Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania E. Z., postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko Z. S. – Z. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 129 § 2 Kpa odwołanie od decyzji wydanej w I instancji strona może wnieść do organu odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Konsekwencją powyższego jest to, iż w przypadku wniesienia odwołania po 14 - dniowym terminie organ odwoławczy obowiązany jest stwierdzić w formie postanowienia, na podstawie art. 134 Kpa, uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Kolegium zauważyło, że decyzja wydana przez Burmistrza [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r., nr [...] została prawidłowo doręczona skarżącej w trybie art. 44 Kpa. Z adnotacji i pieczęci zamieszczonych na kopercie oraz wydruku ze strony Poczty Polskiej (śledzenie przesyłek) wynika, że ww. przesyłka została nadana w urzędzie pocztowym w dniu [...] sierpnia 2016 r. oraz że po raz pierwszy awizowano ją w dniu [...] sierpnia 2016 r., a po raz drugi w dniu [...] sierpnia 2016 r. Przesyłkę tę urząd pocztowy zwrócił do nadawcy w dniu [...] sierpnia 2016 r., a tym samym, była ona przechowywana w urzędzie pocztowym przez wymagany okres 14 dni, licząc od daty pierwszego awiza.
Sama skarżąca w odwołaniu podniosła, że nie odebrała przesyłki, ponieważ w tym czasie przebywała na urlopie. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 476/15 - w sytuacji, gdy doręczyciel nie może doręczyć pisma w sposób właściwy lub zastępczy, wówczas stosuje się przepis art. 44 Kpa, który normuje tzw. fikcję prawną doręczenia pisma. W takiej sytuacji, w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe, operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 Kpa). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej operatora pocztowego, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 Kpa).
W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym 7-dniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym, niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 Kpa). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 Kpa, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej operatora pocztowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Zważywszy, że zgodnie z art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się lub nadaje listem w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, Kolegium stwierdziło, że odwołanie skarżącej złożone zostało z uchybieniem terminu, co skutkuje stwierdzeniem jego niedopuszczalności w trybie art. 134 Kpa.
Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] E. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniosła, że w zaskarżonym postanowieniu Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2016 r. wydanego przez Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...]. Zaświadczenie skarżąca otrzymała w dniu [...] sierpnia 2016 r., a odwołała się od decyzji w dniu [...] września 2016 r. Zatem termin do wniesienia odwołania od zaświadczenia został dochowany.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Jednocześnie podtrzymało swe dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazało, że w zaskarżonym postanowieniu rozpoznało odwołanie od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], a nie zażalenie na zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2016 r. Kolegium wskazało, że na wydane zaświadczenie nie przysługuje zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Sąd zauważa, że organ odwoławczy po otrzymaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w pierwszej kolejności musi zbadać, czy w sprawie w ogóle doszło do skutecznego uruchomienia terminu z art. 129 § 2 Kpa, o przywrócenie którego strona wnosi. Możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy bowiem stronie, której doręczono kwestionowaną decyzję (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1762/09, LEX nr 746776).
Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, iż kwestionowana przez skarżącą decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. została doręczona stronie zgodnie z zasadami doręczania przewidzianymi w art. 44 Kpa.
Zgodnie z art. 44 § 1 Kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. W myśl art. 44 § 2 kpa zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Stosownie do art. 44 § 3 kpa w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie zaś z treścią art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Trzeba mieć na uwadze, że tzw. doręczenie zastępcze przez pocztę jest skuteczne wówczas, gdy zostało dokonane przez doręczyciela zgodnie ze wszystkimi wymogami określonymi w art. 44 Kpa.
W ocenie Sądu, znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru kwestionowanej decyzji nie spełnia wszystkich wymogów warunkujących prawidłowość doręczenia tej decyzji w trybie art. 44 Kpa. Z dowodu doręczenia nie wynika bowiem z jakiego powodu doręczyciel nie doręczył przesyłki adresatowi, w szczególności że powodem takim była nieobecność adresata. Z dowodu doręczenia nie wynika, w jakiej placówce pocztowej adresat może odebrać przesyłkę i w jakim terminie. Na dowodzie doręczenia nie ma naniesionej daty drugiego "awiza", co świadczy o wadliwości tzw. doręczenia zastępczego. Poza tym uszło uwadze organu odwoławczego, że wskazywana data drugiego "awiza", - 16 sierpnia 2016 r., wynikająca z wydruku Poczty Polskiej (tzw. śledzenia przesyłek) również świadczy o wadliwości doręczenia zastępczego. Jeżeli bowiem przyjąć, że adresat od daty pierwszego "awiza" musi mieć zagwarantowany odbiór przesyłki w terminie 7 dni, jak tego wymaga przepis art. 44 § 2 Kpa, to termin ten nie został przez doręczyciela dochowany.
Termin 7-dniowy, licząc od pierwszego "awiza" nie kończył się 15 sierpnia 2016 r., jak przyjął operator pocztowy. Ten dzień jest dniem ustawowo wolnym od pracy (Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny). Wobec tego – mając na uwadze zasadę obliczania terminów z art. 57 § 4 Kpa – ostatni dzień 7-dniowego terminu przypadał na dzień [...] sierpnia 2016 r., a wobec tego drugie "awizo" winno być dokonane najwcześniej [...] sierpnia 2016 r. Zatem w niniejszej sprawie doszło do sytuacji wadliwego złożenia drugiego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w ostatnim (siódmym) dniu biegu terminu, o którym mowa § 2 art. 44 Kpa.
Skoro zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozstrzygając o nieterminowości wniesienia przez E. Z. odwołania dokonało błędnej oceny doręczenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., to Sąd uznał, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy art. 44 w zw. z art. 134 Kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], mając na uwadze brak doręczenia odpisu kwestionowanej decyzji skarżącej przyjmie, że decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie weszła do obrotu prawnego i wobec tego nie wywołała skutku w postaci uruchomienia 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w przepisie art. 129 § 2 Kpa. Organ odwoławczy będzie miał na uwadze to, że konsekwencją powyższego jest to, iż odwołanie wniesione w podaniu z dnia [...] września 2016 r. zostało wniesione przedwcześnie, gdy nie rozpoczął jeszcze biegu termin do jego wniesienia.
Wobec tego SKO w [...] wyda w sprawie, na podstawie art. 134 Kpa, postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania E. Z. zawartego w podaniu z dnia [...] września 2016 r. Następnie organ odwoławczy zwróci akta sprawy Burmistrzowi [...], aby ten dokonał skutecznego doręczenia E. Z. odpisu wydanej (podpisanej) decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...]. Dopiero bowiem zgodne z prawem doręczenie decyzji przez organ I instancji umożliwi skarżącej wniesienie od niej odwołania.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.