Uzasadnienie
M. K. pismem z dnia 11 września 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 17/18, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 22 maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną dawnym numerem [...], pochodzącą z nieruchomości "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Skarżąca wniosła o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej jako P.p.s.a. w wysokości nie mniejszej niż 5000 zł, o przyznanie od organu w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny, stwierdzenie, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg postępowania podkreślając, że akta sprawy zostały zwrócone organowi w dniu 6 czerwca 2018 r. Termin na zakończenie postępowania upłynął więc w dniu 6 sierpnia 2018 r. Mimo, że pismem z dnia 27 sierpnia 2018 r. wezwano Prezydenta do wykonania wyroku postępowanie nie zostało zakończone. Skarżąca podkreśliła, że czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy (3,5 roku od złożenia wniosku o odszkodowanie) oraz niepodejmowanie przez organ żadnych działań w sprawie uzasadniają przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc m.in., że decyzja w sprawie odszkodowania może zostać wydana dopiero po zakończeniu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 30 maja 1957 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu, który dotychczas nie został rozpoznany.
Organ wskazał, że zarządzeniem nr [...] wprowadzona została nowa procedura postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wobec czego zachodzi konieczność dokonania analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji. Opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są ponadto m.in. bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania i złożoność okoliczności, które powinny być ustalone, ma znaczący wpływ na terminowość ich rozpoznawania. Rozpoznanie sprawy utrudnia też okoliczność pozostawania akt w posiadaniu sądu. O kolejności rozpatrzenia spraw nie może jednocześnie decydować aktywność procesowa stron i ilość składanych skarg.
W dniu 22 października 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo, w którym Prezydent W. wskazał, że postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...] zawieszono z urzędu postępowanie o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość do czasu rozpatrzenia wniosku z dnia 30 maja 1957 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona.
Stosownie do art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Zgodnie z treścią art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powołanego art. 154 § 1 wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione.
W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z dnia [...] sierpnia 2018 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 13 marca 2018 r.
Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Odpis prawomocnego wyroku z dnia 13 marca 2018 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu 13 czerwca 2018 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 13 sierpnia 2018 r. Mimo to Prezydent W. nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...] organ zawiesił natomiast postępowanie do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 30 maja 1957 r. o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu w/w nieruchomości.
W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r. terminu na załatwienie sprawy, a także mając na uwadze, że postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. Prezydent zawiesił postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku o odszkodowanie, grzywna w wysokości 200 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Zauważyć przy tym trzeba, że wskazywane w odpowiedzi na skargę okoliczności (duża ilość spraw, stopień ich skomplikowania, aktywność stron) nie stanowią usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 13 marca 2018 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt nieznacznego przekroczenia wyznaczonego w/w wyrokiem terminu oraz okoliczność, że postępowanie zostało zawieszone.
Sąd uznał jednocześnie brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Podkreślić trzeba, że wskazana sankcja powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Stanowi ona formę zadośćuczynienia za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu i konieczność zastosowania tego szczególnego środka powinna być właściwie uzasadniona. Zdaniem Sądu podnoszone w skardze okoliczności, dotyczące oczekiwania na rozpoznanie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość i niepodejmowania przez organ działań w celu jego rozpatrzenia, nie stanowią podstawy do uwzględnienia żądania. W ocenie Sądu, to wymierzona grzywna stanowi dolegliwość finansową wobec organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Skarga w tej części podlega więc oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).