Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 566/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M. C. z [...] maja 2014 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...]zd. Nr [...]" w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 29 kwietnia 2015 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 9 grudnia 2014 r. wpłynęły do organu.
Pismem z [...] maja 2015 r. Prezydent [...] zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju o zwrot akt własnościowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Akta wpłynęły do Urzędu w dniu [...] czerwca 2015 r.
Pismem z [...] lipca 2015 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie dokumentów archiwalnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Odpowiedzi udzielono przy piśmie z [...] lipca 2015 r.
Pismem z [...] sierpnia 2015 r. M. C, reprezentowana przez adwokata R. P., wezwała Prezydenta [...] do wykonania wyroku Sądu z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 566/14.
Pismem z [...] września 2015 r. M. C., reprezentowana przez adwokata R. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku. W skardze wniosła o wymierzenie organowi grzywny oraz o stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekanie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosła ponadto, na podstawie art. 154 § 7 oraz § 6 ppsa § 7, o przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ nie wykonał wyroku pomimo uprzednich wezwań do jego wykonania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, iż zgromadzony materiał dowodowy podlega analizie mającej na celu ustalenie czy w przypadku przedmiotowej nieruchomości zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie odszkodowania. Organ podniósł, iż w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę zostanie zlecone wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w ww. przepisie sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku.
Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 566/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M. C. z [...] maja 2014 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...] Nr [...]" w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Po wydaniu ww. wyroku skarżąca M. C., reprezentowana przez adwokata R. P., wezwała organ do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania.
Wobec powyższego, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zatem, skarga na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Zważywszy zatem na zasadność skargi, jak też skalę przekroczenia terminu w wykonaniu wyroku, skład orzekający ocenił, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy będzie grzywna w wysokości 500 (pięćset) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wymierzając grzywnę uwzględniono także kontekst sprawy w jakiej organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczyła ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) za utraconą nieruchomość warszawską. Sądowi natomiast z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co jest podstawowym czynnikiem determinującym zwłokę w ich załatwianiu. Oczywiście te okoliczności nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, jednakże muszą być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji.
Ponadto, zważywszy na skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Sądu z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 566/14, nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa.
Odnosząc się również do zawartego w skardze wniosku o przyznanie przez Sąd na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, wyjaśnić należy, że to nowe uprawnienie Sądu jest pozostawione uznaniu sądu orzekającego w sprawie. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie obecnie nie zaistniały jeszcze takie okoliczności, które Sąd uznałby za uzasadniające i usprawiedliwiające zastosowanie przez Sąd (obok wymierzonej już grzywny) tej dodatkowej sankcji wobec organu. Podkreślić przy tym należy, że poza zgłoszeniem tego wniosku także pełnomocnik skarżącej nie przedstawił żadnych okoliczności, które miałyby ten wniosek uzasadniać. Z tych przyczyn, skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 i art. 154 § 2 zdanie drugie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy orzeczono jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.