Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Minister Rozwoju (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej jako kpa) utrzymał w mocy decyzję Wojewody W. z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] stwierdzającą nabycie przez Miasto G. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, położonej w G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], zajętej pod ulicę [...], wydzielonej z działki nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji minister wskazał art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm., dalej jako ustawa). Zgodnie z tym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego (...).
W nawiązaniu do przesłanek ustawowych organ ustalił, że 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Jej właścicielką była J.F., która zmarła [...] lutego 1999 r., a spadek po niej nabyła A.H.. Obecnie współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży Rep. [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. są P.J. i D.J..
Jeśli chodzi o kategorię drogi, 31 grudnia 1998 r. ul. [...] w [...] stanowiła drogę publiczną. Wynika to m.in. z treści uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nr [...] z [...] października 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg na terenie województwa [...] do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urzęd. Woj. [...] nr [...], poz [...]), w której ul. [...] w [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dniem 1 stycznia 1999 r. ul. [...] w [...] stała drogą gminną.
Co do zajęcia pod drogę publiczną, organ podał, że wg mapy zasadniczej wraz z wykazem zmian gruntowych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] marca 2017 r. pod nr [...], działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, przy czym sporna działka nr [...] znajduje się w granicach pasa drogowego, pozostaje poza murowanym ogrodzeniem posesji (istniejącym już w 1998r.) i została oznaczona użytkiem drogowym dr, natomiast użytkowana była jako chodnik tj. część urządzonej ulicy. Powyższe w ocenie ministra potwierdza, że działka nr [...] w części odpowiadającej działce [...] w dacie 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną. Ponadto, jak podał organ, o zajętości ww. działki pod drogę publiczną świadczy:
- 1. oświadczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...], z którego wynika, że zgodnie z oświadczeniami pracowników Urzędu Miasta [...], w 1996 r, wykonano prace remontowe w zakresie nawierzchni chodników na ul. [...]. Realizowano tam prace drogowe z zakresu bieżącego utrzymania dróg tj. remonty cząstkowe i utrzymanie letnie w czystości;
- 2. dziennik wykonywanych robót na ul. [...], z którego wynika, że na ulicy wybudowano linię telefoniczną w chodnikach po obu stronach jezdni w okresie od 10 października 1995 r. do 31 października 1995 r oraz od 27 października 1995 r. do 30 listopada 1995 r. oraz wydano zgodę na remont sieci gazowej w okresie od 10 maja 1996 r. do 31 maja 1996 r.;
- 3. pismo Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] Sp. z o.o. z dnia [...] kwietnia 2017 r. wraz z załącznikami dotyczącymi urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych zlokalizowanych na działce nr [...] w dniu 1995 r.
Minister podał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, również w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ulicy [...] sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez gminę lub z nią konsultowane.
Z powyższego wg organu wynika, że czynności zarządcze w stosunku do ulicy [...] wykonywane były przez podmiot publicznoprawny zarówno przed dniem 31 grudnia 1998 r. jak i po tej dacie (wskazano na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.07.2016 r., sygn. akt I OSK 145/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 833/15).
W skardze na ww. decyzję P.J. (dalej jako skarżący) zarzucił ministrowi naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, tj. ustaleniem, pomimo braku przekonywujących dowodów, iż działka nr [...] była zajęta przez Miasto [...] w dacie [...] grudnia 1998 r., a ponadto, iż w tej dacie Miasto [...] posiadało władztwo nad przedmiotową działką. W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art. 135 ppsa skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wg skarżącego oparcie się na dokumentach geodezyjnych i wynikającego z nich domniemania, że skoro w 1992 r. w określonym miejscu przebiegało ogrodzenie, a przed nim znajdował się chodnik, nie oznacza spełnienia wymogów z art. 73 ust. 1 ustawy, w którym wyraźnie zaznaczono, że istotna jest data 31 grudnia 1998r.
Okres pomiędzy 1992 r. a 2013 r., w którym wydana została sporządzona mapa zasadnicza na potrzebę wydzielenia działki nr [...], stanowi aż 21 lat, a w tym czasie, wg skarżącego, mogło dojść m.in. do zmian przebiegu ogrodzenia, a także innych przesunięć, których organ z uwagi na ograniczony materiał dowodowy, nie próbował nawet rozważyć.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan prawny w tej sprawie nie był kwestionowany. Jak słusznie wskazał organ, przesłanki zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy wymagają ustalenia przez organ administracji czy nieruchomość objęta postępowaniem nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czy była zajęta pod drogę publiczną, a przy tym, czy pozostawała we władaniu (w tym przypadku) gminy.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że sporna nieruchomość w końcu 1998r. stanowiła własność prywatną, leżała w ciągu ogólnodostępnej drogi publicznej, która była objęta "władaniem" podmiotu publicznoprawnego i była zajęta pod urządzony chodnik. Istotne jest, że skarżący nie kwestionuje ani przebiegu murowanego ogrodzenia posesji, którą nabył po dacie istotnej z punktu widzenia przepisów ustawy. Z zarzutów skargi nie wynika także aby skarżący kwestionował, że przed 1998r. i aktualnie sporna działka o pow. [...] mkw była zajęta pod chodnik, neguje natomiast, że nie ma bezpośredniego dowodu wskazującego na to, że 31 grudnia 1998r. murowane ogrodzenie przebiegało w tym samym miejscu i że bezpośrednio przy nim był chodnik. Tego rodzaju narracja, w przypadku posadowienia na gruncie stałych budowli i odzwierciedlenia jej w istniejącej od lat dokumentacji geodezyjnej, nie jest wystarczająca do obalenia płynącego z zasad logiki i doświadczenia życiowego domniemania.
Skoro wg dokumentów i ogrodzenie i chodnik były przed 1998r. i są tam nadal, to były również na przełomie roku 1998 i 1999. Jeśli zaś skarżący neguje ww okoliczność powinien ją udowodnić poprzez przedstawienie stosownej argumentacji i dowodów. Proste negowanie ustaleń organu w realiach tej sprawy nie jest wystarczające do skutecznego zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Argumenty skargi powinny być udokumentowane ze wskazaniem np. na remont czy przesunięcie ogrodzenia, modernizację drogi czy np. postępowanie rozgraniczeniowe.
Jeśli zaś chodzi o kwestię władania publicznoprawnego - organ przeprowadził w tym zakresie postępowanie dowodowe, które nie budzi wątpliwości, a stanowisko swoje rzeczowo uzasadnił. Także i w tym zakresie, poza kwestionowaniem władztwa nad częścią drogi publicznej, skarżący nie przedstawił kontrargumentów czy dowodów świadczących o braku władania zarządcy drogi tą jej częścią – wybudowaną ze środków publicznych. Samo zajęcie gruntu pod urządzony na stałe pas drogowy, pobocze czy będący jego częścią chodnik – oznacza władanie ww areałem gruntu. Władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno przy tym uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności faktycznych związanych np. z konserwacją oświetlenia ulicznego czy odśnieżaniem - tylko na działkach o konkretnych numerach ewidencyjnych. Zarzuty skargi w tym zakresie pozostają zatem nieuzasadnione, zwłaszcza że skarżący nie był właścicielem ww. działki w 1998r.
Skarga opiera się zatem na przypuszczeniu skarżącego, że pomiędzy nabyciem przez niego w grudniu 1999r. ww. nieruchomości a 1 stycznia 1999r, ogrodzenie uległo przesunięciu, nie wskazuje jednak na tę tezę żadnych dowodów.
Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa). W kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów proceduralnych, ani do naruszenia art. 73 ustawy. Sąd nie uznał w szczególności, że można organowi zarzucić przekroczenie zasad swobodnej oceny materiału dowodowego.