Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1822/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Pismem nadanym w dniu 4 lutego 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia uprzednio wskazanego wyroku, bowiem terminowi temu uchybił bez własnej winy.
Wnioskodawca wskazał, że do poczty ma kilka kilometrów, a w ostatnim czasie stan zdrowia jego matki bardzo się pogorszył. Z tego powodu nie mógł jej zostawić i pojechać do innej miejscowości w celu wysłania wniosku.
Ponadto podniósł, że nie mógł złożyć wniosku również z uwagi na trudne warunki dojazdowe (drogi były nieprzejezdne).
Zarządzeniem z dnia 13 lutego 2013 r. Sąd zwrócił się do skarżącego o wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o nadesłanie dokumentu uprawdopodabniającego pogorszenie stanu zdrowia matki wnioskodawcy, na które wskazał we wniosku o przywrócenie terminu, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie R. B. wskazał, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 3 lutego 2013 r. oraz przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2013 r. opisujące stan zdrowia jego matki M. B.. Do zaświadczenia została załączona niepodpisana informacja, że u ww. osoby okresowo zdarzają się zaburzenia pogorszenia kontaktu, które po kilku ewentualnie kilkunastu dniach trwania najczęściej samoistnie ustępują. W tym czasie osoba ta wymaga większej uwagi i opieki ze strony rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;
- 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
- 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu;
- 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ppsa).
Natomiast zgodnie z art. 88 tej ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie ww. terminu nastąpiło bez jego winy.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA.
Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07).
W świetle powyższego nie można zatem przyjąć, że strona skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Skarżący w swoim wniosku wskazał jako przyczynę jego uchybienia pogorszenie zdrowia matki, którą się opiekuje, a ponadto nieprzejezdność dróg, w związku z czym nie mógł złożyć wniosku za pośrednictwem poczty, bowiem jest ona oddalona od jego miejsca zamieszkania o kilka kilometrów.
Wskazać należy, iż skarżący opiekuje się matką co najmniej od maja 2012 r., bowiem zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], ustalony znaczny stopień jej niepełnosprawoności datuje się właśnie od tego dnia. Ponadto zgodnie z niepodpisaną informacją dołączoną do wydanego zaświadczenia lekarskiego, które wnioskodawca przedłożył Sądowi, u chorej okresowo następuje pogorszenie kontaktu, które po upływie od kilku do kilkunastu dni ustępuje. Skarżący mógł zatem uwzględnić okoliczność, że może nastąpić pogorszenie zdrowia jego rodzica – z uwagi na okresowy i nawracający charakter tego schorzenia.
Ze wskazanego uprzednio zaświadczenia lekarskiego wynika jedynie rozpoznanie jednostki chorobowej, na którą cierpi matka skarżącego, nie zaś fakt, że w okresie od dnia 9 stycznia 2013 r. (daty wydania wyroku w przedmiotowej sprawie) do dnia 3 lutego 2012 r. (tj. wskazanej przez wnioskodawcę daty ustania przyczyny uchybienia terminowi) wymagała ona - z uwagi na nagłe, nieprzewidywalne pogorszenie stanu zdrowia - opieki syna. W piśmie tym nie został także wskazany okres, w którym należało sprawować intensywniejszą opiekę nad chorą.
Podkreślić należy, że skarżący nie jest jedyną osobą, która zamieszkuje z chorą. Wspólne gospodarstwo domowe - jak wynika z akt administracyjnych spawy - tworzy także jego żona oraz dzieci. Skarżący mógł zatem podjąć działania, które spowodowałyby - z uwagi na konieczność sprawowania bardziej intensywnej opieki nad rodzicem - wyręczenie się osobą trzecią w nadaniu pisma w placówce pocztowej.
Odnośnie wskazanej przez skarżącego nieprzejezdności drogi jako przyczyny uchybienia terminowi - wskazać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób swojego twierdzenia, iż w okresie od dnia 9 stycznia 2013 r. do dnia 3 lutego 2013 r. następowała nieprzejezdność drogi, która uniemożliwiała mu lub innej osobie dotarcie do poczty oddalonej o ok. 5 kilometrów.
Sąd zauważa, że przerwa w komunikacji musi mieć charakter nagły i nieprzewidywalny, co uniemożliwiłby skarżącemu dotarcie do danego punktu, np. nagły i niezwykle intensywny opad śniegu. Natomiast nie można uznać za przerwę w komunikacji występującego w okresie zimowym utrudnienia w poruszaniu się po drogach, z uwagi na zalegającą zwykle pokrywę śnieżną. Jest to bowiem przyczyna możliwa do przezwyciężenia przy podjęciu zwiększonego wysiłku i taka, która da się przewidzieć
Na podstawie ogólnie znanych faktów można stwierdzić, że przerwa w komunikacji z uwagi na nagły i nadzwyczajny opad śniegu na Mazowszu mogła trwać w styczniu 2013 r. do kilku dni, nie zaś przez okres blisko miesiąca – jak twierdzi strona skarżąca.
Jak z powyższego wynika, nie można uznać, że skarżący uprawdopodobnił, że bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Z tego też względu Sąd na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.