Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą nr [...] z [...] września 2010 r. w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...] W., Zarząd Dzielnicy [...] działając na podstawie uchwały nr [...] Rady W. z [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W., nie wyraził zgody na zakwalifikowanie V.F. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego. Wykonanie uchwały powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...].
W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że V.F. nie posiada stałego miejsca zameldowania i nie wskazał konkretnego miejsca zamieszkania. Wnioskodawca jest obywatelem [...], a na terenie Polski przebywa na podstawie Karty Pobytu Obywatela Unii Europejskiej, podając, że w W. zamieszkuje od 2002 r. W 2005 r. posiadał czasowe zameldowanie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...]. W 2008 r. w okresie czerwiec – sierpień przebywał w schronisku dla osób bezdomnych przy ul. [...]. Wnioskodawca posiada orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności, porusza się o kulach lub na wózku inwalidzkim. Osiąga dochód, poniżej kryterium niedostatku, w wysokości [...] zł miesięcznie (renta socjalna). Zainteresowany nie korzysta z pomocy wyspecjalizowanych ośrodków udzielających pomocy osobom bezdomnym, nie jest objęty programem wychodzenia z bezdomności. Organ wyjaśnił, że wniosek został zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową na podstawie § 12 Uchwały Nr [...] Rady W. z [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. Przepis ten stanowi m.in., że umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu, w miejscu jej zamieszkiwania występuje zagęszczenie poniżej 6 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę oraz znajduje się w niedostatku.
Przez niedostatek należy rozumieć średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nieprzekraczający 100% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym ([...] zł) i 130% tej kwoty ([...] zł) w gospodarstwie jednoosobowym, a także w gospodarstwie osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), obowiązujący w dniu złożenia wniosku. Organ wskazał, iż przepis § 12, nie stwarza obowiązku udzielenia pomocy mieszkaniowej wszystkim osobom ubiegającym się o tę pomoc. Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała wniosek negatywnie, gdyż wnioskodawca poza pobytem w noclegowni przy ul. [...], nie zamieszkiwał na terenie dzielnicy, nie korzysta z pomocy przewidzianej dla osób bezdomnych i nie można poddać analizie faktycznych warunków jego zamieszkiwania.
Organ podał, że zgodnie z § 24 uchwały Rady W. z [...] lipca 2009 r. wnioski zaopiniowane przez Komisję Mieszkaniową rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył V.F.
Po sprecyzowaniu skargi w piśmie z 7 grudnia 2010 r. skarżący zaskarżonej uchwale zarzucił:
- - naruszenie § 12 uchwały nr [...] Rady W. z [...] lipca 2009 r. – polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że skarżący nie należy do kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu socjalnego,
- - naruszenie art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego w zw. z § 12 wyżej wskazanej uchwały polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że zwrot "może być zawarta" oznacza dowolność, co do załatwienia wniosku o lokal socjalny podczas, gdy na gminie ciąży obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osoby spełniającej kryteria do uzyskania takiej pomocy w postaci przydzielenia lokalu socjalnego.
W uzasadnieniu sprecyzowanej skargi wskazano, że wbrew twierdzeniu organu skarżący spełnia wszystkie kryteria z § 12 uchwały nr [...] z [...] lipca 2009 r. konieczne dla zawarcia z nim umowy najmu lokalu socjalnego.
Nie posiada on tytułu prawnego do lokalu – jest osobą bezdomną. W ocenie skarżącego argumentowanie odmowy zakwalifikowania go do osób ubiegających się o prawo do lokalu socjalnego tym, że posiadał on ostatnie zameldowanie w dzielnicy [...] (kilka lat temu), zaś na terenie dzielnicy [...] nie wskazał żadnego adresu, gdzie można by ocenić jego warunki mieszkalne, jest całkowicie nieuzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 25 kc miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W ocenie skarżącego przepis ten nie wymaga, aby konieczne było stałe zameldowanie. Ustawa o ochronie praw lokatorów nie daje Radzie Gminy możliwości ograniczenia kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o lokal mieszkalny z gminnego zasobu – a taka sytuacja w niniejszej sprawie ma miejsce, albowiem wg organu V.F. nie korzystał z pomocy wyspecjalizowanych ośrodków udzielających pomocy osobom bezdomnym (a do tego programu skarżący nie został zakwalifikowany, albowiem nie był narkomanem ani alkoholikiem, zaś pierwszeństwo miały osoby z właśnie takimi problemami) i w związku z tym bezzasadnie uznano, że skarżący sam zabezpiecza swoje potrzeby mieszkaniowe.
Skarżący wskazał, że organ pominął fakt, że przebywał on w noclegowni położonej na obszarze dzielnicy [...] przy ul. [...], często nocował też u siostry w przyczepie, co świadczy o tym, że skarżący nie jest w stanie sam zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych, ale i o tym, że ma podstawy by czynić starania o lokal socjalny na terenie dzielnicy, w której ostatnio zamieszkiwał.
Skarżący zarzucił, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią § 22 ust. 1 uchwały zgodnie z którym osoby bezdomne składają wnioski o zawarcie najmu lokalu socjalnego w urzędzie dzielnicy, w której miały ostatnie miejsce zamieszkania, a osoby bezdomne, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania – w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy.
Skarżący podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, na co przedłożył stosowne dokumenty, a sytuacja osoby niepełnosprawnej z natury rzeczy jest wyjątkowa i w taki sposób powinna być traktowana przez organy administracji publicznej. Skarżący wskazując na ustawę o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym podniósł, że nakłada ona na gminę obowiązek tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej.
W ramach wykonywania tego obowiązku gmina na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia, lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach, wykorzystując na ten cel mieszkaniowy zasób gminy. Przepis ten wyraźnie stanowi o obowiązku gminy, podczas gdy zaskarżona odmowa zakwalifikowania na listę osób oczekujących na lokal socjalny uzasadniona była twierdzeniem o braku charakteru obligatoryjnego.
Zdaniem skarżącego, w zgodzie z treścią art. 4 tej ustawy powinien być wykładany przepis § 12 uchwały Rady [...] W. Gmina ma obowiązek zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Lokale socjalne są przeznaczone właśnie dla osób najuboższych nie mających tytułu do innego lokalu – lokale te są przyznawane w ramach podstawowego obowiązku jaki ciąży na gminie z mocy ustawy o ochronie praw lokatorów.
Stwierdzenie w § 12 uchwały Rady [...] W. "umowa może być zawarta" nie oznacza w żadnym wypadku dowolności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż została wniesiona po terminie.
Zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 tej ustawy, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie pismem z 8 czerwca 2010 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszonego prawa. Organ pismem z 29 czerwca 2010 r. odpowiedział na to wezwanie. Odebrała je w dniu 7 lipca 2010 r w siedzibie organu pełnomocnik skarżącego J.T. (k. 80 akt adm. - podpis osoby kwitującej odbiór odpowiedzi wraz z adnotacją o numerze dowodu osobistego pełnomocnika, k.79 akt adm. pełnomocnictwo). Ustawowy 30 dniowy termin do wniesienia skargi upływał więc w dniu 6 sierpnia 2010 r. Skarga została złożona bezpośrednio w Sądzie 5 sierpnia 2010 r. (prezentata Biura Podawczego i adnotacja o osobistym złożeniu skargi). Do sekretariatu Wydziału I skarga wpłynęła 16 sierpnia 2010 r., a 18 sierpnia 2010 r. została przez Sąd przesłana do organu.
Zgodnie z art. 54 § 1 ppsa skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w doktrynie dominuje pogląd, że w przypadku wniesienia przez skarżącego skargi bezpośrednio do sądu, sąd ten powinien ją przesłać właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania jej biegu. Wówczas o zachowaniu ustawowego, trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, decyduje data nadania skargi przez sąd w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej (por. postanowienia NSA z 12 I 2009 r., II OSK 1918/08; z 19 XI 2008 r., I FSK 1668/08; z 16 IX 2008 r., II OSK 1489/07; z 10 X 2007 r., II OSK 1433/07; por. także T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2008, s. 284).
Wobec tego, że w dniu 18 sierpnia 2010 r. skarga została nadana przez Sąd w urzędzie pocztowym, to uznać należy, że została ona złożona po upływie ustawowego terminu. Skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi.
W tym stanie rzeczy na mocy art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 zdanie pierwsze ppsa Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.