Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. J. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], nr hip. [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny:
Przedmiotowa nieruchomość położona w W. przy ul. [...] objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Z dniem 21 listopada 1945 roku tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art.1 cyt. dekretu przeszły na własność gminy W., a następnie od 1950 roku, z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa.
Z kolei powyższy grunt stał się z dniem 27 maja 1990 r. własnością Dzielnicy-Gminy W., a następnie zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U.Nr 41, poz.361 - z późn. zm.) grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Miasta W. Objęcie przedmiotowego gruntu przez gminę W. następowało na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 roku w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 16, poz. 112) wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej.
Organ administracji publicznej ustalił, że objęcie opisanej nieruchomości przez gminę nastąpiło w dniu 23 stycznia 1948r. tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 3 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., co oznaczało, że termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu upływał w dniu 23 lipca 1948 r.
Zgodnie z treścią świadectwa Sądu Okręgowego w W. nr [...] z dnia 15.12.1947r. (poświadczonego za zgodność z oryginałem przez Szefa Centralnego Instytutu Badań Lotniczo-Lekarskich) nieruchomość [...] nr hip. [...] położona przy ulicach [...] i [...] o pow. [...] m2, uregulowana była na imię J. J. Wnioskiem z dnia 11 listopada 1948r. W. P. - pełnomocnik J. J. wystąpił o "... przedłużenie terminu dla uzyskania prawa własności czasowej... " przedmiotowej nieruchomości i jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej gruntu, na którym widnieje data 9 listopada 1948r.
Orzeczeniem administracyjnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 1951 r.
Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło dawnemu właścicielowi przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej gruntu.
Organ I instancji ustalił że dawny właściciel J. J. F. J. zmarł 5 stycznia 1976 r., a spadek po nim na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. sygn. akt [...] z dnia [...] października 2005r. - nabyli: żona I. M. H. J., córka M. I. H. P.-E. i syn A. F. K. J., w częściach równych po 1/3 spadku każde z nich, następnie spadek po zmarłej dnia 10 grudnia 1981r. I. M. H. J. nabyły dzieci:
M. I. H. P.-E. i syn A. F. K. J., w częściach równych po ½ części spadku każde z nich, oraz spadek po zmarłej dnia 10 grudnia 1987r. M. I. H. P.-E. nabył w całości brat A. F. K. J. Organ I instancji powołał się na art.7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy., stosownie do którego dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawo użytkowania wieczystego) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą.
Organ I instancji podniósł, ze termin do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej przedmiotowego gruntu upłynął w dniu 23 lipca 1948r., a zatem wniosek z dnia 09 listopada 1948r. dawnego właściciela został złożony po terminie określonym przepisami dekretu.
Organ wskazał, ze w okresie od 23 stycznia 1948r. do 23 lipca 1948r., będącym terminem zawitym stosowny wniosek nie został złożony przez dotychczasowych współwłaścicieli, co oznacza że poprzedni współwłaściciele nie skorzystali z przysługującego im uprawnienia określonego w art. 7 ust. 1 powołanego dekretu.
Organ wskazał również, ze skuteczność złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej gruntu była przedmiotem postępowania zakończonego orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w W., o odmowie dawnemu właścicielowi przywrócenia terminu na złożenie wniosku, gdyż wówczas zbadana została również prawidłowość objęcia w posiadanie nieruchomości przez Gminę.
Po rozpatrzeniu wniosku złożonego dnia 9 listopada 1948 r. przez J. J. - reprezentowanego przez W. P., Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. odmówił A. F. K. J. (następcy prawnemu dawnego właściciela ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], nr hip. [...].
Od decyzji odwołał się A. J., podnosząc że w ogłoszeniu zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Nr 3 z 1948 r. błędnie podano imię i nazwisko właściciela nieruchomości, wobec czego jest ono nie tylko wadliwe, ale i bezskuteczne. Zatem, zdaniem skarżącego nie rozpoczął się bieg terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu w dacie złożenia wniosku 9 listopada 1948 r. Wskazał, że kwestie te nie były również badane w 1951 r, jak to bezpodstawnie przyjął organ pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. J. – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r.
Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że wniosek pełnomocnika J. J. z dnia [...] listopada 1948 r. o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] nr hip. [...] został złożony po terminie. Organ wskazał, ze sam wnioskodawca przyznał, że wniosek ten złożony został po terminie, wnosząc o jego przywrócenie.
Organ odwoławczy podniósł, odnosząc się do zarzutów odwołania, że objęcie przedmiotowego gruntu było wadliwe, że zarówno adres nieruchomości (przy ul. [...] i [...] bez podania nr porządkowego), jak i nr hipoteczny [...] są zgodne z zaświadczeniem Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 grudnia 1947 r., natomiast błąd w imieniu i nazwisku dawnego właściciela należy uznać za błąd pisarski, który nie miał wpływu na dokładne ustalenie, o jaką nieruchomość chodzi.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. J. Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie art. 7 ust. l dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz. U. Nr. 50, poz.279 / w zw. z art. 4 tego dekretu i § 3, § 4, § 8 i § 10 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. /Dz.U.Nr.16, poz.112 / oraz art. 7 i art. 77 § l k.p.a. w zw. z art. 214 i 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /jedn. tekst Dz. U. Nr. 261, poz.2603 z 2004 r. z późn. zm./.
Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007r i poprzedzającej ja decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r.
W skardze podnosił, że Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. określa rygorystyczny wymóg nie tylko dokładnego oznaczenia gruntów, ale również imion i nazwisk dotychczasowych właścicieli, a także innych cech potrzebnych do oznaczenia gruntów.
Błędy w ogłoszeniach, co do oznaczenia gruntu jak i co do osoby dotychczasowego właściciela, zdaniem skarżącego należy uznać za wady istotne powodujące bezskuteczność ogłoszenia.
Oznacza to, że nie ma podstaw do przyjęcia, że termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w przypadku nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. [...] rozpoczął bieg z dniem 23 stycznia 1948 r.
Skarżący podniósł, ze organ nie rozważył treści wniosku w oparciu o art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Badając prawidłowość merytoryczną rozstrzygnięcia, należy mieć na uwadze, że zarówno w literaturze, jak i utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy jest terminem prawa materialnego o skutkach prekluzyjnych powodujących wygaśnięcie roszczenia lub uprawnienia w przypadku jego uchybienia (por. Daniela Kozłowska i Eugeniusz Mzyk, "Grunty Warszawskie, Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji 2000 r.).
Potwierdza to uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1996 r. OPK 19/96 stwierdzająca, iż do terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu.
Stosownie do art. 7 ust. l dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) - dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela lub osoby prawa jego reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.
W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią, było ustalenie czy objęcie w posiadanie przedmiotowego gruntu przez gminę odbyło się przy spełnieniu przez Zarząd Miasta W. wymagań określonych w wydanym na podstawie art. 4 cytowanego dekretu rozporządzenia Ministra Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 4 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), obowiązującego od dnia 21 maja 1946 r. do dnia 9 lutego 1948 r., a które ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
Wymienione wyżej rozporządzenie w § 3 ust. 1 przewidywało zawiadomienie o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie poprzez ogłoszenie Zarządu Miejskiego w organie urzędowym, które zgodnie z § 4 powinno zawierać: dokładne oznaczenie gruntu, z podaniem w miarę możliwości imienia i nazwiska dotychczasowego właściciela, termin oględzin nieruchomości, wezwanie dotychczasowego właściciela do wzięcia udziału w oględzinach. Stosownie do § 5 ust. 1 - Zarząd Miejski, jeżeli posiadał dane o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela, obowiązany był - niezależnie od ogłoszenia - zawiadomić go na piśmie o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie. W myśl § 7 ust. 2 tego rozporządzenia - do sporządzonego protokołu oględzin, o którym mowa w § 7 ust. 1 dotychczasowy właściciel nieruchomości miał możliwość zgłoszenia zarzutów, jeżeli uważał, że zawarte w nim ustalenia naruszają jego prawa. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia - grunt uważa się za objęty przez gminę W. w posiadanie w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie tego zarządu ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin.
Organ wskazał, ze objęcie w posiadanie gruntu przez gminę ogłoszone zostało w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr 3 z dnia 23 stycznia 1948 r.
Z akt archiwalnych wynika, ze Zarząd Miejski nie był w posiadaniu danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela przedmiotowej nieruchomości J. J., gdyż przebywał on w Anglii w L. Wynika to, że złożonego przez jego pełnomocnika W. P. pełnomocnictwa wraz z podaniem o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] oraz wnioskiem o przewrócenie terminu do złożenia tego wniosku z dnia 11 listopada 1948 r.
W podaniu pełnomocnik jako oznaczenie przedmiotowej nieruchomości wskazał ulicę [...] oraz numer hipoteczny [...].
Z podania nie wynika aby istniały jakiekolwiek wątpliwości, po stronie wnioskodawcy co do oznaczenia przedmiotowej nieruchomości w Dzienniku Urzędowym.
Wbrew twierdzeniom skarżącego oznaczenie dokonane w Dzienniku Urzędowym jest prawidłowe, albowiem jest to oznaczenie przyjęte w księdze wieczystej prowadzonej dla omawianej nieruchomości.
Przedmiotowa nieruchomość w księdze wieczystej nr hip. [...] oznaczona została jako nieruchomość położona przy ulicach [...] i [...].
Tak więc jest to oznaczenie prawidłowe pod względem prawnym, a omyłka w oznaczeniu właściciela nie powoduje, że mogą powstać wątpliwości co do tego jaka działka została objęta wykazem, wobec tego na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.