Uzasadnienie
J. T. wnioskiem z dnia 25 lutego 2011 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi Gminy O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. nr [...] stwierdzającej nabycia przez Gminę O. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości zabudowanej, oznaczonej nr [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2, obręb [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
W uzasadnieniu wniosku uczestniczka postępowania J. T. podniosła, że stopień skomplikowania oraz specyfika materii powoduje, iż nie jest ona w stanie samodzielnie bronić swoich praw, natomiast sytuacja materialna nie pozwala jej na opłacenie "fachowego" pełnomocnika.
W złożonym wniosku wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura uczestniczki postępowania w wysokości [...],-zł oraz emerytura jej męża w kwocie [...],-zł, co w łącznej wysokości stanowi dochód w kwocie [...],-zł. Ponadto wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha, stanowiący współwłasność ustawową małżeńską oraz samochód osobowy marki [...].
Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 marca 2011 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Od powyższego postanowienia J. T., pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r., wniosła sprzeciw.
Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 marca 2011 r. utraciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała ponownemu rozpoznaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r. odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Na powyższe postanowienie Sądu J. T. wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 393/11 uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając w uzasadnieniu, że obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było podjęcie czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Dopiero bowiem pełne ustalenie sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, w tym struktury i wysokości ponoszonych przez nią wydatków, umożliwi właściwą ocenę, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Te same uwagi należy odnieść do dochodów uzyskiwanych z posiadanych przez nią nieruchomości.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając wniosek J. T. o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2011 r. wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego sprecyzowanie czy wnioskuje o ustanowienie adwokata, czy o ustanowienie radcy prawnego, a ponadto złożenie – w terminie siedmiu pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dodatkowych dokumentów źródłowych celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, tj:
- 1. dokumentów odzwierciedlających wysokość ponoszonych wydatków związanych z leczeniem;
- 2. dokumentów odzwierciedlających wysokość ponoszonych wydatków związanych z wykupem lekarstw;
- 3. dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków na rehabilitację;
- 4. dokumentów odzwierciedlającego wysokość zaciągniętego kredytu;
- 5. dokumentów obrazujących stan zgromadzonych i dostępnych środków na rachunkach bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy;
- 6. dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków w związku z utrzymaniem rodziny;
- 7. oświadczenia, czy użytkuje nieruchomość rolną, czy ewentualnie nieruchomość rolna nadal jest dzierżawiona przez M. O. oraz czy wnioskodawczyni uzyskuje z tytułu dzierżawy czynsz i nadesłania na tę okoliczność stosownych dokumentów oraz dokumentów obrazujących stan prawny nieruchomości.
Odpowiadając na powyższe wezwanie wnioskodawczyni pismem z dnia 11 lipca 2011 r. poinformowała, że nie prowadzi ewidencji wydatków ponoszonych na leczenie, zakupy lekarstw oraz rehabilitację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 252 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Natomiast stosownie do treści art. 255 wymienionej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów.
W świetle treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie złożyła żądanych dokumentów i oświadczeń, niezbędnych do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, dochodów i możliwości płatniczych, a tym samym nie wykazała zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W ocenie Sądu, uczestniczka postępowania J. T. nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawczyni nie zostały zatem wyjaśnione w stopniu pozwalającym na przyznanie jej przez Sąd prawa pomocy, a to oznacza, że nie wykazano, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.