepis art. 66 § 1 Kpa, ponieważ w podaniu z dnia 10 stycznia 2010 r. H. R. sformułował pod adresem Wójta Gminy G. jedno żądanie, które dotyczyło wszczęcia na podstawie przepisów ustawy - Prawo wodne postępowania w celu przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie sąsiednim, tj. właściwej funkcji retencyjnej przez staw położony na działce nr [...] i rów położony na działce nr [...], aby nie dochodziło do powstawania zastoisk wody i szkód w pożytkach jakie przynosi sąsiednia działka nr [...], którą włada H. R. (wydaje się, że skarżący domaga się podjęcia przez wójta działań w oparciu o przepis art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2011 r. – Prawo wodne). W podaniu tym skarżący nie zawarł żadnego żądania pod adresem organu ochrony konserwatorskiej, a jedynie informacyjnie wskazał, że jego zdaniem staw (częściowo zasypany) jest położony w strefie ochrony konserwatorskiej wyznaczonej przez plan miejscowy, a jego zasypanie pozbawiło go historycznego kształtu.
Sąd zwraca uwagę, że na skutek zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie istnieje postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] o przekazaniu wniosku H. R. z dnia 10 stycznia 2010 r. do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w O., jako organowi właściwemu w sprawie oraz nie istnieje postępowanie administracyjne, wywołane tym wnioskiem. W sprawie skutki prawne wywiera natomiast postanowienie Wójta Gminy G. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] o przekazaniu podania z dnia 10 stycznia 2011 r. według właściwości [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków, którego skarżący nie zaskarżył poprzez wniesienie zażalenia, a którym związany jest organ ochrony zabytków (por. postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II OW 47/10, LEX nr 743487).
Mając to wszystko na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 15;3:, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.