Uzasadnienie
K. K. i J. M. pismem z [...] sierpnia 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku tego Sądu z [...] września 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/14.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], dawniej "Plac [...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wnieśli o przyznanie od Prezydenta na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zwrócili się także o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że Prezydent nie wykonał wyroku pomimo dwukrotnych wezwań, w tym wezwania z [...] kwietnia 2017 r. oraz z [...] lipca 2018 r.
Skarżący podkreślili, że wskutek niewykonania przez organ wyroku z 18 września 2014 r. ponieśli znaczną szkodę. Z tego względu, uzasadnione jest wnioskowanie o przyznanie sumy pieniężnej wynikające z naruszenia ich dóbr osobistych, w postaci prawa do wolności dysponowania swoją własnością, zdrowia, prawa poszanowania do dziedzictwa rodzinnego, prawa do niezwłocznego rozpoznania swej sprawy przez właściwy organ lub sąd. Skutkiem takiego naruszenia prawa przez organ jest poczucie bezsilności i krzywdy związane z poczuciem braku możliwości korzystania z rodzinnych składników majątkowych, w tym krzywda i szkoda związana z brakiem możliwości zagospodarowania tych środków, np. na lokacie bankowej albo jako inna lokata kapitału oraz związane z ignorowaniem prawa do niezwłocznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Zdaniem skarżących, ich krzywda ma charakter obiektywny, a przewlekanie załatwienia sprawy przez organ stanowi samoistną podstawę do przyznania sumy pieniężnej.
Skarżący zaznaczyli, że pomimo wydania przez Sąd wyroku zobowiązującego do rozpoznania sprawy przez organ w określonym terminie do dnia wniesienia skargi sprawa nie została załatwiona.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o nierozpatrywanie skargi w trybie uproszczonym oraz o jej oddalenie. Wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie stanu prawnego nieruchomości oraz sprawdzenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Zaznaczył, że z uwagi na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań oraz konieczność zabezpieczenia środków pieniężnych nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym przez Sąd.
Odnosząc się do wniosku organu o nierozpatrywanie skargi w trybie uproszczonym wskazać należy, że nie mógł on zostać uwzględniony.
Stosownie do treści art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W niniejszej sprawie wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym skarżący zawarli w skardze z [...] sierpnia 2018 r., która wpłynęła do organu [...] sierpnia 2018 r. Termin na żądanie przeprowadzenia rozprawy upłynął zatem w dniu [...] września 2018 r. Z akt sprawy wynika, że organ żądanie o nierozpatrywanie skargi w trybie uproszczonym zawarł w odpowiedzi na skardze z [...] września 2018 r. Stwierdzić zatem należy, że żądanie nie zostało wniesione przez organ w ustawowym 14 - dniowym terminie.
Z tego względu, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 września 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/14 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], dawniej "Plac [...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w [...] stycznia 2015 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 302/14 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął [...] marca 2015 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również kierowanych przez skarżących do organu wezwań do wykonania prawomocnego wyroku, pismem z [...] stycznia 2015 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] kwietnia 2017 r., [...] sierpnia 2017 r., oraz [...] lipca 2018 r. Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
Z powodu niewykonania ww. wyroku z 18 września 2014 r., sygn. akt
I SAB/Wa 302/14 Sąd wyrokami z 7 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1528/16 oraz z 22 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1729/17 wymierzył Prezydentowi W. grzywny w wysokości odpowiednio [...] i [...] zł jednocześnie stwierdzając, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W wyroku z 22 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1729/17 Sąd przyznał od Prezydenta W. na rzecz skarżących sumę pieniężną po [...] zł na rzecz każdego ze skarżących.
Pomimo powyższych dwóch orzeczeń Sądu Prezydent W. nadal nie wydał rozstrzygnięcia.
W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 18 września 2014 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występują z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami z 7 lutego 2017 r. oraz 22 marca 2018 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę w wysokości [...] zł i [...] zł. Sąd wymierzając kolejną grzywnę w kwocie [...] zł miał też na względzie, że od wyroku z 22 marca 2018 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1729/17 do daty złożenia niniejszej skargi upłynęło 5 miesięcy.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 18 września 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku oraz dwóch wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 18 września 2014 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony.
Odnośnie żądania przyznania sumy pieniężnej Sąd uznał, że wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie.
Art. 154 § 7 P.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Funkcją powyższego przepisu jest niewątpliwie zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to funkcja jedyna. Przepis ten ponadto ma kompensować, doznaną przez stronę postępowania krzywdę z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Strona skarżąca uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej na podstawie omawianego przepisu powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie.
W niniejszej sprawie skarżący nawiązali do krzywdy wywołanej bezczynnością organu i przedstawili argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Zauważyć należy, że pomimo wyznaczonego w wyroku z 18 września 2014 r. terminu na załatwienie sprawy oraz wymierzenie Prezydentowi dwóch grzywien wniosek o przyznanie odszkodowania nie został nadal rozpoznany. Z tego względu, przyznano na rzecz skarżących sumę pieniężna w wysokości po [...] zł na rzecz każdego ze skarżących. Podobnie jak wymierzając wysokość grzywnę, Sąd orzekając sumę w kwocie po [...] Wa 1729/17 do daty złożenia niniejszej skargi upłynęło 5 miesięcy.
Mając na uwadze wszystkie okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O przyznaniu sumy pieniężnej na rzecz skarżących orzekł na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji).
W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.