Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. K., utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Burmistrza Gminy B. Kierownika Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłków celowych na naprawę 3 maszyn do pisania, naprawy zamków w drzwiach wejściowych, na wykonanie kserokopii dokumentów, zakup znaczków pocztowych oraz oddłużenie mieszkania.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że W. K. wnioskiem z dnia 6 lipca 2009 r. wystąpił do Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie zasiłku celowego m.in. na naprawę 3 maszyn do pisania, naprawy zamków w drzwiach wejściowych, na wykonanie kserokopii dokumentów, zakup znaczków pocztowych oraz oddłużenie mieszkania oraz Kierownik Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., po rozpatrzeniu ww. wniosku odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłków celowych na naprawę 3 maszyn do pisania, naprawy zamków w drzwiach wejściowych, na wykonanie kserokopii dokumentów, zakup znaczków pocztowych oraz oddłużenie mieszkania.
Nie zgadzając się z tą decyzją W. K. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji uznał, że nie może ono być uwzględnione. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ przywołał przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art.39 i 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.) i stwierdził, że wnioskodawca jest pod stałą opieką pomocy społecznej. Jego łączny miesięczny dochód wynosi [...] zł. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma orzeczony stopień niepełnosprawności. Organ podkreślił, że specjalny zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że zamki wejściowe w drzwiach są sprawne i nie wymagają naprawy, maszyny do szycia nie stanowią narzędzia pracy, W. K. ma możliwość wykonania w Ośrodku Pomocy do 30 szt. kopii dokumentów, zaś znaczki pocztowe służą do prowadzenia licznej korespondencji.
Kwota zadłużenia mieszkania wynosi [...] zł i wnioskujący nie podjął ze swej strony żadnych działań, żeby zmniejszyć zadłużenie z tytułu czynszu. Poza tym W. K. jest objęty pomocą ze strony ośrodka i uzyskuje pomoc w formie zasiłków np. na opłacenie rachunków za gaz, energię elektryczną wodę, telefon stacjonarny. Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K. W uzasadnieniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przedstawił żądania, których spełnienia domaga się od Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skargę należy uznać za bezzasadną.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy o pomocy społecznej (dalej jako u.p.s.). Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się o pomoc nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiania im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jak wynika z powyższych przepisów pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Pomoc ta przyznawana jest w różnej formie i zakresie, a przyznanie jej uzależnione jest od spełnienia określonych przez ustawodawcę warunków.
W niniejszej sprawie przedmiotem jest świadczenie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego specjalnego, który zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Natomiast art. 41 ups określa, że:
- 1) w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej odpowiedni kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej albo rodziny, który nie podlega zwrotowi, 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczową, pod warunkiem zwrotu części lub całości zasiłku lub na pomoc rzeczową. W przypadku W. K. kryterium dochodowe wynoszące dla osoby samotnie gospodarującej zostało przekroczone, więc wniosek należało rozpoznać w oparciu o kryteria określone w art. 41 ups. Organ wydając decyzję o przyznaniu niezbędnej pomocy (decyzję o charakterze uznaniowym) każdorazowo musi ustalić, czy złożony wniosek dotyczy niezbędnej potrzeby życiowej istniejącej w chwili złożenia wniosku, czy wnioskodawca spełnia warunki wyznaczone ustawą, by taką pomoc otrzymać i czy organ dysponuje środkami finansowymi na udzielenie pomocy.
Jak wynika z powołanych przepisów wysokość przyznanego świadczenia zależy od uznania organu administracyjnego rozstrzygającego sprawę. W przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. W. K. odmówiono przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na naprawę 3 maszyn do pisania, naprawy zamków w drzwiach wejściowych, na wykonanie kserokopii dokumentów, zakup znaczków pocztowych uznając, że nie jest to niezbędna potrzeba bytowa.
Natomiast odmowa przyznania zasiłku na spłatę zadłużenia mieszkania w wysokości [...] zł została uzasadniona tym, gdyż to nie mieści się możliwościach pomocy społecznej oraz brak jest ze strony skarżącego działań, które doprowadziłoby do zlikwidowania tego zadłużenia. Takie stanowisko organów obu instancji należy uznać za prawidłowe. Należy mieć również na uwadze, że skarżący składa do ośrodka pomocy społecznej, szereg wniosków o przyznanie mu zasiłków celowych. Jednak możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej są ograniczone. Tak więc zasadnie organ odmówił skarżącemu pomocy na zgłoszone przez niego wniosku (w tym zasiłku na oddłużenie mieszkania), uznając, że przekraczają one możliwości pomocy społecznej. Wobec faktu, że organ I instancji miał wszelkie podstawy do tego, aby odmówić skarżącemu żądanej pomocy, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji jest prawidłowa i zgodna z prawem.
W tym stanie rzeczy, Sąd biorąc pod uwagę wskazane wyżej argumenty, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, orzekł jak w sentencji wyroku.