Uzasadnienie
Syg. akt I SA/Wa 187/08
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 roku Wojewoda Mazowiecki biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (DZ. U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zmianami) dalej jako k.p.a. oraz art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (DZ. U z 2004 roku, nr 261, poz. 2603 ze zmianami) po rozpatrzeniu odwołania D. i A. M. od decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] listopada 2004 roku orzekającej o zmianie za zgodą stron decyzji Prezydium Rady Narodowej w Mieście W. z dnia [...] lipca 1967 roku- [...] w części dotyczącej powierzchni wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego tj. z powierzchni [...] m² na powierzchnię [...] m² uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ podnosił, że decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku Prezydent Miasta W. zmienił decyzję Prezydium Rady Narodowej w Mieście W. z [...] lipca 1967 roku w części dotyczącej powierzchni wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego.
Od tej decyzji odwołali się D. i A. M..
Organ rozpoznając odwołanie ustalił, że na podstawie ostatecznej decyzji Komisji Odwoławczej Do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1967 roku nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej w Mieście W. z dnia [...] lipca 1967 roku- znak [...] wywłaszczono prawo wieczystego użytkowania do części nieruchomości o powierzchni [...] m² z ogólnej powierzchni [...] m², położonej w W. przy ulicy [...], przysługującego D. i A. M.. Zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] marca 1965 roku przedmiotowa nieruchomość była niezbędna na budowę stacji transformatorowej.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2004 roku Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. zwrócił się do stron decyzji wywłaszczeniowej o rozważenie możliwości jej zmiany za zgodą stron w kwestii dotyczącej powierzchni wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego. Pismami z 22 października 2004 roku S. SA oraz z dnia 25 października 2004 roku D. i A. M. wyrazili zgodę na zmianę decyzji Prezydium Rady Narodowej z [...] lipca 1967 roku.
Obie strony wniosły o zmianę decyzji wywłaszczeniowej odnośnie powierzchni wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego z powierzchni [...] m² na [...] m², czyli faktycznie zajętą na potrzeby stacji transformatorowej.
W ocenie organu zgodnie z przepisem art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji, który ją wydał lub organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Zdaniem Wojewody Mazowieckiego organ pierwszej instancji zmieniając decyzję Prezydium Rady Narodowej w W. naruszył dyspozycję przepisu art.155 k.p.a. na podstawie którego możemy zmienić tylko ostateczną decyzję na mocy której strona nabyła prawo. Decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1967 roku, orzekająca o wywłaszczeniu prawa użytkowania wieczystego nie była się decyzją ostateczną ponieważ złożono od niej odwołanie.
Sprawa wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1967 roku.
Z tego też względu zdaniem organu odwoławczego Prezydent W. nie jest organem właściwym w przedmiocie zmiany powołanej decyzji ostatecznej i to stanowiło podstawę do uchylenia przedmiotowej decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji.
Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] listopada 2007 roku wnieśli D.M. i A. M..
W związku z wydaniem zaskarżonej decyzji wnosili o:
- a) uzgodnienie zapisów w księdze wieczystej (przywołującej decyzję wywłaszczeniową Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1967 roku, znak [...]) i na planie sytuacyjnym (zatwierdzonym przez Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji W. [...] w dniu [...] lutego 1966 nr [...]).
- b) cofnięcie decyzji wywłaszczeniowej w odniesieniu do fragmentu działki o nr [...] wobec którego obecny dzierżawca S. wyraził brak zainteresowania w oświadczeniu z dnia 22 października 2004 roku, zastrzegając sobie prawo jedynie prawo do powierzchni [...] m²
Skarżący w dalszej części skargi podnosili swoje zastrzeżenia co do sposobu załatwienia sprawy i działania organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację podnosząc, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy wpływające na sposób jej rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga D.M. i A.M. nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [DZ. U nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.
Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Trafnie organ odwoławczy zauważył, że w trybie art.155 k.p.a. może być uchylona lub zmieniona decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo za jej zgodą przez organ, który ją wydał lub przez organ lub organ wyższego stopnia.
Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż w niniejszym postępowaniu doszło do zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1967 roku w przedmiocie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego, w sytuacji gdy ta decyzja nie była decyzją ostateczną.
Poza uwagą organu pierwszej instancji pozostał fakt, że odwołanie od tej decyzji rozpoznawała Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych i dopiero decyzja tego organu z dnia [...] listopada 1967 roku była decyzją ostateczną. W takiej więc sytuacji organem, który mógł orzekać w tej sprawie nie był organ pierwszej instancji w zakresie spraw dotyczących wywłaszczenia nieruchomości – Prezydent W.. Wobec dostrzeżenia tegoż uchybienia organ odwoławczy prawidłowo, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie.
Należy podzielić stanowisko organu, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Taka przesłanka wystąpi wtedy gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania w ogóle, bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego przed tym organem I instancji. Prezydent W. w niniejszym postępowaniu nie mógł wydawać decyzji w trybie art.155 k.p.a. będąc organem niewłaściwym.
Należy zgodzić się z poglądem zaprezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 1995 roku, SA/Wr 96/95, gdzie Sąd podkreślił, że "gdy organ I instancji wydał decyzję w sprawie, w której nie jest właściwy, organ odwoławczy, uchylając decyzję powinien umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a następnie żądanie strony przekazać organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a."
Zarzuty podnoszone przez skarżących w żaden sposób nie podważają prawidłowości ustaleń i dokonanej oceny prawnej przez organ odwoławczy. Natomiast podnoszą argumentację, iż część wywłaszczonej w 1967 roku nieruchomości nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia- budowa stacji transformatorowej, a nadto podnoszą o występujących rozbieżnościach pomiędzy zapisami w księdze wieczystej nieruchomości i mapie geodezyjnej, która była podstawą przy wywłaszczaniu nieruchomości. Tak sformułowane zarzuty skargi stwarzają wątpliwości, czy rzeczywiście pismo skarżących z 25 października 2004 roku jest wyrażeniem zgody na zmianę decyzji wywłaszczeniowej w trybie art. 155 k.p.a., czy też ma ono charakter wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, zbędnej na cel wywłaszczenia.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji wydanej w trybie art. 155 k.p.a. dostrzegając wyżej podniesione uchybienia(decyzję wydał niewłaściwy organ oraz zmieniano decyzję nieostateczną) prawidłowo wyeliminował z obrotu prawnego tę decyzję uchylając ją i umarzając postępowanie przed organem I instancji. W nowym postępowaniu skarżący powinni doprecyzować czy ich wcześniejsze stanowisko było zgodą na zmianę decyzji wywłaszczeniowej w trybie art.155 k.p.a., czy też był to wniosek o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. Będzie to miało zasadnicze znaczenie dla dalszego toku postępowania przed organami administracji publicznej.
Z tej też racji biorąc za podstawę art.151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.