Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z [...] lipca 2012 r. nr[...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2012 r. nr[...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z [...] listopada 1975 r. nr[...], mocą której przejęta została na własność Państwa działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca część gospodarstwa rolnego, położonego w S. "[...]", stanowiącego własność L. i M. małż. B..
Podstawą prawną kontrolowanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji stanowił art. 28 i art. 31 ustawy z 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne. Zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 ustawy nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być przejęte odpłatnie przez Państwo na wniosek właściciela.
Organ nadzoru ustalił, ze L. i M. małż. B. nie spełniali warunków do uzyskania renty, o których stanowił art. 9 ust 1 powołanej ustawy. Organ stwierdził także, że od wydania kwestionowanej decyzji z [...] listopada 1975 r. upłynęło ponad 32 lata i z uwagi na tak znaczny upływ czasu zachowała się jedynie część archiwalnej dokumentacji dotyczącej przejęcia gospodarstwa. W dokumentacji archiwalnej brak jest wniosku L. i M. małż. B. o przejęcie nieruchomości w zamian za spłaty pieniężne. Jednakże w tej sytuacji, w ocenie organu, nie można wywieść jednoznacznego stwierdzenia, iż przed wydaniem decyzji brak było wniosku właścicieli. Z kontrolowanej decyzji wynika, że została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku małż. B. Decyzja została doręczona adresatom, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Z adnotacji na decyzji wynika, że właściciele nie kwestionowali decyzji wobec czego stała się ona ostateczna oraz, że pobrali należności z tytułu przejęcia nieruchomości na własność Państwa.
Z powyższych ustaleń organ nadzoru uznał, że postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją było wszczęte na wniosek właścicieli, a rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa.
W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi L. B. podniosła, że ani ona ani jej mąż nie składali wniosku o przejęcie przez Państwo ich gospodarstwa rolnego, wykup nastąpił za symboliczne pieniądze, a ponieważ był przymusowy nie było możliwości odwołania się. W obecnym czasie Agencja Rynku Rolnego sprzedaje przejęte działki za bardzo wysokie ceny jako działki budowlane. Skarżąca wniosła o nieuważnienie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. godziwe wynagrodzenie za zabrany grunt oraz rekompensatę za płody rolne jakie uzyskałaby uprawiając grunt objęty kwestionowaną decyzją.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Regulacja ta określa podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego, którą jest ocena czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji.
Dokonując więc oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie Sąd nie rozstrzyga o odszkodowaniu jakiego domaga się w skardze skarżąca gdyż ta problematyka nie była przedmiotem rozstrzygania zaskarżoną decyzję.
Natomiast dokonując oceny rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, jak również w decyzji ją poprzedzającej Sąd uznał, że nie naruszają one prawa.
Przedmiotem kontroli w postępowaniu o stwierdzenie nieważności była decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w S. z [...] listopada 1975 r., mocą której na własność Państwa została przejęta część gospodarstwa rolnego stanowiącego własność L. i M. małż. B. Decyzja ta została wydana w oparciu o przepisy ustawy z 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118 ze zm.). Przepis art. 28 ust. 1 powołanej ustawy stanowił, że wchodzące w skład gospodarstwa rolnego nieruchomości mogły być przejęte odpłatnie przez Państwo na wniosek właściciela.
W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 1975 r. wystąpiła L. B. powołując się na to, że zarówno ona jak i jej mąż M. B. nie składali wniosku o przejecie przez Państwo nieruchomości stanowiących ich własność. Od daty wydania kwestionowanej decyzji upłynęło ponad 30 lat i akta archiwalne dotyczące postępowania zakończonego tą decyzją są niekompletne. Nie ma w nich także wniosku małż. B. o przejęcie przez Państwo części ich gospodarstwa rolnego. Niekompletność akt postępowania spowodowana upływem czasu nie oznacza wadliwości takiego postępowania. Brak wniosku w tych aktach nie jest równoznaczny z tym, że taki wniosek w ogóle nie był składany jeżeli istniejące w aktach dowody pozwalają na ustalenie, że wniosek był złożony. W treści decyzji z [...] listopada 1975 r. wprost jest stwierdzone, że została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku "Ob. B. M. i L. zam. w S. ul. [...] o przekazanie części gospodarstwa rolnego za spłaty pieniężne".
Decyzja ta została doręczona adresatom co wynika z zachowanego dowodu doręczenia. Jeżeli decyzja stwierdzała nieprawdę i wniosek nie był składany to małż. B. mogli złożyć od niej odwołanie. Z adnotacji na decyzji wynika, że odwołania nie złożyli i decyzja stała się prawomocna. Bezpodstawne jest twierdzenie skarżącej zawarte w skardze, że od tej decyzji nie było możliwości odwołania się. Już w tym czasie obowiązywał Kodeks postępowania administracyjnego (ustawa z 14 czerwca 1960 r.), który przewidywał taki środek zaskarżenia decyzji o czym, z resztą, strony zostały pouczone wprost w treści decyzji.
Należy więc uznać, że adresaci decyzji akceptowali jej treść jako zgodną z rzeczywistym stanem rzeczy. Została im także wypłacona należna z tego tytułu spłata pieniężna o czym uczyniono wzmianką na decyzji. Kwestionowana decyzja została więc wydana zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem. Organ nie stwierdził także innych wad nieważności decyzji określony w art. 156 § 1 kpa. Zasadnie więc odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Podniesione w skardze zarzuty nie pozwalają na uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, co obligowałoby sąd administracyjny do jej uchylenia.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.