Uzasadnienie
K. B. pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tutejszego Sądu z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 137/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 1990 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], pochodzącą z tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], hip. Nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).
W uzasadnieniu skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie [...] zł, stanowiącej [...] 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi wskazała również, że prawomocny wyrok z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 137/13 wraz z aktami sprawy wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2013 r., a zatem rozstrzygnięcie winno nastąpić najdalej do dnia [...] września 2013 r. Jednakże pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Sąd oraz wydanych pięciu wyroków ze skarg o niewykonanie wyroku sądu z dnia 23 kwietnia 2013 r., organ nadal nie rozpoznał wniosku z dnia [...] grudnia 1990 r. o ustalenie odszkodowania. Wyjaśniła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3100/13, z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1283/15, z dnia 30 września 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 983/16, z dnia 12 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1003/17 oraz z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1980/18 pięciokrotnie wymierzył Prezydentowi [...] grzywny oraz przyznał na rzecz skarżącej sumę pieniężną, jednak organ nadal nie zakończył postępowania.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. skarżąca wezwała Prezydenta [...] do wykonania wyroku Sądu z dnia 23 kwietnia 2013 r. Pomimo wezwania i upływu terminu organ nadal nie wykonał wyroku Sądu. Skarżąca dodatkowo wskazała, że brak wydania przez Prezydenta decyzji w niniejszej sprawie wywołuje dla niej negatywne konsekwencje, ponieważ generuje silny stres, który przyczynia się do pogłębiania jej licznych schorzeń zarówno o charakterze psychicznym, jak i fizycznym. Sytuacja ta wpływa na powiększenie stanu niepewności, w jakim funkcjonuje skarżąca. Wskazała, że powyższe okoliczności przemawiają za przyznaniem skarżącej stosownej kwoty jako zadośćuczynienia na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć wnioskowaną grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 powołanej wyżej ustawy) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 137/13 uwzględnił skargę K. B., E. K. i B. S. i zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 1990 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], pochodząca z tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], hip nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony organowi w dniu [...] lipca 2013 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy sygn. akt I SAB/Wa 137/13. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem sądu termin, w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczynny, powinna być rozpoznana. Termin ten upłynął dnia [...] września 2013 r.
Z powodu niewykonania wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r. tutejszy Sąd wyrokami: z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3100/13, z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1283/15, z dnia 30 września 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 983/16, z dnia 12 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1003/17 oraz z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1980/18 wymierzył Prezydentowi [...] grzywny odpowiednio w kwocie 2.000 zł, 3.000 zł, 3.000 zł, 3.000 zł i 6.000 zł oraz przyznał na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 4.000 zł. Mimo tego organ do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie odszkodowania.
W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 powołanej wyżej ustawy, warunkujące możliwość wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku sądowego. Stosownie do art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę znaczne, ponad siedmioletnie przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżąca po raz szósty zmuszona jest wnosić skargę na niewykonanie wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 6.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 powołanej ustawy, spełniając jednocześnie funkcję represyjno-dyscyplinującą organ. Sąd uwzględnił przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości 17.000 zł, a mimo tego Prezydent nadal nie rozpoznał wniosku złożonego przez skarżącą i nie wydał decyzji w sprawie odszkodowania.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r. niewątpliwie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku oraz pięciu wyroków wymierzających grzywny na łączną kwotę 17.000 zł oraz przyznaniu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł - nadal nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Prowadzenie postępowania przez organ przez ponad 7 lat od daty zwrotu akt do organu świadczy o lekceważeniu norm prawnych i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
Ponadto, Sąd uznał za zasadne ponowne przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 4.000 zł na podstawie art. 156 § 7 powołanej ustawy. Jest to dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie z przyczyn wyżej omówionych. Z tego względu Sąd orzekł, jak w punkcie 3 sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na mocy art. 200 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.