Uzasadnienie
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. B. wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. o numerze [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w G. z dnia [...] sierpnia 1982 r. nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w G., oznaczonej jako działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] m kw. oraz ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się – z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego decyzją Naczelnika Gminy G. z dnia [...] sierpnia 1982 r. nr [...], wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 14, poz. 64 ze zm.), orzeczono - z przeznaczeniem pod budowę kopalni "[...]" - o wywłaszczeniu nieruchomości położonych we wsi G. w tym m. in. gruntu stanowiącego działki o nr [...], o łącznej powierzchni [...] m kw., będącej własnością M. B. Decyzja ta obciążała ponadto Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w K. - jako wnioskodawcę - do wypłaty uprawnionym osobom ustalonego odszkodowania, po potrąceniu kwot należnych Państwu i Bankom państwowym, stosownie do przepisów art. 12 powołanej wyżej ustawy - w terminie trzech miesięcy od dnia prawomocności decyzji.
Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2002 r. M. B. wystąpiła o stwierdzenie
I SA Wa 1939/04 nieważności w/w decyzji wywłaszczeniowej wskazując jako podstawę żądania przepis art. 156 § 1 p 4 k.p.a. Twierdziła przy tym, że decyzja ta nie została skierowana do właściwej osoby bowiem w decyzji tej jest wymieniona osoba o personaliach "[....]", podczas gdy właścicielką wymienionej nieruchomości była M. B., córka A. Ponadto, w toku postępowania administracyjnego pełnomocnik wnioskodawczyni M. G., podniósł, że M. B. nigdy nie była informowana o prowadzonym postępowaniu wywłaszczeniowym, nie otrzymała decyzji orzekającej o wywłaszczeniu ani też żadnego odszkodowania za wywłaszczony grunt.
Z materiału dokumentacyjnego wynika również, iż decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. odmówiono - w stosunku do działek o numerach [...] - stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej uznając, że jest ona zgodna z prawem zaś realizacja decyzji tj. w tym wypadku wypłata odszkodowania nie podlegała badaniu w trybie art. 156 kpa, zaś roszczenie o wypłatę odszkodowania - jako roszczenie majątkowe o charakterze cywilnoprawnym - może być dochodzone jedynie w postępowaniu sądowym.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przedmiotowe działki wchodzą obecnie w skład nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i oznaczonej jako działka nr [...], na której Przedsiębiorstwo Państwowe Kopalnie [...] w K. ma ustanowione prawo wieczystego użytkowania, ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...] na terenie tym funkcjonuje kopalnia pod nazwą "[...]".
Ponieważ w momencie wydawania decyzji nie można było odnaleźć akt wywłaszczeniowych organ - dokonując ustaleń - oparł się na zapisie zawartym w rozdzielniku decyzji wywłaszczeniowej, w którym wpisano, cyt: "otrzymują wg rozdzielnika od str. 3 do 8-ej" co miało oznaczać, że do wszystkich stron postępowania wysłano przedmiotową decyzję. Ponadto uwzględniono również oświadczenie T. N., będącego Naczelnikiem Gminy G. w okresie wywłaszczenia, z którego to oświadczenia wynikało, że pierwsza decyzja orzekająca o wywłaszczeniu została uchylona a po uzupełnieniu braków została wydana nowa decyzja, która została doręczona wszystkim stronom postępowania za zwrotnym poświadczeniem odbioru. T. N. oświadczył też, że nie przypomina sobie
I SA Wa 1939/04 faktu, aby od tej ostatniej decyzji wnoszone były odwołania. Pamiętał natomiast, iż wypłaty odszkodowań dokonywane były przez Bank Spółdzielczy w G. Poza tym rozstrzygnięcie zostało oparte także na oświadczeniu T. M. pełniącego w latach [...] funkcję Dyrektora Kopalni [...] w K., z którego to oświadczenia wynikało, że całość prac dotyczących robót przygotowawczych, dokumentacyjnych oraz realizacyjnych, jak również finansowanie i nadzorowanie inwestycji Zakładu [...] w G., prowadziła ówczesna służba Dyrekcji Okręgowych Dróg Publicznych w K. przy współpracy Urzędu Gminy w G. oraz zainteresowanego Wydziału Urzędu Wojewódzkiego i służby technicznej [...]. Oświadczający pamiętał przy tym, że odnośnie jednej działki były problemy z ustaleniem jej właściciela i w związku z tym należne za nią odszkodowanie zostało przekazane do depozytu, zaś pozostałym byłym właścicielom należności zostały wypłacone zgodnie z wyceną dokonaną przez biegłych.
W dniu 26 marca 2002 r. organ – działając na zasadzie przepisu art. 86 kpa - przeprowadził rozprawę administracyjną na której pełnomocnik wnioskodawczyni i sama zainteresowana podtrzymali swoje stanowisko i zażądali wypłaty stosownego odszkodowania.
Rozpatrując sprawę w toku instancji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzając, że decyzja administracyjna korzysta z domniemania legalności do czasu przeprowadzenia dowodu przeciwnego tj. wykazującego, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ w tej sprawie sytuacja taka nie zachodziła, brak było podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze do Sądu M. B. powtórzyła podniesione w postępowaniu nadzorczym zarzuty twierdząc m. in., że decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] sierpnia 1982 r. stanowiła dokument podrobiony, nie została jej nigdy doręczona i została wydana poza wiedzą właściciela nieruchomości. W związku z powyższym domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę –
I SA Wa 1939/04 pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Sąd władny jest stwierdzić nieważność, bądź uchylić zaskarżoną decyzję z przyczyn wskazanych w przepisie art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli organ administracji publicznej dopuści się naruszenia prawa.
W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie przepisów postępowania i to przez organy obu instancji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując ustaleń faktycznych, które w zasadniczy sposób decydowały o zasadności przedmiotowego wniosku organy przyjęły, że akta postępowania wywłaszczeniowego zaginęły i nie można ich odszukać.
Na uwagę zasługuje przy tym okoliczność, iż – jak wynika to z treści pism Prokuratury Rejonowej w K. z dnia [...] października 1998 r. i z dnia 25 listopada 1998 r. nr [...] jeszcze w końcu 1998 r. akta powyższe istniały i pozostawały do wglądu. Zastępowanie obecnie ich treści oświadczeniami osób, z których to oświadczeń w istocie rzeczy prawie nic istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy nie wynika, nie może być uznane za wszechstronne i wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, do czego organ administracji publicznej był zobowiązany.
Powyższe oświadczenia mają charakter bardzo ogólnikowy i częstokroć odnoszą się jedynie do okoliczności towarzyszących postępowaniu wywłaszczeniowemu natomiast nie wynika z nich, nawet w najmniejszym stopniu fakt, który dla rozstrzygnięcia miał najistotniejsze znaczenie, że M. B. była powiadomiona o prowadzonym postępowaniu wywłaszczeniowym i, że decyzja o wywłaszczeniu została jej doręczona.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien dołożyć większej staranności przy poszukiwaniach zaginionych akt, albo dokonać ustaleń w oparciu o bardziej miarodajne dowody.
Ponadto w związku z akcentowaniem przez skarżąca wadliwości danych personalnych osoby wymienionej w decyzji wywłaszczeniowej co do brzmienia
I SA Wa 1939/04 imienia wywłaszczanej należało odnieść się także w uzasadnieniu rozstrzygnięcia również i do tej kwestii tak, aby nie było wątpliwości do kogo decyzja wywłaszczeniowa była adresowana.
Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd uznał, że organy obu instancji nie wyjaśniły prawidłowo stanu faktycznego sprawy i z tego powodu przyjął, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkuje to orzeczeniem jak w sentencji wyroku.