Uzasadnienie
A. W. pismem z dnia 1 września 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady m.st. Warszawy z 17 listopada 2022 r. nr LXXII/2393/2022 zmieniającą uchwałę w sprawie zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości m.st. Warszawy oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, zaskarżając ją w części § 1 pkt 6 w zakresie w jakim wprowadzony tym punktem § 2 ust. 6 uchwały z 2004 r. przewiduje możliwość zbycia nieruchomości, jeżeli prowadzone jest postępowanie zainicjowane wnioskiem złożonym w terminie uniemożliwiającym w świetle obowiązujących przepisów prawa zwrot nieruchomości.
Skarżący zarzucił wskazanemu § 1 pkt 6 uchwały naruszenie art. 214 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 7 kpa i 15 kpa oraz art. 18 ust. 2 pkt 9) lit. a ustawy o samorządzie gminnym oraz wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając interes prawny w zaskarżeniu uchwały we wskazanej wyżej części skarżący zaznaczył, że jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. "[...]" o powierzchni 669 m², w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...]. Postępowanie to prowadzone jest w oparciu o art. 214 ust. 1 ustawy gospodarce nieruchomościami i nie zostało zakończone. Zdaniem skarżącego zaskarżona uchwała narusza jego prawa, gdyż stanowi dla m.st. Warszawy podstawę do pozbawienia go możliwości uzyskania udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości. Umożliwia bowiem sprzedaż nieruchomości osobie trzeciej przed zakończeniem postępowania administracyjnego i przed rozstrzygnięciem ww. sprawy dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie podnosząc m.in., że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, by kwestionowana uchwała naruszała interes prawny lub uprawnienie skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634) – dalej "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej), nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 ze zm.) – dalej u.s.g., jest uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 17 listopada 2022 r. nr LXXII/2393/2022 zmieniająca uchwałę w sprawie zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości m.st. Warszawy oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata (w części dotyczącej § 1 pkt 6), a zatem akt określony w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
Zaznaczyć trzeba, że w myśl art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Wnosząc skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. skarżący powinien zatem wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, a nie wyłącznie faktyczną sytuacją, a zaskarżonym aktem, polegający na tym, że akt ten narusza jego interes prawny lub uprawnienie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Przy czym, w przypadku przesłanki wskazanej w art. 101 ust. 1 u.s.g., interes prawny skarżącego musi zostać dodatkowo naruszony w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi występować w momencie zaskarżenia aktu (a najpóźniej w dacie wniesienia skargi), a nie dopiero w przyszłości. Kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. trzeba zatem wykazać, że negatywnie wpływa ona na sferę prawnomaterialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, gwarantowanych prawem uprawnień albo uniemożliwia ich realizację.
Stanowi to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
Jeszcze raz podkreślić trzeba, że skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje gdy skarżący wykaże naruszenie swego interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Skarga na akt prawa miejscowego nie ma bowiem charakteru skargi powszechnej. Dlatego też nawet sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli zaskarżona uchwała nie narusza chronionego interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej. Istotą interesu prawnego wnoszącego skargę do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy jest związek z konkretną normą prawa materialnego kształtującą sytuację prawną strony wnoszącej skargę. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że interes prawny powinien być aktualny, obiektywnie istniejący w dacie wejścia w życie zaskarżonego aktu – lub jak wyżej wskazano najpóźniej w dacie złożenia skargi – a także indywidualny i skonkretyzowany.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał związku pomiędzy zaskarżoną we wskazanej wyżej części uchwałą, a naruszeniem jego indywidualnej sytuacji prawnej.
Zauważyć trzeba, że interesu prawnego skarżącego nie można wywieść z podnoszonych w skardze twierdzeń dotyczących toczącego się postępowania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. "[...]" o powierzchni 669 m², w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], których skarżący jest stroną i wskazywanych okoliczności dotyczących ewentualnego uniemożliwienia mu nabycia tego prawa, m.in. na skutek zbycia nieruchomości, co umożliwia zaskarżona uchwała. Jak wskazano wyżej naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach.
W ocenie Sądu skarżący takiego interesu nie wykazał. Wbrew podnoszonym w skardze twierdzeniom zaskarżona uchwała nie ma wpływu ma ewentualną możliwość oddania nieruchomości na rzecz skarżącego w użytkowanie wieczyste. Wniesiona skarga jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.