Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2020 roku (znak [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako organ/[...]WINGiK) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] września 2019 r. (znak [...]), odmawiającą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych dotyczących budynku mieszkalnego, oznaczonego nr ewidencyjnym [...], położonego na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości [...], gm [...], pow. [...].
Jak wynika z akt z wnioskiem zmianę nieprawidłowości danych ewidencyjnych w kartotece budynków w zakresie budynku mieszkalnego o nr [...] wystąpiła właścicielka działki nr [...] W. B. zarzucając brak stosownej informacji i adnotacji przy działce nr [...], na której uwidoczniono budynek mieszkalny nr [...], [...]) brak stosownych informacji co do budynku w zakresie działki nr [...], [...]) brak zgodności zapisów ewidencyjnych z aktem notarialnym Nr Rep A [...], w którym ww. budynek określono jako mieszkalny drewniano – murowany z poddaszem.
Organ ustalił, że aktem notarialnym z [...] grudnia 1991 r., Rep A [...] oraz dołączoną do niego mapą nr [...] z [...] listopada 1991 r. zniesiono współwłasność nieruchomości położonej w [...] w ten sposób, że na własność R. i T. małżonkom B. przyznano m.in. działkę [...] o pow. [...] częściowo z budynkiem mieszkalnym drewniano – murowanym z poddaszem (...), zaś H. i H. małżonkom B. m.in. działkę [...] z pozostałą częścią tegoż budynku z komórką. W wyniku spadku W. B. (dalej jako skarżąca) stała się właścicielką m.in. działki [...] wraz ze znajdującymi się na niej budynkami gospodarczymi i mieszkalnymi, a z kolei na mocy umowy darowizny właścicielami działki [...] stali się P. i J. małżonkowie B. - też ze znajdującymi na tych działkach budynkami gospodarczymi i mieszkalnymi, zapisanymi w KW nr [...]. Budynek mieszkalny o nr ewidencyjnym [...] częściowo usytuowany jest na działce [...], której właścicielką jest W. B., oraz na działce [...] będącej własnością P. i J. małżonków B..
Skarżąca zarzuciła staroście, że budynek mieszkalny o nr [...] w kartotece budynków powinien być oznaczony nie jako jeden dom położony na dwóch nieruchomościach, lecz jako lecz dwa domy o numerach [...] i [...], bowiem stanowi on odrębną własność dwóch rożnych właścicieli, o czym przesądził akt notarialny z [...] grudnia 1991 r. o zniesieniu współwłasności, dzieląc budynek na dwa oddzielne budynki mieszkalne. Dodatkowo podniosła, że budynek nr [...] został błędnie wykazany w wypisie z kartoteki budynków jako 2-kondygnacyjny zamiast 1-kondygnacyjny, oraz że posiada jedną ścianę murowaną a pozostałe drewniane, więc powinien być opisany nie jako drewniany a "inne materiały budowlane" (...). Podniosła również, że ww. budynek stosownie do położenia na dwóch nieruchomościach powinien być oznaczony dwoma adresami.
Decyzją z [...] września 2019 r., utrzymaną w mocy przez [...]WINGiK starosta odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych dotyczących budynku nr [...], podnosząc, iż skarżąca nie przedłożyła dokumentacji geodezyjnej mogącej stanowić podstawę do zmian w ewidencji, a także z uwagi na to, że właściciele sąsiedniej nieruchomości w toku postępowania zajęli odmienne stanowiska. W zakresie pozostałych zastrzeżeń, w tym budynku nr [...], oraz danych dotyczących działki nr [...] toczy się osobne postępowanie (vide np. postanowienie Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.).
Organ przywołał § 63 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 393, dalej jako rozporządzenie) i jego § 45 ust.
- 1. Wskazał, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
- 1. zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;
- 2. ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
- 3. wyeliminowania danych błędnych.
[...]WINGiK wyjaśnił ponadto, że ujawnianie w ewidencji danych dotyczących nieruchomości następuje na podstawie: 1. wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2. prawomocnych orzeczeń sądowych, 3. umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, 4. ostatecznych decyzji administracyjnych, 5. dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6. umów dzierżawy itd. (§ 12 ust. 1 rozporządzenia) Podkreślił, że budynek o nr [...] został wykazany w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prac związanych z jej modernizacją. Dokumentację obejmującą arkusze danych ewidencyjnych budynków znajdujących się na działkach [...] i [...] skompletowano w postaci operatu technicznego, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przedmiotowy budynek został przypisany do działki nr [...] ale informację o tym, że budynek jest usytuowany zarówno na działce [...] jak i [...] odnotowano w ewidencji przy wprowadzaniu zmian wynikających z decyzji Starosty [...] z [...] marca 2018r. dotyczącej przebiegu granic i powierzchni działek ewidencyjnych o numerach: [...] i [...] na podstawie opracowań przyjętych do państwowego zasobu pod numerami: [...] i [...].
W tym zakresie organ podał, że zgodnie z § 63 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku są identyfikatory działek ewidencyjnych, na których jest on położony, zaś § 26 ust. 3 ww. rozporządzenia wskazuje, że w przypadku gdy budynki położone są na gruntach wchodzących w skład więcej niż jednej jednostki rejestrowej gruntów, informacje dotyczące tych budynków wykazuje się we wszystkich pozycjach kartoteki budynków odpowiadających tym jednostkom rejestrowym gruntów. Za niezasadny organ uznał zarzut co do tego, że na mapie z operatu z 2015 r. budynek podzielony jest grubą linią na dwa odrębne budynki a na mapie z 2018 r. został wykazany jako jeden budynek tylko z podzielonym gruntem pod budynkiem. Wyjaśnił, że są to tylko załączniki stanowiące szkice wchodzące w skład operatów technicznych. Podkreślił, że z dołączonych dokumentów nie wynika czy budynek w ogóle może stanowić odrębne budynki pod względem konstrukcyjnym.
Zarzucił przede wszystkim, że do wniosku o wprowadzenie zmiany do ewidencji nie załączono dokumentów, w tym "wykazu zmian danych ewidencyjnych" (§ 46 ust. 3 rozporządzenia), mogących stanowić podstawę do wprowadzenia żądanej przez skarżącą zmiany, tym bardziej, że wg oświadczenia właściciela działki nr [...] z uwagi na konstrukcję budynku nie da się go podzielić na dwa niezależne budynki. Jednocześnie, jak podał organ, sam akt notarialny z [...] grudnia 1991r. dotyczący zniesienia współwłasności oraz mapa z [...] listopada 1991r., na którą powołuje się skarżąca, bez wykazania zmian danych ewidencyjnych nie są wystarczające do ujawnienia przedmiotowego budynku w ewidencji gruntów i budynków jako dwóch odrębnych budynków o różnych numerach.
Na powyższą decyzję [...]WINGiK W. B. w dniu [...] lipca 2020r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
- 1. naruszenie przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, przez niepodjęcie przez organ administracji publicznej niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy;
- 2. naruszenie art 64 Konstytucji RP, poprzez naruszenie przez Starostwo Powiatowe w [...] prawa własności do budynku mieszkalnego położonego na działce [...] we wsi [...].
- 3. naruszenie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów budowlanych, poprzez nieprawidłowe rozpoznanie istoty sprawy i przesłaniu wypisu z kartoteki budynków do ksiąg wieczystych bez poinformowania, iż dla budynku nr [...] prowadzone są dwie księgi wieczyste, dla dwóch nieruchomości stanowiących własność różnych właścicieli.
Według skarżącej na skutek błędnego wypisu z Kartoteki Budynków, budynek nr [...] stanowi współwłasność z P. i J. B., a więc jej własność została zamieniona we współwłasność. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżone decyzje stanowią dla niej realne zagrożenie, ponieważ nieruchomości należące do P. i J. B., od lat są obciążone hipoteką, zatem istnieje zagrożenie zajęcia jej nieruchomości za długi sąsiadów. Zarzuciła też, że na skutek błędnego wypisu z kartoteki budynków załączonego do KW [...] małżonkowie B. mogą rościć sobie prawo własności do całego budynku, a nie tylko do jego części posadowionej na ich działce. Stąd wnosiła o rozgraniczenie samodzielnych części ww. budynku [...] na działce [...] i na działce [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu organ rzeczowo i wyczerpująco przedstawił stan faktyczny i stan prawny sprawy. Nie istnieją w związku z tym podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Prawa została należycie wyjaśniona a uzasadnienie wskazuje normatywne motywy organu. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków skutków aktu notarialnego z 1991 r. Mocą tego aktu dokonano zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym poprzez jej podział fizyczny ale bez podziału budynku. W świetle obecnie obowiązujących regulacji jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu - wyraźnie dzieląc budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części (art. 93 ust. 3b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1190).
Obowiązujący w 1991 r. art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości formalnie nie regulował kwestii podziału budynku. Nie zmienia to faktu, że podział dokonany w 1991r. wbrew zasadzie superficies solo cedit – nie został dokonany prawidłowo. Kwestii cywilistycznych, wieczysto księgowych, a także sporów rodzinnych o zakres prawa własności nie rozstrzyga jednak starosta prowadzący ewidencję gruntów i budynków. Aktualnie zatem budynek mieszkalny nr [...] objęty aktem notarialnym z 1991 r. jest posadowiony na dwóch nieruchomościach w rozumieniu art. 46 kc. Jak zasadnie wskazał organ, zgodnie z § 26 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku gdy budynki położone są na gruntach wchodzących w skład więcej niż jednej jednostki rejestrowej gruntów, informacje dotyczące tych budynków wykazuje się we wszystkich pozycjach kartoteki budynków odpowiadających tym jednostkom.
Wobec tego do czasu przedstawienia przez zainteresowanych (przez skarżącą) dokumentacji wskazującej na dokonanie fizycznego podziału budynku w sposób powodujący powstanie dwóch osobnych (niezależnych) budynków w zakresie odpowiadającym areałom gruntu pod nimi - wykazywanie ww. budynku nr [...] jako posadowionego zarówno na działce [...] jak i na działce nr [...] – nie narusza prawa. Nie jest więc zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 64 Konstytucji ponieważ organ orzekając o odmowie ujawnienia w ewidencji dwóch budynków zamiast jednego – nie rozstrzygał o prawie i zakresie własności tego budynku lecz realizował zastrzeżone przepisami prawa geodezyjnego normy dotyczące ewidencjonowania stanów prawnych, w tym tych dotyczących budynków. Zadaniem starosty nie jest w szczególności rozstrzyganie dokąd w ww. budynku sięga prawo własności skarżącej.
Ani tut. Sąd ani organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są także właściwe w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne organem właściwym w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości jest wójt (burmistrz/prezydent miasta).
Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).