Uzasadnienie
J. O., I.Z., A. K., R. K. i K. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/14 zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. O., I. Z., A. K., R. K. i K. W. z dnia [...] października 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze wnieśli o: 1. wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów;
- 2. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;
- 3. zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podnieśli, że termin na wykonanie powyższego wyroku upłynął, a mimo to, Prezydent [...] nie podjął jakiejkolwiek czynności w sprawie. W sprawie zapadł już jeden wyrok nakładający na organ grzywnę za niewykonanie wyroku Sądu z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/14. Pismem z dnia [...] października 2016 r. strona ponownie wezwała organ do wykonania tego wyroku. W ocenie skarżących, wymierzenie organowi grzywny w najwyższej przewidzianej przepisami wysokości uzasadnione jest upływem roku od daty, kiedy zgodnie z wyrokiem Sądu, organ winien wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi i nierozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzi z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli postępowanie o odszkodowanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2016 r. poz. 2147 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". Organ wskazał, że w niniejszej sprawie konieczne jest ustalenie kiedy przedmiotowa nieruchomość została przejęta pod inwestycję i czy spełnia przesłanki wynikające z przepisu art. 215 ust. 2 ugn. Prezydent [...] poinformował, że z dniem [...] grudnia 2016 r. zarządzeniem nr [...] została wprowadzona nowa procedura postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ust. 2 ugn. Po zgromadzeniu całości dokumentacji i sprawdzeniu, czy w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające, czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. O., I. Z., A. K., R. K. i K. W. z dnia [...] października 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął w dniu [...] sierpnia 2015 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 696/14 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent [...] otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy w dniu [...] kwietnia 2015 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał wniosku z dnia [...] października 2012 r. o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu.
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1745/15, na skutek skargi J. O., I. Z., A. K., R. K. i K. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/14. Wyrok ten wraz z aktami sprawy Prezydent [...] otrzymał w dniu [...] marca 2016 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się a aktach o sygn. akt I SA/Wa 1745/15.
Skarga J. O., I. Z., A. K., R. K. i K. W. o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna.
Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 Ppsa grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 800 ze zm.) w związku z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.). Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Sądu z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1745/15 wraz z aktami sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3000 zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wymierzającego grzywnę w dniu [...] marca 2016 r. nie podjął w sprawie żadnych czynności. Sąd zwraca uwagę, że od otrzymania wyroku Sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny do momentu orzekania przez Sąd po raz drugi w tym przedmiocie minął już ponad 1 rok. Z akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę nie wynika, aby istniały obiektywne przeszkody w prowadzeniu w sprawie postępowania wyjaśniającego, czy też inne powody niewykonania prawomocnego wyroku Sądu z dnia 15 grudnia 2014 r.
Skoro Prezydent od ponad roku nie wykonuje zobowiązania zawartego w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/14, mimo ukarania organu grzywną prawomocnym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1745/15, to Sąd ponownie rozpatrując skargę o wymierzenie organowi grzywny uznał za zasadne podwyższenie sankcji finansowej sześciokrotnie, tj. do kwoty 3000 zł. Sąd zwraca uwagę, że wskazywana w odpowiedzi na skargę konieczność analizy zgromadzonej dokumentacji celem wyjaśnienia zaistnienia przesłanek do ustalenia odszkodowania w żaden sposób nie usprawiedliwia trwającej już ponad 19 miesięcy bezczynności organu w wykonaniu wyroku Sądu z dnia 15 grudnia 2014 r.
Mając na uwadze to, że w wyroku Sądu z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/14 zakwalifikowano bezczynność organu jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to również w niniejszej sprawie należało stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu powyższego wyroku Sądu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd uznał za przedwczesne nałożenie na Prezydenta [...] grzywny w maksymalnej wysokości, o której mowa w przepisie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Grzywna tego rodzaju nakładana jest w szczególnie drastycznych przypadkach bezczynności organu. Chodzi o przypadki wielokrotnego niewykonywania przez organ wyroku sądu administracyjnego, zobowiązującego do załatwienia sprawy. W tego typu przypadkach musi ponadto wystąpić nagromadzenie m.in. takich okoliczności jak to, że: 1) sprawa ma charakter nieskomplikowany pod względem podmiotowym i przedmiotowym, nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku wyjaśnienia wielu okoliczności, z reguły podlega załatwieniu poprzez wydanie tzw. decyzji związanej;
- 2) bezczynność organu jest wynikiem ewidentnie złej woli organu, zwłoka organu ma charakter uporczywy i nie wiadomo jakie są jej przyczyny;
- 3) podanie wszczynające postępowanie zalega w aktach sprawy kilkanaście bądź kilkadziesiąt lat, co często powoduje negatywne konsekwencje (np. strony pierwotnie wnioskujące o przyznanie określonych praw nie doczekują rozstrzygnięcia w sprawie, uzyskane dowody z upływem czasu stają się nieaktualne). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie takie okoliczności jednocześnie nie wystąpiły. Sprawy z zakresu tzw. gruntów [...] mają charakter skomplikowany ponieważ odnoszą się do okoliczności mających miejsce wiele lat temu, a przez to trudnych do wyjaśnienia. Wniosek o odszkodowanie zalega w aktach sprawy ponad 4 lata, a więc na tle tego typu spraw znanych Sądowi z urzędu, nie jest to szczególnie rażąca zwłoka.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).