Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. M. N. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2014 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 74/14, mocą którego Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ozn. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Prezydent [...], mimo sądowego zobowiązania do rozpoznania powołanego wniosku oraz wezwania skarżącego z dnia [...] lipca 2016 r. do wykonania wyroku, nadal pozostaje w bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego, nie podejmując czynności zmierzających do jego zakończenia. W związku z tym skarżący wniósł o ukaranie Prezydenta [...] grzywną, zasądzenia na jego rzecz sumy pieniężnej oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazał, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd ustalił również, że wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1656/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w związku z niewykonaniem wyroku tut. Sądu z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 74/14, wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 złotych i stwierdził, że niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "p.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
W sprawie poza sporem pozostaje bowiem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 74/14, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ozn. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 28 stycznia 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 30 marca 2015 r.
Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez skarżącego do wykonania powyższego wyroku oraz wydania wyroku przez tut. Sąd w dniu 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1656/15, Prezydent [...] nie rozstrzygnął zawisłej przed nim sprawy administracyjnej.
Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do jej rozstrzygnięcia, ale także do dokonania tego w określonym terminie, to wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane [art. 7 Konstytucji RP, art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) – dalej "k.p.a."] i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej.
Zatem, w okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 25 lipca 2014 r., okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania oraz fakt, że niniejsza skarga jest już drugą w przedmiocie niewykonania tego wyroku (pierwsza skarga rozpoznana została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1656/15), Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie przedmiotowego wyroku.
Powyższe okoliczności skutkowały również uznaniem, że bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 74/14, ma charakter rażącego naruszenia prawa. Każde bowiem, nawet krótkotrwałe, niewykonywanie wyroku sądu w demokratycznym państwie prawnym uznać należy za wysoce naganne i nie może ono być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Nie bez znaczenia jest także, że termin na wykonanie wyroku z 25 lipca 2014 r. upłynął prawie dwa lata temu.
Sąd nie dostrzega jednak obecnie potrzeby wymierzenia organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. W ocenie Sądu, jest to bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tego względu formułowane w tym względzie żądania skargi nie mogły zostać uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).